Kategorie

Potrącenia z wynagrodzenia za pracę

Agnieszka Wachowicz
Potrącenia z wynagrodzenia
Potrącenia z wynagrodzenia
inforCMS
Wypłata wynagrodzenia za pracę jest jednym z podstawowych obowiązków pracodawcy. Wynagrodzenie jest prawem niezbywalnym, pracownik nie może się go zrzec ani przenieść na inną osobę.

Przepisy kodeksu pracy regulują kwestie wypłaty wynagrodzenia określając ogólne zasady ustalania jego  wysokości, terminy wypłat, oraz formę i sposób przekazywania wynagrodzenia pracownikowi.  

Odsetki za nieterminową wypłatę wynagrodzenia

Reklama

Wynagrodzenie pracownicze podlega ochronie. Oznacza to, że pracodawca może dokonywać potrąceń z wynagrodzenia bez zgody pracownika jedynie w ściśle określonych sytuacjach i granicach wyznaczonych przepisami. Nie przestrzeganie tych zasad i dokonywanie przez pracodawcę bezpodstawnych potrąceń bez zgody pracownika z innych tytułów, niż przewidziane przepisami kodeksu pracy, stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika i jest zagrożone wysokimi grzywnami (od 1 tys. do 30 tys. złotych). Tymczasem pracodawcy często stają w obliczu konieczności dokonania potrącenia (lub niekiedy jednocześnie kilku potrąceń) z wynagrodzenia.  Jak zatem uchronić się przed nieprawidłowościami i zarzutami o popełnienie wykroczenia?

Odpowiedzi należy szukać w art. 87 kp. Podaje on zamknięty katalog wszystkich możliwych należności, które pracodawca nie tylko powinien, ale wręcz jest zobowiązany potrącić pracownikowi z jego wynagrodzenia, bez konieczności uzyskania jego zgody.

Z wynagrodzenia brutto możliwe jest dokonanie potrącenia w pełnej wysokości kwot wypłaconych w poprzednim terminie płatności za okres nieobecności w pracy, za który pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia (Art. 87 § 7 kp). Umożliwia to pracodawcy odzyskanie nadpłaty spowodowanej np. chorobą, urlopem bezpłatnym czy udziałem w strajku.

Takie potrącenie jest możliwe jedynie w najbliższym terminie wypłaty przypadającym bezpośrednio po tej, w której wystąpiła nadpłata (nie będzie zatem możliwe rozłożenie takiego potracenia bez zgody pracownika na raty i dokonywanie go podczas kilku kolejnych wypłat)

Pozostałych potrąceń dokonuje się z wynagrodzenia netto, a więc po odliczeniu należnych składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Art. 87 § 1 określa zarówno rodzaje należności, które pracodawca ma obowiązek potrącać z wynagrodzenia pracownika, a § 2 kolejność, w jakiej powinien dokonywać potrąceń. Będzie to bardzo ważne w szczególności w sytuacji pojawienia się konieczności zaspokojenia kilku  wierzycieli jednocześnie.

Są to:

  • Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na zaspokojenie świadczeń alimentacyjnych;
  • Sumy egzekwowane na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne;
  • Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi;
  • Kary pieniężne udzielone pracownikowi na podstawie art. 108 kp.
Reklama

Zgodnie z art. 87 § 2 potrąceń tych dokonuje się dokładnie w takim porządku, w jakim wymienione są § 1 (przytoczonym powyżej), czyli w pierwszej kolejności alimenty, następnie inne należności niealimentacyjne, a dopiero na końcu zaliczki oraz kary pieniężne.

Świadczenia alimentacyjne (alimenty na dzieci, małżonków, rodziców oraz różnego rodzaju renty o charakterze alimentacyjnym) stanowią najbardziej uprzywilejowaną grupę należności, dlatego potrącenia z tego tytułu kodeks pracy plasuje na pierwszym miejscu, przed innymi.  Potrącanie sum na zaspokajanie należności alimentacyjnych odbywa się w trybie postępowania egzekucyjnego (tj. za pośrednictwem komornika) lub bez takiego postępowania. Wówczas wierzyciel może po uzyskaniu tytułu wykonawczego sam zwrócić się z wnioskiem do pracodawcy o dokonywania potrąceń, przedstawiając tytuł wykonawczy. Pracodawca nie będzie mógł tego uczynić jeśli:

  • świadczenia są należne kilku wierzycielom, a łączna suma która może być potrącona nie wystarcza na zaspokojenie całości roszczeń;
  • wynagrodzenie za pracę zostało zajęte w trybie egzekucji sądowej (przez komornika) lub administracyjnej (przez naczelnika urzędu skarbowego lub dyrektora oddziału ZUS).

Przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych pracodawca ma prawo potrącić do trzech piątych wynagrodzenia netto pracownika. Nie obowiązuje tutaj ograniczenie dotyczące zachowania dla pracownika kwoty wolnej od potrąceń. Art. 87 § 5 wskazuje również, że przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych znajdą się takie składniki wynagrodzenia, które będą mogły być potrącone w pełnej wysokości. Dotyczy to nagród z zakładowego funduszu nagród, dodatkowego wynagrodzenia rocznego (tzw. „trzynastka”) oraz należności przysługujących pracownikom z tytułu udziału w zysku lub nadwyżce bilansowej.

Gdzie wniosek o świadczenia alimentacyjne?

Potrąceń innych należności niż  świadczenia alimentacyjne dokonuje się na podstawie tytułów wykonawczych w egzekucji sądowej (komornik) lub administracyjnej (Urząd Skarbowy, ZUS). Najczęściej są nimi niespłacone kredyty, pożyczki, czynsze lub np. podatki, składki na ZUS lub inne zobowiązania na rzecz budżetu państwa (np. cła, akcyza itp.). Zasady postępowania przy tego rodzaju potrąceniach są takie same jak przy potrącaniu alimentów.

Oba te potrącenia różnią jednak granice w jakich są one dokonywane. Przy należnościach innych niż świadczenia alimentacyjne pracodawca może potrącić nie więcej niż połowę wynagrodzenia pracownika z zachowaniem odpowiedniej kwoty wolnej, która musi zostać wypłacona pracownikowi. Gwarantowaną kwotę wolną w tym przypadku stanowi wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne oraz zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Zdaniem Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej należy również uwzględnić składkę na ubezpieczenie zdrowotne, jako obowiązkowe obciążenie wynagrodzenia (choć kodeks pracy jej nie wymienia).

Kwota wolna będzie się zmieniać zawsze wtedy, kiedy ulegnie zmianie minimalne wynagrodzenie za pracę. Będzie ona też zależna od przysługujących pracownikowi kosztów uzyskania przychodów oraz odliczania (lub nie odliczania) kwoty zmniejszającej podatek (tzw. ulgi podatkowej). Inna zatem będzie kwota gwarantowana dla osoby, u której stosuje się zwykłe koszty uzyskania przychodu i ulgę, a inna u osoby, która ma prawo do podwyższonych kosztów i nie złożyła pracodawcy PIT-2 (nie odlicza się jej kwoty wolnej od podatku). 

Dla pracowników zatrudnionych w niepełnym wymiarze czasu pracy kwotę wolną ustala się proporcjonalnie do wymiaru czasu pracy, czyli np. dla pracownika zatrudnionego na ½ etatu będzie to połowa minimalnego wynagrodzenia. 

W przypadku zbiegu potrąceń z tytułu alimentów oraz świadczeń niealimentacyjnych granicą potrąceń jest 3/5 wynagrodzenia.

Zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi stanowią trzecią w kolejności grupę potrąceń. Chodzi tu o kwoty, które zostały pracownikowi wypłacone na pokrycie wydatków związanych z wykonywaniem pracy i z obowiązkiem rozliczenia lub zwrotu, np. na podróż służbową, zakupy na rzecz pracodawcy itp. Nie jest zaliczką cześć wynagrodzenia wypłacona pracownikowi przez terminem przewidzianym na wypłatę wynagrodzeń (tzw. akonto).

Przy potrącaniu zaliczek również obowiązuje limit połowy wynagrodzenia (razem z potrąceniami świadczeń niealimentacyjnych) oraz kwota wolna od potrąceń w wysokości 75% minimalnego wynagrodzenia netto. Nie dotyczy to wypłaconego wynagrodzenia akonto, kiedy to w terminie wypłaty pracownik otrzyma po prostu pozostałą cześć swojego wynagrodzenia.

Kary pieniężne są ostatnimi z potrąceń nie wymagających zgody pracownika. Mogą być udzielone pracownikowi zgodnie z art. 108 kp za nieprzestrzeganie przepisów bhp i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia, stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwym lub spożywanie alkoholu w czasie pracy. Kara pieniężna za jedno przewinienie nie może być wyższa  niż  jednodniowe wynagrodzenie pracownika.

Potrącenia z tytułu kar pieniężnych nie mogą przekroczyć łącznie 1/10 wynagrodzenia pracownika przypadającego do wypłaty po dokonaniu wcześniejszych potrąceń, a więc alimentów, należności innych niż alimenty oraz zaliczek (art. 108 § 3 kp). Kwotę wolną stanowi 90% minimalnego wynagrodzenia netto.

Czy możliwe są dobrowolne potrącenia z wynagrodzenia?

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    26 lip 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?

    Jak firmy MŚP oceniają wpływ pandemii na ich branże? [BADANIE]

    Co czwarta firma MŚP uważa, że pandemia pomoże rozwinąć ich branżę, a w produkcji – co druga. Tak wynika z 8. edycji Barometru COVID-19, realizowanego przez EFL.

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku – rekordowe 6 miesięcy

    Budownictwo mieszkaniowe w 2021 roku. Pierwsze półrocze 2021 roku było dla deweloperów najlepszym półroczem w historii. Notują oni rekordową sprzedaż i budują najwięcej mieszkań. Potężny popyt na mieszkania powoduje, że chociaż deweloperzy budują najwięcej w historii, to i tak ceny mieszkań idą w górę. Bardzo prawdopodobne, że deweloperów czeka najlepszy rok w historii.

    Lokalizacja mieszkania - co warto sprawdzić przed zakupem?

    Lokalizacja mieszkania. Tak naprawdę nie ma jednej definicji dobrej lokalizacji. W zależności od naszych potrzeb, miejsca pracy, etapu życia, na którym się znajdujemy czy jego stylu, sami możemy zdefiniować, czym jest tak naprawdę dobra lokalizacja. Nie ma jednego rozwiązania. Zupełnie inne potrzeby będą miały rodziny z małymi dziećmi, inne – ludzie już dojrzali, a jeszcze inne młodzi single. Jest jednak kilka czynników, które warto wziąć pod uwagę. Czym się kierować, szukając idealnego miejsca do zamieszkania?

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę - założenia projektu

    Domy do 70 m2 bez pozwolenia na budowę. W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, którego celem ma być umożliwienie budowy budynków mieszkalnych jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2 (do 90 m2 powierzchni użytkowej) bez konieczności uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę (ale w procedurze zgłoszenia), bez konieczności ustanawiania kierownika budowy oraz prowadzenia dziennika budowy. Nowe przepisy mają wejść w życie w IV kwartale 2021 roku.

    Zmiana pozwolenia na budowę po 19 września 2020 r. - skutki

    Zmiana pozwolenia na budowę. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego udzielił wyjaśnień odnośnie stosowania dotychczasowych przepisów Prawa budowlanego (obowiązujących przed nowelizacją, która weszła w życie 19 września 2020 r.) w zakresie zmiany pozwolenia na budowę.

    Kompleksowa informacja o wyrobach budowlanych

    Główny Urząd Nadzoru Budowlanego zaprasza do odwiedzenia nowej strony internetowej Punktu kontaktowego do spraw wyrobów budowlanych pod adresem punkt-kontaktowy.gunb.gov.pl. Jak zadać pytanie?

    E-commerce wpływa na rozwój transakcji bezgotówkowych

    Co sprawia, że rynek płatności bezgotówkowych stale rośnie? Odpowiedź jest prosta: e-commerce.

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa - kto i jak powinien go przeprowadzić?

    Audyt energetyczny przedsiębiorstwa to procedura mającą na celu przeprowadzenie szczegółowych i potwierdzonych obliczeń dotyczących przedsięwzięć realizowanych na terytorium Polski, służących poprawie efektywności energetycznej oraz dostarczenie informacji o potencjalnych oszczędnościach energii osiągniętych w wyniku ich realizacji. Kto ma obowiązek przeprowadzić audyt energetyczny przedsiębiorstwa? Jaki jest zakres i termin tego audytu i jakie obowiązki informacyjne ciążą na obowiązanych przedsiębiorcach? Jakie kary grożą za brak audytu energetycznego przedsiębiorstwa?

    Tomasz Sętowski: W Polsce jest boom na sztukę [PODCAST]

    Czy pandemia zachwiała rynkiem dóbr luksusowych? Jak wygląda sytuacja na rynku dzieł sztuki? Czy Polacy chętnie w nią inwestują? W rozmowie z Agnieszką Gorczycą (Infor.pl), malarz Tomasz Sętowski wyjaśnia te kwestie i tłumaczy dlaczego udział w aukcjach młodej sztuki to dobry pomysł na inwestycje. Zapraszamy do wysłuchania podcastu!

    Branża turystyczna - długi i obawa przed lockdownem

    Branża turystyczna wciąż z długami obawia się kolejnego lockdownu. Przed wyjazdem na wakacje sprawdź organizatora wycieczki. Czy grozi mu opadłość?

    Nowa polityka klimatyczna UE (Fit for 55) to wyższe ceny energii

    Komisja Europejska przyjęła pakiet Fit for 55, aby dostosować politykę unijną do obniżenia emisji gazów cieplarnianych netto o co najmniej 55 proc. do 2030 roku w porównaniu z poziomami z 1990 roku. Efektem zmian w polityce klimatycznej UE będzie dalszy wzrost cen energii. Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego dla najuboższych gospodarstw unijnych koszty emisji w transporcie i budynkach wzrosną średnio o 4,3 proc., w Polsce – aż o 14,3 proc. – Ceny wzrosną tym bardziej, im wolniej i bardziej ospale będziemy prowadzić transformację energetyczną – ocenia Izabela Zygmunt, starsza analityczka ds. energii i klimatu z WiseEuropa.

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu?

    Membrana dachowa na krokwiach czy papa na pełnym deskowaniu? Ten budowlany dylemat dyskutowany był już wielokrotnie. Przede wszystkim od strony technicznej. Zagadnieniu warto jednak przyjrzeć się bliżej, także pod kątem finansowym i skalkulować rzeczywiste koszty jednego i drugiego rozwiązania. Zwłaszcza, że obecna sytuacja rynkowa zmusza do tego, by na nowo przeliczyć wydatki związane z konstrukcją dachu. Kluczowe są tu zwłaszcza dwie kwestie: rosnące ceny drewna oraz usług dekarskich.

    Ceny rosną, Polacy chcą ograniczać wydatki

    Ceny rosną. Jednocześnie ponad 40 procent Polaków chce ograniczać wydatki. Tak wynika z badania dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor.

    Jak sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w okolicy? Ruszył system SI2PEM

    Poziom natężenia pola elektromagnetycznego - system SI2PEM. Każdy zainteresowany może już sprawdzić poziom natężenia pola elektromagnetycznego w swojej okolicy – szybko, wygodnie i za darmo, przez internet, z dokładnością do 1 metra kwadratowego. Ruszył SI2PEM, czyli System Informacyjny o Instalacjach wytwarzających Promieniowanie Elektromagnetyczne (www.si2pem.gov.pl) - poinformowała 20 lipca 2021 r. Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. System będzie aktualizowany wraz z kolejnymi danymi przekazywanymi przez podmioty obowiązane.

    Dlaczego mieszkania drożeją? Kiedy zaczną tanieć?

    Dlaczego mieszkania drożeją? Główną przyczyną wzrostu cen mieszkań jest malejąca ich podaż i wyższe koszty budowy - powiedział PAP wiceprezes JLL Kazimierz Kirejczyk. Dodał, że jest mało prawdopodobne, aby ceny mogły w niedalekiej przyszłości zacząć spadać. Nie widać ryzyka bańki spekulacyjnej na rynku mieszkaniowym, nawet w obliczu niskich stóp procentowych - ocenia ekspert Polskiego Instytutu Ekonomicznego. Wyjaśnia, że koszt zakupu nieruchomości rośnie nieco szybciej niż inne ceny konsumenckie, ale jest on niższy niż wzrost wynagrodzeń.

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM) podobne do TBS-ów

    Społeczne inicjatywy mieszkaniowe (SIM). Społeczne inicjatywy mieszkaniowe w wielu kwestiach są podobne do TBS-ów, które działają w Polsce już od 25 lat. Sporą nowością ma być możliwość rozliczenia partycypacji albo dojścia do własności mieszkania. Będzie to możliwe jednak dopiero po spłacie kredytu na budowę. Rząd chce mocno wspierać społeczne inicjatywy mieszkaniowe. Świadczy o tym m.in. kwota dofinansowania dla gmin uruchamiających takie instytucje (aż 1,5 mld zł).

    Prosta spółka akcyjna - nowy podmiot od 1 lipca 2021 r.

    W ramach pakietu Ministerstwa Rozwoju „100 zmian dla firm - Pakiet ułatwień dla przedsiębiorców” w Kodeksie spółek handlowych wprowadzono przepisy regulujące nowy typ spółki kapitałowej. Jest to prosta spółka akcyjna. Nowe przepisy weszły w życie 1 lipca 2021 r.

    Polskie firmy muszą być obecne w Google, jeśli chcą przetrwać

    Wg danych zebranych przez firmę Senuto, w polskim Internecie jest obecnych blisko 90 tysięcy sklepów online i tylko w 2020 roku w czasie pandemii, powstało ponad 6 tysięcy nowych. Generują one miesięcznie prawie 400 milionów odwiedzin tylko z samych wyszukiwarek. Oznacza to, że statystycznie, każdy dorosły Polak, każdego miesiąca, odwiedza sklepy internetowe z użyciem Google 13 razy. Czyli niemal co drugi dzień.