Przedawnienie roszczeń z faktur VAT

Dochodzenie roszczeń objętych fakturami wystawionym przez 9 laty

Spotykam się niekiedy z pytaniem, czy możliwe jest dochodzenie należności z faktur wystawionych przed 7,8 czy 9 laty? Za tym pytaniem kryją się często obawy, czy dane roszczenie jest przedawnione. Odpowiedź na takie pytanie jest złożona.

Polecamy: 500 pytań o VAT

Podstawa roszczeń objętych fakturą

Przede wszystkim należy zauważyć, że to nie faktury są podstawą roszczenia. Faktura VAT jest dokumentem, który stwierdza sprzedaż towaru lub wykonanie usługi (art. 106 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Faktura zazwyczaj jest wystawiona na podstawie umowy. Termin „umowa" należy rozumieć bardzo szeroko. Jeżeli wchodzimy do sklepu i kupujemy mleko to zawieramy umowę sprzedaży w formie ustnej (art. 535 k.c.) jeśli jedziemy pociągiem to zawieramy umowę przewozu (art. 774 k.c.), której potwierdzeniem jest zakup biletu w kasie. W przypadku gdy chcemy sprzedać mieszkanie również zawieramy umowę sprzedaży przy czym w tym przypadku wymagana jest forma aktu notarialnego (art.158 k.c.). Warto wskazać przykładowo, że przepisy przewidują następujące typy umów: wspomniana umowa sprzedaży, umowa przewozu, umowa o dzieło, umowa o roboty budowlane, najem, dzierżawa , leasing, umowa zlecenia, agencyjna, komisu itd.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Rozliczenie podatku VAT przez wystawcę faktury korygującej

Terminy przedawnienia roszczeń w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej

W zależności od typu zawartej umowy prawo przewiduje różne terminy przedawnienia.

Najpowszechniejszą umową zawieraną w obrocie gospodarczym jest umowa sprzedaży. Roszczenia z takiej umowa ulegają przedawnieniu z upływem 2 lat (art. 554 k.c.) licząc, zazwyczaj, od dnia  następnego po dniu płatności określonym na fakturze a gdy termin na fakturze nie jest określony od dnia wystawienia faktury.

Przedawnienie roszczeń z umowy o dzieło upływa po 2 latach od dnia  w którym dzieło zostało lub miało być wykonane (art. 646 k.c.). Za umowę dzieło można uznać, oprócz robót malarskich, inne roboty remontowe, wykonanie pomiaru geodezyjnego, opracowanie projektu, umycie szyb w biurowcu, napisanie tekstu na zamówienie. W takich przypadkach termin przedawnienia będzie biegł już od dnia wykonania dzieła, często może być to termin wcześniejszy niż termin wystawienia faktury .

Krzysztof Nowak prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Maratex wykonał na rzecz Jana Olchowskiego działającego pod nazwą Sklep Spożywczy u Janka kraty zabezpieczające wejście do magazynu. Kraty zostały wykonane 20-05-2010 r. Krzysztof Nowak wystawił fakturę w dniu 27-05-2010 r. Z punktu widzenia prawa strony zawarły umowę o dzieło. Termin przedawnienia biegnie od dnia 21-05-2010 r. i upływa po dniu 20-05-2012.

Jaki adres na fakturze przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną?

Przedawnienia roszczeń z wybranych umów

Pretensje z umowy o roboty budowlane ulegają przedawnieniu po 3 latach (art. 118 k.c.) licząc najczęściej od dnia następnego po dniu płatności podanego na fakturze. Warto zauważyć, że niekiedy możemy mieć problemy z jakim typem umowy mamy do czynienia. Przykładowo, czy murowanie domu jest umową o roboty budowlane czy umową o dzieło? Odpowiednia kwalifikacja umowy może rodzić odmienne skutki prawne. W przypadku gdy dojdziemy do wniosku, że mamy do czynienia z umową o roboty budowlane termin przedawnienia jest trzyletni a w przypadku umowy o dzieło już tylko 2 letni. Warto zauważyć, że poglądy prawników są w tym temacie rozbieżne.

3 letni termin przedawnienia dla roszczeń o zapłatę czynszu ustawodawca przewiduje również dla umów najmu lub umów dzierżawy (art. 118 k.c.). Warto zauważyć, że jako umowy najmu lub dzierżawy kwalifikowane mogą być umowy dotyczące domów, lokali, umowy o korzystanie z domeny internetowej.

W terminie 3 lat winien upomnieć się o swoje należności agent z tytułu umowy agencyjnej (art. 118 k.c.)

Gdy umowa dotyczy transportu, termin przedawnienia żądania zapłaty za wykonany przewóz wynosi 1 rok w transporcie krajowym (art. 792 k.c.), natomiast w przypadku transportu międzynarodowego jest to termin 15 miesięczny lub wyjątkowo 3 lata (art. 32 konwencji o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR) dalej zwana konwencją o CMR). Pod pojęciem transportu międzynarodowego należy rozumieć taką sytuację gdy towar jest przewożony z jednego państwa do innego, chociaż stronami umowy mogą być tylko przedsiębiorcy mający swoją siedzibę w Polsce.

Warto również zwrócić uwagę, że roszczenia z ugody zawieranej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej będą ulegać trzyletniemu terminowi przedawnienia (art. 118 k.c.) licząc od dnia płatności określonej w ugodzie. W przypadku gdy strony zawrą np. umowę sprzedaży, a potem podpiszą ugodę to przestaje obowiązywać ich umowa sprzedaży , a wiąże ich ugoda

Pomerania spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sprzedała Andrzejowi Soprano gwoździ. Spółka wystawiła fakturę w dniu 31-05-2008 r. Andrzej Soprano nie zapłacił za gwoździe i w dniu 20-08-2010 roku strony zawarły ugodę na mocy której Andrzej Soprano zobowiązał się do zapłaty należności w terminie do 22-12-2010 roku.

Bieg terminu przedawnienia roszczenia o zapłatę biegnie od dnia 23-12-2010 roku i upływa po dniu 22-12-2013 roku.

Sprzedaż wierzytelności z niezapłaconych faktur

Autor: Radca prawny