Czy można odliczyć VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją dla potrzeb VAT?

TAK

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonania czynności opodatkowanych.

Według art. 86 ust. 2 ustawy o /AT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Natomiast zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Jeżeli podatnik nie dokona odliczenia w tym terminie, może on obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za następny okres rozliczeniowy.

Zobacz: Obowiązek ewidencjonowania za pomocą kas fiskalnych w przypadku wynajmu nieruchomości

Przepisy ustawy o VAT nie ograniczają prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych po dacie rejestracji jako podatnik czynny, a zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy VAT, prawo do odliczenia może być ograniczone jedynie przez fakt związku poniesionych wydatków ze sprzedażą nieopodatkowaną.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego, jest podstawowym prawem podatnika, wynikającym z zasady neutralności podatku od towarów i usług. Z kolei art. 88 ust. 4 ustawy o VAT stanowi, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, co oznacza, że podatnik będąc już zarejestrowanym podatnikiem VAT ma prawo do uwzględnienia odliczenia kwoty podatku naliczonego, a także do zwrotu różnicy.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy VAT. W związku z tym, dopóki podatnik nie dokonuje czynności objętej opodatkowaniem VAT, nie ma obowiązku rejestracji.

W związku z powyższym czynny podatnik VAT ma prawo do odliczenia VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki na zakup lokalu użytkowego poniesione przed datą rejestracji dla potrzeb VAT. Ponieważ wydatki te związane są w całości ze sprzedażą opodatkowaną (wynajem tego lokalu), odliczenie przysługuje w całości.

Przepis art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, ogranicza moment odliczenia do rozliczenia za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo rozliczenie za miesiąc następny. Realizacja prawa do odliczenia powinna nastąpić przez złożenie deklaracji VAT-R, za okresy rozliczeniowe poprzedzające miesiąc rejestracji.

W związku z powyższym należy także dokonać korekty zgłoszenia rejestracyjnego wskazując jako pierwszy miesiąc składania deklaracji — miesiąc w którym podatnik poniósł pierwsze wydatki na zakup lokalu.

Podobne stanowisko w kwestii prawa do odliczenia VAT naliczonego z faktur otrzymanych przed rejestracją, a dokumentujących „wydatki związane ze sprzedażą podlegającą VAT”, wyrażają najnowsze orzeczenia i interpretacje, z których można wymienić następujące przykłady:

1. Interpretacje indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr IŁPP2/443-51 /07-2/JK,

2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lipca 2008 sygn. akt I SA/Wr1452/O5.

3. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 r. sygn. akt I FSK 378/06,

4. Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr IPPP1-443-28/08-2/JB.

Zobacz: PIT-8C a bony zakupowe - porada

Jedną z fundamentalnych zasad konstrukcji podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do odliczenia podatku zapłaconego w cenie przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą. Podstawowa zasada wspólnego systemu VAT jaką jest zasada neutralności podatku, jest rozumiana jako stosowanie podatku od towarów i usług na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu.

Tym samym podatek ten obciąża ostatecznego konsumenta, a nie prowadzącego działalność gospodarczą. Jednakże prawo do obniżenia podatku należnego może być realizowane przez podatnika w ściśle określonym czasie, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych (związek między zakupami i prowadzoną działalnością) i negatywnych (wyłączenie tego prawa przez ustawodawcę w przepisach prawa).

Reasumując, w celu zrealizowania nabytego prawa do odliczenia z tytułu zakupów związanych w całości ze sprzedażą opodatkowaną, koniecznym jest złożenie deklaracji dla potrzeb VAT.

Deklaracje te powinny być złożone za okresy rozliczeniowe przed datą rejestracji VAT, w których podatnik otrzymywał faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki (po uprzednim skorygowaniu zgłoszenia VAT-R), oraz deklaracji korygujących, za okresy rozliczeniowe po wskazanej dacie rejestracji, jeśli podatnik otrzymywał faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki, dokonując odliczeń w terminach przewidzianych prawem tj. w art. 86 ust. 10 i ust. 11 ustawy o VAT.

Podatnik na mocy art. 87 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 19 ustawy o VAT, może wystąpić o zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w miesiącu osiągnięcia pierwszego przychodu opodatkowanego podatkiem od towarów i usług.

Zobacz: Czym jest przedsiębiorstwo w ustawach podatkowych?

Oprac. Paweł Huczko

Źródło: interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 15 lutego 2009 r. (nr IPPP1-443-2153/08-2/PR).