Pracownik marznie w biurze? Pracodawco, sprawdź, co grozi za złamanie przepisów zimą

• Obowiązki pracodawcy zimą
• Minimalne temperatury w miejscu pracy
• Ryzyko wyziębienia i jego wpływ na zdrowie pracowników
• Prawo pracownika do przerwy w trudnych warunkach
• Zabezpieczenie stanowisk pracy przed zimnem
• Zatrudnienie kobiet w ciąży i młodocianych w trudnych warunkach
• Bezpieczeństwo pracy na otwartej przestrzeni
• Odzież ochronna i warunki pracy w chłodni
• Dodatkowe przerwy i elastyczność w organizacji pracy

Główny inspektor pracy Marcin Stanecki podkreślił, że zapewnienie właściwej temperatury w miejscu pracy to obowiązek pracodawców, niezależnie od pory roku.

Obowiązki pracodawcy zimą

„W okresie mrozów w pomieszczeniach pracy muszą być zapewnione minimalne temperatury 18 st. C, lub 14 st. C. W określonych przypadkach pracownikom będą także przysługiwały profilaktyczne posiłki i napoje. Wszystko dlatego, że wyziębienie pracownika niesie bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia” – podkreślił szef PIP.

Minimalne temperatury w miejscu pracy

Temperatura w pomieszczeniu pracy powinna być odpowiednia do rodzaju wykonywanych zadań, czyli metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania. Inspekcja zaznaczyła, że nie może być ona jednak niższa niż 14 st. C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, bo praca odbywa się np. w chłodni. Wyższą temperaturę – czyli co najmniej 18 st. C – trzeba zapewnić w pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna oraz w pomieszczeniach biurowych.

Ryzyko wyziębienia i jego wpływ na zdrowie pracowników

„W okresie mrozów istotne jest zapewnienie odpowiednich warunków pracy co ma szczególne znaczenie w przypadku seniorów, a także pracowników cierpiących na niewydolność układu krążenia, którzy w wyniku długotrwałego oddziaływania niskich temperatur mogą doznać wyziębienia organizmu. Oznaką tego mogą być np. dreszcze czy zgrabiałe ręce, które oznaczają, że warunki pracy nie są jednak odpowiednie” – wskazał Stanecki.

Prawo pracownika do przerwy w trudnych warunkach

Inspekcja zwróciła uwagę, że jeżeli warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika, ma on prawo powstrzymać się od wykonywania pracy, zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. Lekceważenie przepisów i zasad bhp może bowiem wpłynąć negatywnie na zdrowie, a nawet życie pracownika.

Zabezpieczenie stanowisk pracy przed zimnem

Podczas mrozów trzeba zabezpieczyć pomieszczenia i stanowiska pracy przed napływem chłodnego powietrza z zewnątrz. Według inspekcji należy też pamiętać, że powietrze doprowadzane do pomieszczeń pracy z zewnątrz przy zastosowaniu klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej nie może powodować przeciągów, wyziębienia ani przegrzania, a strumień powietrza pochodzący z urządzeń wentylacji nawiewnej nie powinien być skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.

Państwowa Inspekcja Pracy wskazała, że należy także uwzględnić ograniczenia dotyczące zatrudnienia w trudnych warunkach pogodowych niektórych grup pracowników. W przypadku kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią zakaz obejmuje wykonywanie prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, które mogą mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie.

Zatrudnienie kobiet w ciąży i młodocianych w trudnych warunkach

W przypadku młodocianych zabronione jest m.in. zatrudnianie ich przy pracach w temperaturze powietrza niższej niż 14 st. C, przy wilgotności względnej wyższej niż 65 proc. (np. w chłodniach), w warunkach narażających na stałe przemakanie odzieży, powodujące naruszenie bilansu cieplnego.

Bezpieczeństwo pracy na otwartej przestrzeni

Szczególną ochroną w czasie zimy – nawet jeśli nie ma śniegu i ujemnych temperatur – pracodawca powinien objąć osoby pracujące na otwartej przestrzeni. Stanowiska pracy znajdujące się na zewnątrz powinny być tak usytuowane i zorganizowane, aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi w szczególności z warunkami atmosferycznymi, w tym przed: opadami, zbyt niską temperaturą, silnym wiatrem i spadającymi przedmiotami, np. soplami lodu lub warstwami nagromadzonego śniegu.

Odzież ochronna i warunki pracy w chłodni

PIP przypomniała, że praca zimą pod gołym niebem lub w nieogrzewanych pomieszczeniach czy np. w chłodniach, wymaga stosowania specjalnej odzieży ciepłochronnej. Odzież ta powinna być dobrana odpowiednio do panujących na stanowisku pracy warunków.

Takim pracownikom trzeba zapewnić, znajdujące się w pobliżu miejsca pracy, pomieszczenie umożliwiające im schronienie się przed opadami, ogrzanie się oraz zmianę odzieży. Należy w nim utrzymywać temperaturę nie niższą niż 16 st. C. Powinno być ono zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. Takie osoby mają bowiem prawo do posiłków profilaktycznych oraz dostępu do napojów.

Jeśli ze względu na rodzaj pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni w okresie zimowym nie jest możliwe zapewnienie pracownikom takiego pomieszczenia, w pobliżu ich miejsca pracy muszą się znaleźć odpowiednio urządzone źródła ciepła, przy zachowaniu wymagań ochrony przeciwpożarowej.

Dodatkowe przerwy i elastyczność w organizacji pracy

Jeśli warunki pracy są szczególnie uciążliwe, pracodawca może wprowadzić dodatkowe przerwy od pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

„Prawo pracy pozwala na elastyczną organizację pracy. Przy dużych spadkach temperatur pracodawcy mogą i powinni rozważyć wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy a nawet skrócenie dniówki” – podkreślił szef Państwowej Inspekcji Pracy.

Karolina Kropiwiec (PAP)