Kategorie

Czym jest kaucja aktoryczna i kiedy nie jest pobierana?

Piotr Łukasik
Prawnik, doktorant
Czym jest kaucja aktoryczna i kiedy nie jest pobierana?
Są sytuacje, gdy podmiot będący stroną, nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej. Jego obowiązkiem jest złożyć do sądu kaucję aktoryczną. Czym charakteryzuje się taka kaucja? Odpowiedź znajdziesz w poniższej poradzie.

Czym jest kaucja aktoryczna?

Z przepisów prawa procesowego wynika, że powód, który nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Rzeczypospolitej Polskiej lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, jest obowiązany złożyć kaucję na zabezpieczenie kosztów procesu. Kaucja taka nosi miano kaucji aktorycznej. Jest traktowana jako zabezpieczenie. Źródłem obowiązku złożenia kaucji aktorycznej jest postanowienie sądu, wydane na żądanie pozwanego.

Polecamy: Jakie należności może pokryć zabezpieczenie należytego wykonania umowy?

Wyjątki od wnoszenia kaucji aktorycznej

Nie zawsze jednak obowiązek wniesienia zabezpieczenia w postaci kaucji aktorycznej wystąpi. 

Powód nie ma go w następujących przypadkach:

  1. Jeżeli ma w Rzeczypospolitej Polskiej majątek (własność i inne prawa majątkowe, między innymi wynikające ze stosunków zobowiązaniowych), wystarczający na zapłatę kosztów, co oznacza, że nie ma obaw co do uregulowania tych kosztów przez powoda, ponieważ majątek jest co najmniej równy lub większy od prawdopodobnych kosztów. Należy przy tym zaznaczyć, ze taki stan musi trwać w czasie całego procesu.
  2. Jeżeli przysługuje mu lub uzyskał zwolnienie od kosztów sądowych (zarówno na mocy przepisów, jak i na wniosek). Nieco problematyczna może być sytuacja, gdy powód uzyskał jedynie częściowe zwolnienia od kosztów. Przyjmuje się jednak, że i wówczas przysługuje mu możliwość niewnoszenia kaucji aktorycznej. Oznacza to jednocześnie, że w razie cofnięcia takiego zwolnienia, pozwany może żądać złożenia kaucji.
  3. W sprawach z powództwa wzajemnego, co oznacza tyle, że obowiązku złożenia kaucji nie ma pozwany cudzoziemiec, który występuje wobec powoda z powództwem wzajemnym, a także w sprawach rozpatrywanych w postępowaniu nakazowym, upominawczym i uproszczonym.
  4. W sprawach, które strony zgodnie poddały jurysdykcji sądów polskich. Jest to rozwiązanie dość oczywiste. Jeżeli bowiem strony postępowania zgodnie decydują się na krok jakim jest wybór państwa w którym będzie się toczył proces w ich sprawie, zupełnie nieodpowiednim byłoby uprawnienie powoda do żądania od pozwanego takiego zabezpieczenia. Konstrukcja ta ma na celu zapewnienie równości stronom postępowania i jest pokierowana czystą logiką.
  5. Jeżeli orzeczenie sądu polskiego zasądzające koszty procesu od powoda na rzecz pozwanego byłoby wykonalne w państwie, w którym powód ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedzibę. Sformułowanie tego przepisu nasuwa konieczność badania wykonalności orzeczeń sądów polskich za granicą i jest dosyć skomplikowane. Pozwany jest bowiem zainteresowany nie tylko samą wykonalnością owego orzeczenia w państwie obcym, ale również możliwością skutecznej egzekucji owego orzeczenia. Sprowadza się więc to do ustalenia, czy powód ma wystarczający majątek, z którego może nastąpić egzekucja.

Owe pięć sytuacji wyczerpująco zamyka listę, gdy powód, który nie ma miejsca zamieszkania lub zwykłego pobytu albo siedziby w Polsce lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, nie jest obowiązany do złożenia kaucji aktorycznej.

Oznacza to, że nie ma możliwości w drodze analogii kształtowania nowych sytuacji. Wyjątkiem jest przypadek, gdy daną sytuację kształtuje umowa międzynarodowa regulująca problematykę zwolnienia od kaucji. Wówczas może ona stwarzać dodatkowe sytuacje możliwości zwolnienia z kaucji podmiotu związanego z państwem – stroną owej umowy.

Kto może wystąpić z żądaniem kaucji aktorycznej?

Z żądaniem nałożenia na powoda kaucji aktorycznej może wystąpić pozwany. Sąd po zapoznaniu się z materiałem procesowym wydaje postanowienie w tym przedmiocie. Postanowienie takie kończy tę kwestię w procesie, ponieważ nie przysługuje na nie zażalenie.

Polecamy: Jak bronić się przed nakazem zapłaty?

Reklama

 Jest to zgodne z koncepcją przyjętą przez Sąd Najwyższy – Izbę Cywilną, który w postanowieniu z dnia 3 maja 1972 r. (sygnatura: I CZ 46/72) również uznał, że na postanowienie nie uwzględniające żądania pozwanego, by powód złożył kaucję na zabezpieczenie kosztów, nie przysługuje zażalenie.

Jest to koncepcja zasługująca na aprobatę. W przepisach normujących instytucję kaucji aktorycznej nie przewidziano zażalenia na postanowienie nie uwzględniające żądania pozwanego, by powód złożył taką kaucję.

Tego rodzaju postanowienie nie kończy również postępowania w sprawie przedmiotowe j- w znaczeniu wymienionym w art. 394 § 1 kpc, nie zamyka ono bowiem stronom drogi do uzyskania wyroku. Wynika z tego, że na omawianego rodzaju postanowienie nie przysługuje zażalenie.

 Zażalenie pozwanego może również zostać odrzucone z przyczyny formalnej, jaką jest wniesienie go po upływie przypisanego prawem terminu. Tak więc zażalenie podlegałoby odrzuceniu, gdyby było niedopuszczalne z przyczyny spóźnionego jego wniesienia. Wobec tego, w przypadku doręczenia pozwanemu odpisu zaskarżonego postanowienia np. w poniedziałek 08. sierpnia 2011r., przewidziany w art. 394 § 2 kpc tygodniowy termin do wniesienia zażalenia upływa w następny poniedziałek tj. w dniu 15 sierpnia 2011r. Wniesienie zażalenia następnego dnia przez nadanie go w placówce pocztowej było już spóźnione, a tym samym podlegało odrzuceniu, jako wniesione po upływie ustawowego terminu.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    18 maja 2021
    Zakres dat:

    Kto najbardziej potrzebuje dodatkowych pieniędzy w czasach pandemii? [VIDEO]

    Jedynie co szósty Polak starał się w ostatnich 12 miesiącach o pożyczkę lub kredyt. Najczęściej takie decyzje podejmowały osoby w wieku 34-44 lata (25 proc.) oraz 24-33 lata (22 proc.), a najrzadziej najmłodsi, poniżej 24 roku życia.

    Test: Mazda CX-3 SkyJoy SkyActiv-G - Mazda dla Kowalskiego?

    Mazda CX-3 jest lepiej wykonana od Forda Pumy, mniej azjatycka od Kii Stonic i bardziej finezyjna od T-Crossa. Czy to Mazda dla Kowalskiego?

    Gastronomia wróciła do pracy i musi odrobić straty

    Zaległości branży gastronomicznej wobec dostawców i banków sięgają już prawie 728 mln zł. Tylko w marcu nieopłacone na czas rachunki i raty kredytów podwyższyły się o 13 mln zł, dwa razy bardziej niż w poprzednich miesiącach.

    7 kryteriów wyboru dostawcy weryfikacji tożsamości cyfrowej

    Weryfikacja cyfrowa. Przechodząc transformację cyfrową firmy stają często przed koniecznością decyzji, w jaki sposób i jakimi narzędziami weryfikować tożsamość swoich nowych klientów. Dlaczego jest to potrzebne?

    Pożyczki dla rolników z KOWR

    Mamy środki na pożyczki dla rolników - informuje KOWR. Pieniądze można przeznaczyć na produkcję roślinną, zwierzęcą, hodowlę oraz przetwórstwo rolno-spożywcze.

    Kod zawodu do ZUS - co się zmieniło?

    Od 16 maja w dokumentach zgłoszeniowych ZUS ZUA i ZUS ZZA należy wykazywać kod wykonywanego zawodu. "Pozwoli to oszacować, w których zawodach występuje największa zachorowalność i w jakich okresach" - wskazuje prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.

    Marta Olkowicz: Zaszczep się, a dostaniesz urlop. Czy to dopuszczalne? [PODCAST]

    Konkursy z nagrodami, wolne dni i pytania o szczepienia – co może, a czego nie może robić pracodawca? Mec. Marta Olkowicz wyjaśnia czy szczepionka jest dobrowolna i czy pracodawca może wywierać jakikolwiek wpływ na pracownika, aby ten jednak się zaszczepił. Zapraszamy do wysłuchania podcastu

    ZPP: Polski Ład nie wprowadza ważniejszych zmian dla firm

    Z punktu widzenia przedsiębiorców Polski Ład nie zawiera przełomowych wartości - ocenia ZPP. Jakie rozwiązania zasługują na uwagę? Czy Polski Ład zwiększy obciążenia dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ucierpią samozatrudnieni oraz mały biznes

    “Polski Ład” to pomysł PiS na wyjście z kryzysu po pandemii. Składa się z pięciu filarów, a głównym założeniem są zmiany podatkowe. Najbardziej ucierpią samozatrudnieni oraz prowadzący mały biznes. Eksperci ostrzegają, że to oni najbardziej ucierpieli na pandemii, a to w połączeniu z nowymi obciążeniami podatkowymi, może spowodować nagły wzrost ogłaszanych bankructw.

    Rejestracja pojazdu zabytkowego

    Rejestracja pojazdu zabytkowego jest w Polsce trudna? Nie do końca. Pod warunkiem, że kierowca przygotuje pakiet wszystkich dokumentów.

    Polski Ład dla firm. Niższe podatki, ulga na IPO

    Jakie zmiany dla przedsiębiorstw zakłada Polski Ład? Czy firmy zaoszczędzą, czy może stracą? Przedstawiamy najważniejsze założenia

    Obowiązkowa wymiana prawa jazdy

    Obowiązkowa wymiana prawa jazdy: w jakich przypadkach występuje i na czym polega? To opiszemy w dzisiejszym materiale.

    Nowe obowiązki w zakresie zgłaszania informacji do CRBR

    Zmiany w zakresie zgłaszania informacji do CRBR wprowadziła nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Co to oznacza?

    Odbiór lokalu od dewelopera - zapowiadane zmiany

    Odbiór lokalu od dewelopera ma zostać uregulowany w nowej ustawie deweloperskiej. Jakie ważne zmiany zawiera projekt?

    Jak sprawdzić czy prawo jazdy jest do odbioru?

    Jak sprawdzić czy prawo jazdy jest do odbioru? Osoba, która uzyskała uprawnienia, może to skontrolować bezpłatnie w internecie. Co należy zrobić?

    Jak sprawdzić czy dowód rejestracyjny jest do odbioru?

    Jak sprawdzić czy dowód rejestracyjny jest do odbioru? To w zasadzie niezwykle proste. Wystarczą podstawowe informacje i telefon z dostępem do sieci.

    Witold Michałek: Polski Ład – wiele obietnic i koszty dla finansów państwa

    Przedstawiony tzw. Polski Ład to wiele obietnic, z których każda będzie niosła koszty dla finansów publicznych. Niestety, ani słowa o tym, ile to wszystko będzie kosztowało i jakie będą źródła ewentualnych dochodów publicznych, pokrywających te koszty.

    Polski Ład. Jakie zmiany w budownictwie mieszkaniowym?

    Polski Ład dla budownictwa mieszkaniowego. Zmiany w prawie spółdzielczym, społeczne inicjatywy mieszkaniowe, nowe standardy planowania przestrzennego i urbanizacji, promocja mieszkań na wynajem czy wsparcie dla gmin - to m.in. propozycje Polskiego Ładu, które mają wspomóc budownictwo mieszkaniowe.

    Gwarancja kredytowa dla młodych na kupno mieszkania

    Gwarancja kredytowa. Łatwiejszy dostęp do kredytów mieszkaniowych to rozwiązanie lepsze niż trenowane przed laty rządowe dopłaty. Dzięki niemu Polacy, którzy mają odpowiednie dochody będą mogli kupić swoje własne mieszkanie znacznie wcześniej niż dotychczas. Zgodnie z oczekiwaniami, w ramach Nowego Ładu, pojawiła się propozycja skierowana do Polaków którzy nie mają własnego mieszkania. Jest to bardzo liczna grupa rodaków. Bazując na danych Eurostatu można oszacować, że tylko w grupie wiekowej od 25 do 34 lat około 2,5 mln osób mieszka z rodzicami. Większość z nich ma pracę, a mimo to często nie stać ich na wyprowadzkę.

    Mandaty za prędkość: GITD się zbroi i szykuje na kierowców

    Mandaty za prędkość? Już niedługo może być ich więcej, szczególnie że GITD wybrało się na zakupy. Powstanie m.in. 26 nowych fotoradarów.

    Polski Ład. Bon mieszkaniowy - nawet 100 tys. zł dla rodziny z trojgiem dzieci

    Polski Ład. Bon mieszkaniowy i rządowy program poręczeniowo-gwarancyjny dla spłaty kredytów hipotecznych to nowe formy pomocy w zakupie lub najmie mieszkania – zarówno dla małżeństw, jak i singli. W Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii trwają prace nad mechanizmami służącymi zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Polaków. Instrumenty te są częścią Polskiego Ładu, ogłoszonego dziś przez premiera Mateusza Morawieckiego i wicepremiera Jarosława Gowina.

    Czy turystyka odrobi straty? Urlopy głównie w kraju

    Urlop planuje w tym roku więcej osób niż w 2020 r. Czy firmy związane z turystyką w końcu zaczynają odrabiać straty i spłacać zaległości, które małe nie są?

    Panele fotowoltaiczne - finansowanie, formalności, rozliczenia

    Panele fotowoltaiczne. Potrzeba bycia "eko", a także rosnące ceny energii elektrycznej powodują, że coraz więcej osób myśli o instalacji paneli fotowoltaicznych. Jak sfinansować taką instalację? Jakich formalności trzeba dopełnić? Jak będzie wyglądało rozliczenie z zakładem energetycznym?

    Państwo pomoże wziąć kredyt mieszkaniowy

    Państwo pomoże wziąć kredyt mieszkaniowy. W odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie projektu „Mieszkanie bez wkładu własnego”, Anna Kornecka, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii, poinformowała, że jej resort pracuje aktualnie nad nad wdrożeniem nowych rozwiązań polegających na finansowym wsparciu w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dla osób mniej zamożnych.

    Jak firmy oceniają swoją kondycję w trakcie trzeciej fali pandemii? [BADANIE]

    Jak w czasie trzeciej fali pandemii zmieniła się sytuacja przedsiębiorców? Czy zastosowane instrumenty w ramach tarcz antykryzysowych i finansowych okazały się wystarczającym wsparciem?