Wyniki II kwartału naszej gospodarki

Postanowiliśmy przyjrzeć się średnim zmianom podstawowych wskaźników gospodarczych w II kwartale w porównaniu z trzema pierwszymi miesiącami tego roku. Oparcie się na średnich pozwala „wygładzić” miesięczne dane, które w części przypadków mogą się dość znacznie wahać. Jednocześnie pozwala uzyskać obraz całego kwartału. W takich okresach oblicza się zmiany PKB.

Największy progres w II kwartale w porównaniu z sytuacją z trzech pierwszych miesięcy tego roku widać w zakresie produkcji przemysłowej. Obniżała się ona w II kwartale średnio w miesiącu o 7,2% w porównaniu z sytuacją sprzed roku. Kwartał wcześniej spadek sięgał przeciętnie 10,6%. Poprawę widać też w przypadku sprzedaży detalicznej. Roczna zmiana w II kwartale sięgała średnio 1% na miesiąc wobec spadku o 0,4% w I kwartale 2009 r. O ile w obu przypadkach odnotowaliśmy progres, to trzeba zwrócić uwagę, że produkcja przemysłowa wychodzi z rekordowej zapaści, przed którą obronili się na razie konsumenci. Jednak i tu i tu zmiany w II kwartale utrzymały się na poziomach albo rekordowo słabych albo bliskich najgorszym w historii. Na przykład dla produkcji przemysłowej II kwartał tego roku był 2. najgorszym w historii tych danych, sięgającej 1992 r.

Dla sprzedaży detalicznej było podobnie (historia tych danych sięga 1996 r.). W II kwartale wyraźnie też hamowała produkcja budowlana, której wzrost wyniósł średnio jedynie 0,5% wobec 3,5% w I kwartale 2009 r.

Największe zmiany in minus dotyczą sytuacji na rynku kredytowym. W porównaniu z I kwartałem tego roku w okresie kwiecień – czerwiec znacząco wyhamował wzrost zobowiązań przedsiębiorstw oraz gospodarstw domowych. Biorąc pod uwagę to, że roczna zmiana średniego kursu złotego w II kwartale tego roku była zbliżona do tej z I kwartału, widać tu wyraźnie mniejszą skłonność do zadłużania się. Drugie negatywne zjawisko dotyczy sytuacji na rynku pracy.

W II kwartale przyspieszył spadek zatrudnienia i wyhamowywał dalej wzrost płac. Tym samym wzmagała się presja na fundusz płac, będący wypadkową zmiany płac i zatrudnienia. Zjawiska na rynku kredytowym są w znacznym stopniu pochodną słabszej sytuacji na rynku pracy, pogarszającej kondycję gospodarstw domowych. Można zatem oczekiwać, że w III kwartale presja na konsumpcję będzie się utrzymywać. Słabnąca dynamika kredytów będzie niekorzystnie wpływać na wydatki gospodarstw domowych.

II kwartał przyniósł przyspieszenie inflacji, która średnio w tym okresie wyniosła 3,7% wobec 3,2% kwartał wcześniej. W przypadku inflacji bazowej, pomijającej ceny żywności i paliw, nastąpił wzrost z 2,4% do 2,7%. Natomiast praktycznie nie zmieniła się stopa bezrobocia, która utrzymała się na poziomie 10,8%. Uwagę zwracał spadek indeksu Pengab, obrazującego nastroje w branży bankowej. To potwierdzało, że w tym sektorze nie wszystkie problemy udało się już przezwyciężyć. Uzupełnieniem zestawu danych będą informacje o bilansie handlowym w czerwcu. Kwiecień i maj przyniosły na tym polu bardzo dobre wiadomości. Choć eksport silnie spada, to wpływ tego na gospodarkę ograniczają jeszcze szybciej spadający import oraz tracąca w skali roku złotówka.

Warto zwrócić uwagę, że czerwcowe dane w większości wpisują się w tendencje wyznaczone przez zmiany kwartalne. Spadek zatrudnienia w ubiegłym miesiącu był większy niż przeciętnie w II kwartale, wzrost płac był mniejszy. Sprzedaż detaliczna w czerwcu niewiele odbiegała od średniej z ubiegłego kwartału, podobnie było z produkcją budowlaną. Hamowała akcja kredytowa. Jedynym czynnikiem wyróżniającym się In plus jest produkcja przemysłowa. To wyraźnie pokazuje, że los ożywienia gospodarczego w dużym stopniu zależy od tego, czy przedsiębiorstwa znajdą zbyt na swoje towary. Wciąż przecież w wielu sektorach narzekają na nadmierne zapasy. Ograniczone jest przy tym wykorzystanie mocy produkcyjnych, co pozwala na podniesienie produkcji przed dodatkowych nakładów, w tym zatrudniania nowych ludzi. Dlatego trzeba liczyć się z utrzymywaniem się presji na rynku pracy.

Wskaźniki gospodarcze w II kwartale*

	Średnio w     I kw. 2009 r.	Średnio w     II kw. 2009 r.	Czerwiec 2009 r.
Zmiana zatrudnienia	-0,1	-1,7	-1,9
Stopa bezrobocia	10,9	10,8	10,7
Zmiana płac	6,3	3,5	2
Zmiana sprzedaży detalicznej	-0,4	1	0,9
Zmiana produkcji przemysłowej	-10,6	-7,2	-4,3
Zmiana produkcji budowlanej	3,5	0,5	0,6
Wartość indeksu Pengab	15,6	14,4	13,6
Zmiana kredytów dla firm	27,2	17,4	14,3
Zmiana kredytów dla gospodarstw domowych	45,4	37,8	35,7
Zmiana kredytów dla strefy budżetowej	70,6	61,9	58,3
Inflacja bazowa CPI	2,4	2,7	2,7
Inflacja CPI	3,2	3,7	3,5

* - pod uwagę wzięto 12-miesięczne zmiany wskaźników