Kategorie

Czy pracodawca może zmusić pracownika do zaszczepienia się przeciwko COVID-19?

Marta Olkowicz
Młodszy Prawnik w Dziale Prawo dla Biznesu w Kancelarii Kopeć Zaborowski
Pracodawca nie może w żadnej sytuacji i pod żadnym pozorem nałożyć na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19.
W Polsce, jak i na całym świecie, są obecnie przeprowadzane szczepienia przeciwko COVID-19. Budzą one wiele wątpliwości, przede wszystkim po stronie pracowników i pracodawców. Czy jako pracodawca możesz nałożyć na swoich pracowników obowiązek zaszczepienia się przeciw COVID-19 oraz czy jako pracownik musisz się takiemu szczepieniu poddać.

Pracodawca może czy nie może?

Reklama

Rozważania w tym zakresie należy zacząć od tego, iż szczepienie przeciw COVID-19 jest dobrowolne. W związku z tym żaden pracodawca nie posiada uprawnienia do nałożenia na któregokolwiek ze swoich pracowników obowiązku zaszczepienia się. Tym samym, pracodawca nie może również rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem, który odmawia zaszczepienia się, zarówno za wypowiedzeniem jak i bez wypowiedzenia. Również wszelkie polecenia służbowe do poddania się szczepieniu na koronawirusa są całkowicie bezprawne.  

Możliwość nałożenia przez pracodawcę na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu można by było rozważać tylko wtedy, gdyby taki obowiązek został nałożony ustawą. Wynika to z art. 31 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który dotyczy zasad wolności oraz ograniczania konstytucyjnych praw i wolności. Albowiem zgodnie z tym przepisem, wolność człowieka podlega ochronie prawnej i każdy jest obowiązany szanować wolności oraz prawa innych. Zgodnie z art. 31 ust. 2 Konstytucji, która jest najwyższym aktem prawnym w państwie, nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Należy pamiętać, iż ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Pod dużym znakiem zapytania, w mojej ocenie, stoi czy ustawowe nałożenie obowiązku szczepienia się byłoby zgodne z Konstytucją.

Grupy zawodowe narażone na kontakt z COVID-19 a obowiązek szczepienia

Nawet pracownicy, którzy przy wykonywaniu swoich czynności służbowych są szczególnie narażeni na kontakt z wirusem COVID-19, jak m. in. medycy, nie mają obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19. Mogą to zrobić tylko i wyłącznie dobrowolnie i również nie mogą zostać zwolnieni z powodu odmowy poddania się szczepieniu. 

Obowiązek pracodawcy

Reklama

Nie należy utożsamiać obowiązku pracodawcy, wynikającego z art. 15 Kodeksu pracy, do zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, z możliwością wymagania przez pracodawcę, by jego pracownicy poddali się szczepieniu przeciw COVID-19.

Również art. 222 [1] § 1 Kodeksu pracy, który stanowi: W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, nie przyznaje pracodawcom prawa do nałożenia na pracowników obowiązku poddania się szczepieniu na koronawirusa.

Zapisanie pracownika na szczepienie bez jego zgody

Pracodawca nie może zgłosić swojego pracownika na szczepienie bez jego zgody. Albowiem może być to poczytywane za naruszenie przez pracodawcę danych osobowych tego pracownika. Pracodawca dopuszcza się wtedy nieuprawnionego przetwarzania oraz udostępniania danych osobowych pracownika. W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje prawo do zgłoszenia takowego naruszenia do Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Warto też nadmienić, iż historia szczepień pracownika nie należy do danych osobowych, które na gruncie Kodeksu pracy oraz RODO[1], pracodawca może przetwarzać.

Wymóg szczepienia jako przejaw dyskryminacji

Zarówno niedopuszczenie przez pracodawcę pracownika do pracy z powodu braku posiadania szczepienia na COVID-19, jak i stawianie takiego wymogu dla kandydatów do pracy, będzie stanowiło dyskryminację. Takie postępowanie pracodawcy może go narazić na zapłatę odszkodowania.

Podsumowanie

Wokół szczepionki na COVID-19 powstało wiele kontrowersji. Istnieją jej zwolennicy i przeciwnicy. Jednak pewne jest to, że pracodawca nie może w żadnej sytuacji i pod żadnym pozorem nałożyć na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19. Niezależnie od tego w jakim miejscu, na jakim stanowisku i jakie obowiązki służbowe dany pracownik wykonuje. Warto też pamiętać o tym, że nie można nikogo dyskryminować ani nagradzać z powodu posiadania lub nieposiadania szczepionki, czy to na COVID-19 czy innej. Pracownik ma pełne prawo do odmowy poddania się szczepieniu na COVID-19 i nie mogą go z tego tytułu spotkać żadne negatywne konsekwencje.  

Marta Olkowicz, Młodszy Prawnik, Kancelaria Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp. p.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA

 

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. 2016.119.1)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    23 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Globalne podatki dla firm przyniosłyby 695 mld USD rocznie

    Wprowadzenie globalnego podatku majątkowego zapewniłoby 289 mld USD rocznie, globalnego podatku klimatycznego – 279 mld USD rocznie, a globalnej minimalnej stawki CIT – 127 mld USD rocznie. Na co można by przeznaczyć taką kwotę?

    Rafał Pikuła: Na fake newsach można dobrze zarobić [PODCAST]

    Fake newsy to nie jest nowość w świecie informacji. Istnieją od zawsze, tylko teraz zwiększyła się skala tego zjawiska – wyjaśnia Rafał Pikuła. Zapraszamy do słuchania podcastu.

    "Ugryzienie" przez osę, pszczołę, komary, gzy i inne owady - co robić?

    Ukąszenia owadów - co robić? Pszczoły, osy, pająki, komary, meszki, kleszcze, gzy, szerszenie…. Warto być przygotowanym na ich ewentualne ugryzienia, zwłaszcza u najmłodszych, szczególnie, że w ich przypadku nie możemy być pewni, czy nie wystąpi silna reakcja alergiczna.

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego

    Dopisanie współwłaściciela do dowodu rejestracyjnego: jak załatwić formalności? Warto dobrze przygotować się do wizyty w wydziale komunikacji.

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy?

    Jak zostać instruktorem nauki jazdy? Na drodze do tzw. "L-ki" kierowcy stoi przede wszystkim kurs organizowany głównie w WORD-ach.

    Wyniki budownictwa w maju 2021 r.

    Budownictwo. Główny Urząd Statystyczny zaprezentował informacje o wynikach budownictwa w maju 2021. Produkcja budowlano-montażowa okazała się o 10,2% wyższa niż w kwietniu i jednocześnie wyższa niż przed rokiem o 4,7%. Miesiąc wcześniej roczna dynamika produkcji była ujemna i wyniosła -4,2%.

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem. Co musisz o nim wiedzieć?

    Pozwolenie na kierowanie tramwajem to tak naprawdę prawo jazdy na tramwaj. Jak się je zdobywa i jakie warunki należy spełnić?

    Internet i pandemia przyczyną zwiększonego obrotu podróbkami

    Komenda Główna Policji podaje, że w I kwartale br. stwierdzono prawie 7 tys. przestępstw naruszających prawa własności przemysłowej i intelektualnej. Co głównie kupują nabywcy podróbek?

    Nowy Peugeot 308 SW - jest po prostu piękny!

    Nowy Peugeot 308 SW został oficjalnie zaprezentowany. Powabne kombi ma 600-litrowy bagażnik i paletę pięciu silników.

    Maksymalna opłata za śmieci przy metodzie "od wody"

    Ustawa śmieciowa. Przy zastosowaniu metody "od wody" opłata za odpady nie będzie mogła być wyższa niż 7,8 proc. przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę ogółem za gospodarstwo domowe, tj. około 150 zł. Jakie jeszcze zmiany zawiera nowela ustawy śmieciowej?

    ARiMR: ostatnie dni na złożenie wniosków m.in. ws. premii dla młodych rolników

    Jeszcze do 28 czerwca można składać wnioski na inwestycje w ekosystemy leśne, z kolei do końca czerwca jest czas, aby starać się o premie dla młodych rolników i dofinansowanie na rozpoczęcie działalności gospodarczej - przypomina ARiMR.

    Jak branża handlowa może wykorzystać analitykę danych?

    Ponad połowa wiodących producentów oraz dystrybutorów już wykorzystuje analitykę danych i sztuczną inteligencję, a trzy czwarte z nich osiąga dzięki tym działaniom wymierne korzyści. Po co analizować dane w handlu?

    Peugeot 2008 [TEST]: mały, miejski lew dorósł!

    Peugeot 2008 jest miejskim crossoverem. Niech jednak ten tytuł Was nie zmyli. Bo auto jest bardziej dojrzałe, niż mogłoby się wydawać!

    Co może zrobić pracodawca, kiedy pracownik jest dłużnikiem?

    Biorąc pod uwagę statystyki, co dziesiąty Polak ma długi, a większość z nich to osoby w wieku produkcyjnym, które na co dzień pracują. Pracownik dłużnik może być dla firmy dużym problemem. Jak sobie z nim poradzić?

    Niezapłacone faktury wpływają na kondycję firmy

    60 proc. firm w pandemii skarży się, że ich kontrahenci nie płacą w terminie faktur. Dodatkowo 44 proc. wskazuje, że odbiorcy w ostatnich trzech miesiącach w ogóle nie uregulowali należności za otrzymane towary czy wykonane usługi.

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie. No i jest problem...

    Brak tabliczki znamionowej w przyczepie? Kierowcę czeka wizyta w wydziale komunikacji, stacji kontroli pojazdów i znowu wydziale komunikacji.

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić auto?

    Zastaw rejestrowy na samochodzie. Jak sprawdzić czy używane auto nie jest obciążone prawami osób trzecich? Są na to tak naprawdę trzy sposoby.

    Jak zgłosić informację o porzuconych odpadach?

    Informację o porzuconych odpadach, niebezpiecznych czy komunalnych może zgłosić przez stronę Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska - poinformował wiceminister klimatu i środowiska Jacek Ozdoba. Zgłoszenia można dokonać anonimowo.

    Jakich pracowników poszukuje branża logistyczna?

    Polski sektor e-commerce należy obecnie do najbardziej dynamicznie rosnących rynków europejskich. Wraz z rozwojem branży widać rosnące zapotrzebowanie na konkretne zawody. Kto jest potrzebny najbardziej?

    Pandemia oszczędziła rynek fundacji

    Fundacje w Polsce wciąż nieźle się trzymają. Rocznie sądy rejestrują ponad 2 tys. nowych organizacji. Eksperci zwracają też uwagę na to, że rynek ten jest u nas dobrze wyważony i nawet pandemia nie zmieniła tego stanu rzeczy.

    280 tys. zł dotacji dla firm na przygotowanie dokumentacji

    Od początku czerwca przyjmowane są wnioski o wsparcie w II rundzie konkursu Granty na Eurogranty. Firmy, które planują realizację projektu z dofinansowaniem mogą otrzymać nawet 280 tys. zł na przygotowanie niezbędnej dokumentacji. Kiedy upływa termin składania wniosków?

    Nawet 100 tys. zł dla rolników poszkodowanych w pożarze

    Minister Grzegorz Puda podjął decyzję o udzieleniu pomocy rolnikom poszkodowanym w pożarze we wsi Nowa Biała w Małopolsce. Jaka pomoc zostanie przyznana? Kto otrzyma wsparcie?

    Zgubiłem numer PKK. Co zrobić w takiej sytuacji?

    Zgubiłem numer PKK. Jak go odzyskać? No i tu pojawia się spory problem, bo kandydata na kierowcę czeka... No właśnie co?

    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny - jak wpłynie na ceny mieszkań?

    Deweloperski Fundusz Gwarancyjny (DFG). Czy ceny mieszkań będą nadal rosły? Czy wprowadzenie Deweloperskiego Funduszu Gwarancyjnego, postępująca inflacja, rosnące koszty budowy i zakupu gruntów, czy opóźnienia w wydawaniu decyzji administracyjnych przełożą się na dalszy wzrost cen na rynku mieszkaniowym? O ile w tym roku mogą zdrożeć mieszkania?

    Szkody spowodowane przez najemcę - za co odpowiada właściciel mieszkania?

    Szkody spowodowane przez najemcę. Najemcy dość często powodują szkody wykraczające poza lokal. Ucierpieć może mieszkanie sąsiada albo część wspólna budynku. Kto odpowiada za te szkody?