Wspólne zamówienia transgraniczne

Jak podkreślono w preambule, już poprzednia dyrektywa w sposób dorozumiany pozwalała na wspólne transgraniczne zamówienia publiczne, jednakże zamawiający nadal napotykają trudności przy zakupach od CJZ w innych państwach członkowskich lub przy wspólnym udzielaniu zamówień publicznych. Trudności te dotyczą przede wszystkim konfliktu ustawodawstw krajowych.

Z tego względu za uzasadnione uznano m.in. doprecyzowanie w nowych przepisach mającego zastosowanie ustawodawstwa dotyczącego zamówień publicznych, w tym dotyczącego środków odwoławczych, w przypadkach wspólnych postępowań transgranicznych. W dyrektywie podkreślono jednocześnie, że wspólne zamówienia trans graniczne nie powinny służyć obchodzeniu prawa krajowego, na przykład przepisów dotyczących przejrzystości i dostępu do dokumentów lub szczególnych wymagań dotyczących identyfikowalności newralgicznych dostaw.

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Art. 39 ust. 1 potwierdza wyraźnie uprawnienie instytucji zamawiających z rożnych państw członkowskich do wspólnego działania w celu udzielenia zamówienia, pod warunkiem zastosowania jednego ze sposobów przewidzianych w dyrektywach:

• poprzez scentralizowane działania zakupowe realizowane przez CJZ,
• poprzez wspólne udzielanie zamówień,
• w związku z funkcjonowaniem wspólnego podmiotu,

i pod warunkiem, że takie działanie nie będzie służyć unikaniu stosowania prawa krajowego zgodnego z prawem unijnym, któremu podlegają w swoim państwie członkowskim.

Państwa członkowskie nie mogą zakazać swoim instytucjom zamawiającym korzystania ze scentralizowanych działań zakupowych realizowanych przez CJZ znajdujące się w innym państwie członkowskim. W odniesieniu do takich sytuacji, państwa członkowskie mogą jednak sprecyzować, że ich instytucje zamawiające mogą korzystać jedynie ze scentralizowanych działań zakupowych określonych w art. 2 ust. 1 pkt 14 lit. a) lub b) czyli nabywania dostaw lub usług z przeznaczeniem dla instytucji zamawiających (korzystanie z zagranicznej CJZ jako hurtownika) lub udzielania zamówień publicznych lub zawierania umów ramowych na roboty budowlane, dostawy lub usługi z przeznaczeniem dla instytucji zamawiających (korzystanie z zagranicznej CJZ jako pośrednika).

Zobacz również: Realizacja zamówienia publicznego według regulacji unijnych

Realizowanie scentralizowanych działań zakupowych przez CJZ z innego państwa członkowskiego przebiega zgodnie z przepisami krajowymi państwa-siedziby CJZ. Przepisy krajowe państwa-siedziby CJZ mają również zastosowanie do:

1. udzielenia zamówienia w ramach dynamicznego systemu zakupów;
2. ponownego poddania zamówienia procedurze konkurencyjnej na mocy umowy ramowej;
3. określenia, którzy wykonawcy będący stronami umowy ramowej wykonają dane zadanie.

Kilka instytucji zamawiających z rożnych państw członkowskich może wspólnie udzielić zamówienia publicznego, zawrzeć umowę ramową lub obsługiwać dynamiczny system zakupów. Mogą one również udzielać zamówień na mocy umowy ramowej lub za pomocą dynamicznego systemu zakupów (wyłącznie między zamawiającymi, których wyraźnie wskazano w tym celu w zaproszeniu do ubiegania się o zamówienie lub zaproszeniu do potwierdzenia zainteresowania, a wykonawcami będącymi stronami zawartej umowy ramowej). W takim wypadku oraz pod warunkiem, że kwestie te nie są uregulowane umową międzynarodową zawartą między zainteresowanymi państwami członkowskimi, uczestniczące instytucje zamawiające zawierają porozumienie, w którym określa się:

1. obowiązki stron i mające zastosowanie przepisy krajowe;
2. wewnętrzną organizację postępowania o udzielenie zamówienia (w tym zarządzania postępowaniem, podział zamawianych robot budowlanych, dostaw lub usług oraz kwestie zawarcia umów.

Zamawiający uczestniczący we wspólnych zakupach wypełnia swoje obowiązki wynikające z dyrektyw, jeżeli dokonuje zakupu robót budowlanych, dostaw lub usług od instytucji zamawiającej, która jest odpowiedzialna za postępowanie o udzielenie zamówienia. Przy określaniu obowiązków i mającego zastosowanie prawa krajowego zamawiający mogą rozdzielić między siebie poszczególne obowiązki oraz określić mające zastosowanie przepisy prawa krajowego jednego spośród uczestniczących zamawiających.

Zobacz też: Usługi niepriorytetowe w zamówieniach publicznych

Podział obowiązków i mające zastosowanie przepisy krajowe są określone w dokumentach zamówienia dotyczących wspólnie udzielanych zamówień. Gdy kilka instytucji zamawiających z rożnych państw członkowskich utworzyło wspólny podmiot, na przykład europejskie ugrupowanie współpracy terytorialnej na mocy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1082/2006119 lub inny podmiot ustanowiony na mocy prawa unijnego, uczestniczące instytucje zamawiające uzgadniają w drodze decyzji właściwego organu wspólnego podmiotu mające zastosowanie krajowe przepisy dotyczące zamówień publicznych obowiązujące w jednym z następujących państw członkowskich:

1. przepisy krajowe państwa członkowskiego, w którym wspólny podmiot ma siedzibę statutową;
2. przepisy krajowe państwa członkowskiego, w którym wspólny podmiot prowadzi swoją działalność.

Porozumienie takie może obowiązywać na czas nieokreślony, jeżeli jest umocowane w akcie ustanawiającym wspólny podmiot, lub może być ograniczone w czasie, ograniczone do określonych rodzajów zamówień lub do jednego konkretnego zamówienia lub większej ich liczby.

Zobacz: Jakie warunki finansowe musi spełnić wykonawca?

Autor: Justyna Pożarowska, Urząd Zamówień Publicznych

Źródło: Zamówienia publiczne w Unii Europejskiej po modernizacji - nowe unijne dyrektywy koordynujące procedury udzielania zamówień publicznych