Kategorie

Roszczenie regresowe wobec generalnego wykonawcy

Kancelaria Prawna Piszcz i Wspólnicy sp.k.
Wszechstronne usługi dla biznesu, samorządów oraz jednostek administracji publicznej.
Pawłowski Piotr
Prawo, zamówienia publiczne/fot.Shutterstock
Prawo, zamówienia publiczne/fot.Shutterstock
Inwestor może zgłosić się z roszczeniem regresowym wobec generalnego wykonawcy. Czy zasada ta obowiązuje również w zamówieniach publicznych?

Umowa o roboty budowlane zawierana jest pomiędzy inwestorem a wykonawcą generalnym. Niemniej jednak często uczestnikami procesu są także podwykonawcy, którzy nie są bezpośrednio powiązani żadną umową z inwestorem. Rolą wykonawcy generalnego jest podpisanie umów podwykonawczych oraz rozliczenie się z ich tytułu. Nieuregulowanie wynagrodzenia za roboty budowlane wykonane przez podwykonawców może mieć negatywne skutki dla inwestora, który ponosi w tym zakresie solidarną odpowiedzialność z wykonawcą. Oczywiście nie ulega wątpliwości, że inwestor dokonujący zapłaty generalnemu wykonawcy a następnie podwykonawcy jest zwyczajnie poszkodowany. Istnieje jednak możliwość zgłoszenia się z tzw. roszczeniem regresowym do wykonawcy generalnego.

Ochrona podwykonawców

Reklama

Model solidarnej odpowiedzialności oznacza, że podwykonawcy są chronieni w szczególny sposób przez ustawodawcę. Istotę ochrony podwykonawców stanowi bowiem brak możliwości umownego wyłączenia solidarnej odpowiedzialności generalnego wykonawcy oraz inwestora za należną zapłatę podwykonawcy.

Inwestor odpowiada solidarnie z wykonawcą (generalnym wykonawcą) za zapłatę wynagrodzenia należnego podwykonawcy z tytułu wykonanych przez niego robót budowlanych, których szczegółowy przedmiot został zgłoszony inwestorowi przez wykonawcę lub podwykonawcę przed przystąpieniem do wykonywania tych robót zgodnie z art. 647(1) § 1 KC. Jednakże w czerwcu 2017, nastąpiła zmiana przepisów w kierunku większej ochrony podwykonawców. Mianowicie, ograniczono m.in. zakres odpowiedzialności inwestora maksymalnie do wysokości wynagrodzenia należnego wykonawcy z tytułu robót budowlanych, których realizacji podjął się podwykonawca. Nie wprowadzono jednak żadnych modyfikacji w odniesieniu co do zasady solidarnej odpowiedzialności jako takiej.

Polecamy: e-Zamówienia publiczne. Przewodnik po elektronicznych zamówieniach publicznych

Inwestor płaci podwykonawcom – i co dalej?

Reklama

Inwestor nie zawsze jest bezbronny wobec zgłaszanych w stosunku do niego roszczeń podwykonawców. Główną formę zabezpieczenia interesów inwestora stanowi przede wszystkim skuteczne złożenie sprzeciwu wobec danego podwykonawcy, co w efekcie wyłącza jego solidarną odpowiedzialność. Inwestor może również podnosić, że wykonane przez danego podwykonawcę prace nie stanowiły w ogóle robót budowlanych (zakładając, że podwykonawca dostarczał jedynie potrzebne materiały na budowę np. piasek) lub przekraczały one zakres zgłoszenia. W sytuacji, w której nie ma podstaw do kwestionowania odpowiedzialności inwestora, jest on jednak zobligowany zapłacić całość należnego podwykonawcy wynagrodzenia wraz z odsetkami (odsetki liczy się jednak wyłącznie za opóźnienie samego inwestora a nie generalnego wykonawcy). W przypadku, gdy sprawa trafi do sądu, inwestora obciążają również koszty procesu. W sporze sądowym wszczętym z powództwa podwykonawcy pozwani są zazwyczaj równo inwestor oraz wykonawca generalny. Jednakże, z uwagi na istotę solidarnej odpowiedzialność, podwykonawca ma również inne warianty, to jest pozwanie samego generalnego wykonawcę bądź też samego inwestora. Dokonanie zapłaty podwykonawcy przez inwestora otwiera temu drugiemu drogę do dochodzenia roszczeń regresowych w stosunku do generalnego wykonawcy.

W sytuacji skierowania przez inwestora roszczeń zwrotnych w stosunku do wykonawcy kluczowy aspekt stanowi ustalenie kwoty regresu. Niezmiennie należy mieć przy tym na uwadze solidarny charakter odpowiedzialności inwestora. Zasadą regresu przy odpowiedzialności solidarnej natomiast jest to, że jeżeli jeden z dłużników solidarnych spełnił świadczenie, to treść istniejącego między współdłużnikami stosunku prawnego (np. umowy o roboty budowlane) decyduje o możliwości żądania zwrotu od współdłużników, czyli w jakiej części zwrot ma mieć miejsce. Jeżeli z treści tego stosunku nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych (art. 376 § 1 KC). Interpretacja przepisu wykazuje, iż w przypadku nieuregulowania kwestii regresu w umowie o roboty budowalne, inwestor może żądać jedynie połowy zwrotu zapłaconego wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy.

Powyższa interpretacja nie jest jednak poprawna, co zostało potwierdzone przez orzecznictwo sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego. Jest to wynik wyjątkowego charakteru odpowiedzialności inwestora, który wypłacając wynagrodzenie na rzecz wykonawcy, reguluje nie swój własny, a cudzy dług. Takie stanowisko zajął np. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2015 roku (I ACa 1240/14), w którym orzekł, że „w świetle art. 647(1) § 5 k.c. w zw. z art. 376 k.c. nie może wzbudzać wątpliwości, że po wywiązaniu się z świadczenia na rzecz podwykonawcy, inwestor, będący solidarnym współdłużnikiem ma własne roszczenie odszkodowawcze (regresowe) wobec współodpowiedzialnego solidarnie wykonawcy, które może być potrącone z wierzytelnością wykonawcy z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane. Według Sądu wypłata wynagrodzenia podwykonawcom przez inwestora stanowi zaspokojenie cudzego długu, w wyniku czego inwestor nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości dokonanej zapłaty. Inwestor może zatem dochodzić od wykonawcy całości zapłaconego bezpośrednio podwykonawcom wynagrodzenia, wraz z odsetkami ustawowymi, do których zapłaty zobowiązany był wykonawca”.

Czas na wystąpienie z roszczeniem regresowym

Roszczenie regresowe inwestora w stosunku do wykonawcy powstaje w momencie dokonania zapłaty przez inwestora na rzecz podwykonawcy. Wówczas inwestor (współdłużnik solidarny) wstępuje w prawa zaspokojonego wierzyciela, z możliwością dochodzenia należności od wykonawcy. Jednakże w jakim terminie inwestor może dochodzić regresu? Bieg przedawnienia rozpoczyna się z dniem spełnienia świadczenia przez inwestora. Dla wymagalności roszczenia regresowego, niezbędne jest jednak skierowanie wezwania do zapłaty do wykonawcy.

Odmienne zasady w rozliczaniu zamówień publicznych

W robotach budowlanych realizowanych w reżimie zamówień publicznych zasada solidarnej odpowiedzialności inwestora i wykonawcy opisana powyżej jest w pełni stosowana. Podkreślenia wymaga jednak to, że do takich inwestycji znajduje dodatkowo zastosowanie swoista regulacja wynikająca z pzp. Prawo zamówień publicznych, odmiennie do Kodeksu cywilnego, reguluje bowiem wprost procedurę bezpośredniej zapłaty wynagrodzenia na rzecz podwykonawcy przez inwestora. Inwestor zasadniczo powinien bezpośredni (to jest z pominięciem wykonawcy) dokonać zapłaty zaakceptowanemu, zgodnie z przepisami pzp, podwykonawcy. W takim wypadku kwota wypłacona podwykonawcy może być prze inwestora potrącona z wynagrodzenia należnego wykonawcy.

Piotr Pawłowski, radca prawny, Kancelaria Prawna Piszcz i Wspólnicy

Polecamy serwis: Zamówienia publiczne

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po nasze publikacje
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT +  VAT w e-commerce
KOMPLET: VAT zmiany od 1 lipca 2021 + JPK_VAT + VAT w e-commerce
Tylko teraz
99,00 zł
119,70
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?