Zmiany wynikające z tarczy 3.0, ważne dla samorządu

Zagadnienie

Zmieniana ustawa

Przepis tarczy 3.0

Omówienie zmian

Termin sporządzania rocznych sprawozdań za 2019 r.

z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 2010; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 284)

art. 7

Zakłada się przesunięcie terminu na złożenie sprawozdania rocznego za 2019 r. składanego przez podmiot:

• odbierający odpady komunalne od właścicieli nieruchomości,
• prowadzący punkt selektywnego zbierania odpadów komunalnych,
• zbierający odpady komunalne

- z 30 czerwca na 31 sierpnia 2020 r.

Sprawozdanie roczne z realizacji zadań z zakresu gospodarowania odpadami komunalnymi, które wójt (burmistrz, prezydent miasta) miał złożyć marszałkowi województwa do 31 sierpnia 2020 r. - będzie składane do 31 października 2020 r.

Marszałek województwa sprawozdanie roczne za 2019 r. będzie składał ministrowi klimatu do 31 grudnia 2020 r. (pierwotnie termin ten upływał 31 października 2020 r.).

Analizy stanu gospodarki odpadami komunalnymi w 2019 r. będą musiały być sporządzone do 30 listopada 2020 r. (pierwotnie termin ten upływał 31 października 2020 r.).

Świadczenia z funduszu alimentacyjnego

z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 670; ost. zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 1818)

art. 18

Podwyższono kwotę kryterium dochodowego, uprawniającą do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, aby wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę nie spowodował, że osoby samotnie wychowujące jedno dziecko stracą prawo do świadczeń po 30 września 2020 r. Dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie będzie mógł przekraczać kwoty 900 zł.

Terminy przekazywania rocznych sprawozdań

z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 701; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 568)

art. 26

Zakłada się uchylenie art. 236a ust. 3 ustawy o odpadach, który zobowiązuje podmioty prowadzące ewidencję papierową do wprowadzenia informacji zawartych w tej ewidencji do Bazy Danych Odpadowych (BDO). Dzięki tej zmianie podmioty prowadzące ewidencję w formie papierowej nie będą musiały uzupełniać tych danych w BDO, co zmniejszy obciążenie tych podmiotów.

Ponadto tarcza 3.0 dodaje art. 236b, zgodnie z którym podmioty gospodarujące odpadami będą mogły prowadzić ewidencję odpadów na zasadach określonych w art. 236a ust. 1 przed uzyskaniem wpisu do rejestru. W tym zakresie nie będą one stosowały numeru rejestrowego na dokumentach, których wzory zostaną określone w załącznikach nr 5a-5g do ustawy.

W tarczy 3.0 przesuwa się terminy składania sprawozdań za 2019 rok. Podmioty, które do 30 czerwca 2020 r. miały złożyć roczne sprawozdanie o produktach, opakowaniach i o gospodarowaniu odpadami z nich powstającymi - będą musiały to zrobić do 11 września 2020 r.

Do 31 października 2020 r. przesunięto termin na złożenie rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu odpadami. Wyjątkiem są przedsiębiorcy prowadzący stację demontażu pojazdów i prowadzący strzępiarkę. Przedsiębiorcy ci będą składali sprawozdanie do 11 września 2020 r.

Termin przekazania uwierzytelnionej kopii sprawozdania z przeprowadzonego audytu

z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 542; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 284)

art. 27

W 2020 r. wydłużono czas na przeprowadzenie audytu do 30 września 2020 r. (pierwotnie termin ten upływał 30 kwietnia 2020 r.). Konsekwencją jest ustalenie nowego terminu przekazania uwierzytelnionej kopii sprawozdania z przeprowadzonego audytu - na 15 listopada 2020 r.

Nieodpłatna pomoc prawna

z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 294; ost. zm. Dz.U. z 2018 r. poz. 1467)

art. 28

Osoby świadczące pomoc będą musiały przesyłać karty pomocy w formie elektronicznej. Karta pomocy zawierająca część obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy będzie mogła być przekazywana przez osoby uprawnione poprzez wypełnienie ankiety w miejscu świadczenia pomocy lub będzie mogła być przekazywana drogą elektroniczną bezpośrednio do urzędu starostwa powiatowego.

Przewiduje się także wprowadzenie do ustawy regulacji w przedmiocie systemu teleinformatycznego (tzw. System Teleinformatyczny do Obsługi Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, Nieodpłatnego Poradnictwa Obywatelskiego oraz Edukacji Prawnej). Tarcza 3.0 przewiduje (w zmienianym art. 8 ust. 4 ustawy) taką rejestrację zgłoszeń, która będzie służyła równomiernej rejestracji zgłoszeń osób uprawnionych odpowiednio do dyżurów w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej lub w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym powiecie, co ma służyć zapewnieniu racjonalnego obciążenia obowiązkami wykonawców świadczących pomoc.

Przewidziano również doprecyzowanie regulacji dotyczących składania kwartalnych sprawozdań przez starostów. Ma to usprawnić realizację obowiązku sprawozdawczego oraz zapewnić dostęp dla zaangażowanych w organizację usług instytucji - w tym dla wojewodów. W tym celu, w zmienionym art. 12, wprowadzono obowiązek przekazywania przez starostów wojewodzie co kwartał zbiorczej informacji o wykonaniu zadań na obszarze powiatu, w terminie do końca miesiąca następującego po zakończeniu kwartału. Wojewodowie zaś będą zobligowani do przekazywania ministrowi sprawiedliwości zbiorczych informacji z poszczególnych powiatów oraz zliczenia otrzymanych informacji dla terenu województwa, w terminie miesiąca od upływu terminu, w którym starostowie są obowiązani do przekazania tych informacji.

W dodanym art. 28a ustawy przewidziano, że w przypadku obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo wprowadzenia stanu nadzwyczajnego udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego będzie mogło odbywać się za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość oraz poza lokalem punktu.

Termin przekazania uwierzytelnionej kopii sprawozdania z przeprowadzonego audytu

z 11 września 2015 r. o zużytym sprzęcie elektrycznym i elektronicznym (j.t. Dz.U. z 2019 r. poz. 1895; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 284)

art. 29

Zgodnie z nowym art. 139b ustawy organizator odzysku sprzętu elektrycznego i elektronicznego oraz prowadzący zakład przetwarzania będzie musiał przekazać właściwemu wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska oraz marszałkowi województwa uwierzytelnioną kopię sprawozdania z przeprowadzonego audytu nie później niż w terminie do 15 listopada 2020 r. 

Dostosowanie standardów ogrzewalni, noclegowni lub schronisk dla osób bezdomnych do obowiązujących wymagań

z 8 lutego 2018 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 700)

art. 33

Podmioty prowadzące ogrzewalnie, noclegownie lub schroniska dla osób bezdomnych, niespełniające standardów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 48a ust. 14 ustawy o pomocy społecznej, były zobowiązane dostosować do tych standardów ogrzewalnie, noclegownie lub schroniska dla osób bezdomnych do 31 grudnia 2020 r. W związku z epidemią wydłuża się ten termin do 31 grudnia 2022 r.

Dostosowanie uchwał rad gmin

z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1579; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 695)

art. 39

Tarcza 3.0 zakłada przedłużenie terminu na dostosowanie uchwał rady gminy dotyczących odpadów komunalnych do zmian wynikających z ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw do 31 grudnia 2020 r. (dotychczasowe przepisy dawały na to 12 miesięcy, tj. do 6 września 2020 r.).

Odpłatność za pobyt w domu pomocy społecznej

z 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2019 r. poz. 1690)

art. 40

Decyzje lub umowy ustalające opłatę za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wydane lub zawarte przed 3 września 2019 r., zachowują moc do dnia w nich określonego, jednak nie dłużej niż do 4 października 2020 r. W tarczy 3.0 przyjęto, że decyzje i umowy będą ważne do 1 stycznia 2021 r.

Praca osoby w domu pomocy społecznej, przebywającej w kwarantannie

z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374; ost. zm. Dz.U. z 2020 r. poz. 695)

art. 46

pkt 3

W związku z zaistniałą sytuacją polegającą na poddaniu kwarantannie całych jednostek organizacyjnych pomocy społecznej (np. domów pomocy społecznej wraz z pracownikami), w celu zapewnienia osobom przebywającym w tych placówkach właściwej opieki, w nowym art. 4e przyjęto rozwiązanie umożliwiające świadczenie pracy przez pracowników tych jednostek z zachowaniem prawa do pełnego wynagrodzenia z tego tytułu. W tych wyjątkowych sytuacjach pojawiły się wątpliwości, po pierwsze, czy opiekunowie zajmujący się pielęgnacją osób niepełnosprawnych, przewlekle chorych lub w podeszłym wielu, którzy są podobnie jak te osoby poddani kwarantannie, mogą zajmować się swoimi podopiecznymi - i tym samym wykonywać czynności ze stosunku pracy. Po drugie, czy w związku z tym przysługują im świadczenia z tytułu niezdolności do pracy przewidziane w przepisach, a także czy powinni otrzymywać wynagrodzenie ze stosunku pracy.

W celu doprecyzowania możliwych działań w art. 4e postanowiono, że w tych wyjątkowych okolicznościach świadczenie pracy będzie możliwe. Oznacza to, że osobie przebywającej w kwarantannie takiego obowiązku nie będzie można narzucić - wymagana będzie jej zgoda. W takim przypadku pracownikowi lub osobie świadczącej pracę przysługiwać będzie wynagrodzenie w związku ze świadczeniem pracy, a nie świadczenie czy wynagrodzenie z tytułu niezdolności do pracy.

Odwieszenie biegu terminów

art. 46 pkt 18

Zakłada się uchylenie art. 15zzr i art. 15zzs specustawy. Oznacza to odwieszenie terminów procesowych i terminów prawa materialnego.