REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Na czym polega cash pool?

Jacek Trusiński
Radca prawny
Pałucki Trusiński Hermelin
Zazwyczaj cash pooling określany jest jako metoda zwiększająca efektywność zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych.
Zazwyczaj cash pooling określany jest jako metoda zwiększająca efektywność zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych.

REKLAMA

REKLAMA

Cash pool jest stosunkowo złożonym narzędziem przeznaczonym dla grup kapitałowych- polega na skoncentrowaniu środków z indywidualnych rachunków bankowych podmiotów powiązanych, w celu ich łącznego zarządzania przy wykorzystaniu efektu skali (większy może więcej).

Wprowadzenie

REKLAMA

Konieczność prowadzenia coraz bardziej efektywnej polityki zarządzania finansami w połączeniu z tendencją do wiązania się uczestników obrotu gospodarczego w grupy kapitałowe zarówno na rynkach lokalnych jak i międzynarodowych wymusza stosowanie nowoczesnych form porozumień zmniejszających koszty finansowania bieżącej działalności. Między innymi z tych przyczyn coraz częściej spotkać można w obrocie prawnym rozwiązanie określane mianem cash poolingu bądź też konsolidacją rachunków bankowych.

REKLAMA

Zazwyczaj cash pooling określany jest jako metoda zwiększająca efektywność zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych. Polega ona na koncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków poszczególnych uczestników i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób sumą przy wykorzystaniu możliwości wynikających z koncentracji środków (sald) na poszczególnych rachunkach. Dzięki takiemu rozwiązaniu wynik odsetkowy uczestników cash – poolingu jest zdecydowanie korzystniejszy od rezultatów indywidualnego inwestowania nadwyżek i indywidualnego ponoszenia kosztów finansowania przez poszczególne jednostki. Walorem cash poolingu jest także możliwość koncentracji środków kilku podmiotów oraz kompensowania przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne z podmiotów z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki takiej konstrukcji następuje minimalizowanie kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie „wewnętrzne” (przy wykorzystaniu środków własnych grupy). Instytucja cash poolingu jest narzędziem finansowym znanym w innych państwach i stosowanym w szerokim zakresie przez wiele podmiotów. Niejednokrotnie planują one stworzenie tego typu schematu w Polsce lub też włączenie jednej ze swoich spółek-córek do już istniejącej struktury.

Zobacz: Uprawnienia likwidatorów przy zbywaniu majątku spółki akcyjnej w likwidacji

REKLAMA

Jak już wspomniano ekonomicznie cash pooling (konsolidacja rachunków bankowych) jest narzędziem umożliwiającym racjonalne zarządzanie finansami przez grupę kapitałową (koncern) lub też podmioty niezależne zawierające tego rodzaju porozumienie (np. zgrupowanie kilku niezależnych hurtowni dążących do obniżenia kosztów kredytowania i uzyskania instrumentu maksymalizującego zyski odsetkowe). W praktyce spotkać można zazwyczaj jedną z 2 postaci cash poolingu:

1. zero-balancing cashpooling, w którym dokonywany jest fizyczny transfer środków pomiędzy rachunkami uczestników (ewentualnie specjalnie wyodrębnionymi subkontami) i rachunkiem głównym grupy. Nadwyżki (tj. salda dodatnie) są przekazywane na rachunek główny, natomiast deficyt (tj. salda ujemne) na rachunkach uczestników są pokrywane z rachunku głównego;
2. notional cashpooling, który dokonywany jest bez fizycznego transferu środków - fundusze są przekazywane wyłącznie „na papierze”. Salda podlegające potrąceniu fizycznie są pozostawiane na własnych rachunkach uczestników systemu, zaś odsetki naliczane są od kwoty netto zgromadzonych sald.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Charakter umowy cash poolingu, elementy konieczne

W Polsce podobnie jak i na świecie brak jest regulacji prawnych w sposób ścisły definiującej umowę cash - poolingu i ustalającej uprawnienia oraz obowiązki jej stron. Z punktu widzenia prawnego cash pooling nie jest także instytucją jednolitą, wymaga bowiem podjęcia kilku czynności prawnych:

  • Po pierwsze konieczne jest zawarcie umowy między „skarbnikiem grupy” (pool leaderem) a bankiem o prowadzenie rachunku skonsolidowanego lub o dokonywanie konsolidacji sald rachunków członków grupy.
  • Po drugie w przypadku cash poolingu rzeczywistego niezbędnym będzie zawarcie umowy między członkami grupy kapitałowej (uczestnikami porozumienia cash poolingowego) a pool leaderem regulującej zasady transferu środków finansowych na rachunek skonsolidowany i będącej podstawą dla takiego transferu. W przypadku cash poolingu wirtualnego, jako drugą z umów zawiera się umowę rachunku bankowego między bankiem dokonującym konsolidacji a członkami grupy, mocą której rachunki uczestników porozumienia poddane zostaną osobnemu reżimowi, przejawiającemu się głównie w ich nieoprocentowaniu (oprocentowany jest tylko rachunek skonsolidowany).
  • Dodatkowo, umowa cash poolingu rzeczywistego może wymusić zmianę uregulowań wewnętrznych spółki (umowę, statut) poprzez dostosowania do umowy cash poolingu istniejących mechanizmów zarządzania finansami a zarazem zagwarantowania praw udziałowców mniejszościowych (w przypadku cash poolingu rzeczywistego utrudniona jest np. kontrola kondycji finansowej spółki, skoro regularnie jej konto jest zerowane).

Na świecie przyjmuje się zazwyczaj, że umowa cash poolingu stanowi odmianę umowy rachunku bankowego, przy czym wykracza poza sferę jej regulacji cywilistycznej. Stąd też zaliczyć ją należy do tzw. „umów nienazwanych”, których istnienie w polskim obrocie prawnym umożliwią zasada swobody umów o jakiej mowa w art. 3531 kc. Takie postawienie sprawy nie zwalnia jednak od konieczności wskazania elementów umowy o charakterze podstawowym.

Definiując prawny model cash poolingu odsetkowego (wirtualnego) należy mieć na uwadze, iż ta instytucja została częściowo opisana w art. 93a Prawa bankowego poprzez wskazanie że: „w umowie zawartej ze spółkami tworzącymi podatkową grupę kapitałową w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych, reprezentowanymi przez spółkę dominującą w tej grupie, bank może określić wysokość skonsolidowanego oprocentowania dla środków zgromadzonych na rachunkach bankowych tych spółek oraz udzielonych im kredytów i pożyczek pieniężnych”. Należy jednak mieć na uwadze, że jest to definicja niepełna i niewyłączna. Nie wyklucza ona stosowania innych mechanizmów prawnych. Pierwszym i najważniejszym ograniczeniem płynącym z powołanego przepisu jest uzależnienie możliwości skorzystania z tego instrumentu jedynie do podatkowych grup kapitałowych. Bardzo ostre wymagania stawiane przez pkt 2 art. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych powodują, iż takie grupy kapitałowe są nieliczne i mają znaczenie marginalne. Zastosowaniem cash poolingu mogą być natomiast zainteresowane grupy kapitałowe niespełniające tych restrykcyjnych wymagań, jak choćby te, w których podmiot dominujący ma mniej niż 95% udziałów. Wówczas treść art. 93a Prawa bankowego stanowić będzie swoisty wzorzec, na którym zostanie oparta umowa.

W każdej z tych sytuacji przez umowę cash poolingu odsetkowego bank zobowiązuje się wobec klienta do naliczania odsetek od skonsolidowanych środków grupy a nie od środków zgromadzonych na poszczególnych rachunkach członków tej grupy. Oznacza to, że umowa cash poolingu winna zawierać:

  1. określenie rachunków podlegających konsolidacji;
  2. określenie skonsolidowanego oprocentowania dla środków pieniężnych oraz dla kredytów i pożyczek.

Wskazany wyżej pod literą b wymóg ustalenia, że oprocentowanie lokacyjne, kredytowe i pożyczkowe będzie naliczane wyłącznie od skonsolidowanych środków jest o tyle istotne, że przy jego braku dochodziłoby do dwukrotnego oprocentowania. Z uwagi, iż owo dwukrotne oprocentowanie dotyczyłoby nie tylko wolnych środków lokacyjnych ale także oprocentowania udzielanych kredytów i pożyczek doniosłość omawianego zapisu umownego jest wręcz oczywista.

Z kolei brak jest w polskim systemie prawnym jakiejkolwiek regulacji dotyczącej cash poolingu rzeczywistego. Bez wątpienia jednak niezbędnymi jej elementami są:

  1.  zobowiązanie do prowadzenia skonsolidowanego rachunku bankowego
  2.  zobowiązania do transferu środków z rachunków podlegających konsolidacji na rachunek skonsolidowany
  3.  ustalenie terminów do których środki finansowe powinny zostać przekazane na rachunek skonsolidowany
  4.  ustalenie oprocentowania aktywów i pasywów znajdujących się na rachunku skonsolidowanym

W przypadku tego rodzaju cash poolingu (odmiennie niż przy cash poolingu wirtualnym) kwestia oprocentowania środków zgromadzonych na rachunkach podlegających konsolidacji staje się problemem teoretycznym. Należy zauważyć, iż przy tym wariancie cash poolingu, transfer środków finansowych odbywa się zwykle na koniec każdego dnia – następuje on więc przed kapitalizacją odsetek. Ponieważ mamy tu do czynienia z transferem rzeczywistym, a nie fikcyjną konsolidacją nie jest możliwe podwójne oprocentowanie środków, gdyż w momencie kapitalizacji mogą się one znajdować tylko na jednym rachunku.

Zarówno umowa cash poolingu odsetkowego jak i rzeczywistego nie są ze swej istoty umowami odpłatnymi. Oznacza to, że strony umowy cash poolingowej przewidując wynagrodzenie za administrowanie rachunkami objętymi umową winny zawrzeć w niej zapisy dotyczące zarówno wysokości wynagrodzenia jak i sposobu płatności.

Zobacz: Obowiązki informacyjne przy znacznych pakietach akcji - porada

Problemy podatkowe

Brak całościowej regulacji prawnej konstrukcji cash poolingu wywołuje wątpliwości związane ze stosowaniem objętych nim rozwiązań. Przede wszystkim chodzi o aspekt podatkowy umów cash poolingowych szczególnie widoczny przy kwalifikacji fiskalnej „korzyści” uzyskiwanej przez uczestnika cash poolingu w wyniku pokrycia niedoboru jego środków na rachunku nadwyżkami na rachunkach pozostałych uczestników. Omawiana korzyść w istocie polega na możliwości korzystania ze środków grupy bez potrzeby zaciągania kredytu lub pożyczki na bieżące finansowanie niedoborów. Organy skarbowe interpretują, że mamy tutaj do czynienia z pożyczkami udzielanymi pomiędzy uczestnikami, z których przychód odsetkowy podlega opodatkowaniu.

Z uwagi na okoliczność, że uczestnikami cash – poolingu są zazwyczaj podmioty powiązane, warunki transakcyjne takich „pożyczek” powinny odpowiadać ofercie rynkowej. W pewnym uproszczeniu oznacza to, że odsetki cash poolingowe należne od uczestników posiadających ujemne saldo na koniec dnia roboczego nie powinny być wyższe niż stawki rynkowe obowiązujące dla tych uczestników, w przypadku gdyby nie brali oni udziału w cash poolingu. Z drugiej natomiast strony, odsetki od dodatniego salda na rachunkach uczestnika cash poolingu nie powinny być niższe od odsetek, które ten podmiot mógłby uzyskać, gdyby nie brał udziału w strukturze zarządzania płynnością finansową. Trzeba również zauważyć, że w myśl przepisów o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie cen transferowych, transakcje zawierane pomiędzy podmiotami powiązanymi podlegają dodatkowym, rygorystycznym wymogom w zakresie obowiązków dokumentacyjnych. Innym utrudnieniem, dotykającym cash pooling transgraniczny jest częste opodatkowanie transferu środków finansowych za granicę. Powoduje to, iż transfer ten przestaje być często opłacalny. Dlatego też cash pooling transgraniczny ma zwykle charakter odsetkowy a nie rzeczywisty. Z powyższych względów, w przypadku rozliczeń transgranicznych, nie jest bez znaczenia lokalizacja rachunku skonsolidowanego.

Zobacz: Kiedy następuję przymusowy wykup akcji drobnych akcjonariuszy?

Wnioski

Podsumowując przedstawiane rozważania, trzeba stwierdzić, że cash pooling będący instytucją obecną w obrocie gospodarczym od dłuższego czasu nadal wywołuje wątpliwości co do zakresu samej regulacji jak i jej funkcjonowania. Nieodparcie przywodzi to na myśl sytuację wywołaną pojawieniem się umów leasingowych czy też faktoringowych. W przypadku tych umów zarówno uczestnicy obrotu jak i ustawodawca, organy administracji skarbowej oraz sądownictwo administracyjne doprowadzili do stanu bezpiecznego stosowania zawartych w nich rozwiązań czego życzyć wypada także konstrukcji cash poolingu. Póki co podmioty uczestniczące w umowach cash – poolingowych liczyć się muszą z niedogodnościami wynikającymi ze stanu niepewności prawnej, przy czym ta niedogodność nie powinna przesłaniać korzyści wynikających z uczestnictwa w strukturze cash-poolingowej.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Własne

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Twórcy i wykonawcy utworów audiowizualnych dostaną tantiemy za udostępnianie ich dzieł w Internecie. Czy coś się zmieni dla osób korzystających z internetu?

Rada Ministrów 14 maja 2024 r. przyjęła projekt nowelizacji ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Na mocy tych przepisów twórcy i wykonawcy utworów audiowizualnych oraz wykonawcy utworów muzycznych (i słowno-muzycznych) będą mieli prawo do tantiem z tytułu eksploatacji ich dzieł w internecie.

Firma prosi klienta o dane by spersonalizować ofertę, jak reaguje polski konsument

Firmy chcą wiedzieć coraz więcej o swoich klientach po to by łatwiej konkurować z innymi, dostarczając na rynek produkty lepiej dostosowane do oczekiwań i potrzeb nabywców. Konsumenci z kolei są gotowi przekazać więcej danych o sobie, ale nie za darmo – wiedzą już, że takie dane to towar, który ma swoją cenę oczekują więc w zamian dla siebie korzyści. Jakich?

Czy własny bank pozytywnych zasobów pomaga w pracy?

Praca często generuje stres, a z nim każdy radzi sobie na swój sposób. Niejednokrotnie jest to spadek zaangażowania czy motywacji do pracy. Czym jest PsyCap? Zagadnienie analizowały badaczki Uniwersytetu SWPS.

Nowa wersja GPT-4o dostępna dla wszystkich. Asystent głosowy + rozpoznawanie i nazywanie emocji na podstawie obserwacji twarzy przez kamerę

W poniedziałek pokazano nową wersję ChataGPT - GPT-4o. Google raczej nie spadnie z tronu lidera wyszukiwarek ale nowe rozwiązania od Open AI mogą zrewolucjonizować nasze życie. Podróże bez znajomości języka będą jeszcze łatwiejsze, ale coś dla siebie dostaną też duże marki. Nowy ChatGPT będzie mógł odczytywać nasze emocje “na żywo”, a to dla reklamodawców może być wiedza bezcenna. 

REKLAMA

Czy wkrótce już nie będzie nas stać na czekoladę?

Cena tony kakao w połowie kwietnia wynosiła na giełdach ponad 11 tys. dolarów. Eksperci są zdania, że to nie jest koniec podwyżek. Czy wkrótce nie będziemy mogli sobie pozwolić na czekoladę? 

Urlop od płacenia składek ZUS dla mikroprzedsiębiorców. Nowe rozwiązania coraz bliżej?

Sejm uchwalił ustawę o tzw. wakacjach składkowych. Nowe przepisy są skierowane do mikroprzedsiębiorców, wpisanych do CEIDG, którzy ubezpieczają do 10 osób, a ich roczny obrót nie przekracza 2 mln euro. Teraz ustawa trafi do Senatu.

Jest decyzja Rady Polityki Pieniężnej w sprawie stóp procentowych. Ile wynoszą?

Rada Polityki Pieniężnej na posiedzeniu w dn. 8-9 maja 2024 r. utrzymała wszystkie stopy procentowe NBP na niezmienionym poziomie, referencyjna wynosi nadal 5,75 proc. - podał w komunikacie bank centralny.

Polacy już nie oglądają telewizji?

Polacy coraz rzadziej oglądają telewizję, a coraz częściej wybierają platformy streamingowe. Według ekspertów to te oferujące treści sportowe będą wybierane najczęściej. 

REKLAMA

Co to jest sztuka cyfrowa i dlaczego warto w nią inwestować

– Dzięki łączeniu sztuki i nowych technologii możemy dziś pokazać w każdym miejscu na Ziemi wybitnych polskich artystów i nasz wyjątkowy kraj. To również absolutny strzał w dziesiątkę dla branży inwestycyjnej! – mówi Tomasz Jaworski, promotor Polski na świecie, mecenas sztuki, kolekcjoner, Prezes grupy innowacyjnych projektów SMARTVerum.

Brak chętnych do pracy. Restaurator oferuje prawie 1300 zł za pomoc w znalezieniu kelnera

Sezon letni jeszcze się nie rozpoczął, a w branży gastronomicznej i hotelowej już, tak jak co roku, brakuje pracowników. Właściciel bistro w Aoście na północy Włoch oferuje bon wartości 300 euro osobie, która pomoże mu znaleźć kelnera. 

REKLAMA