Jak przekształcić spółkę akcyjną w inną spółkę kapitałową?

Spółka przekształcana

Spółka przekształcana musi mieć zatwierdzone sprawozdania finansowe za co najmniej dwa ostatnie lata obrotowe oraz całkowicie pokryty kapitał zakładowy (kapitał wpłacony musi odpowiadać kapitałowi zakładowemu).

Przy planowaniu przekształcenia należy pamiętać, że kapitał zakładowy spółki przekształconej musi być co najmniej w takiej wysokości jak w spółce przekształcanej. Warto również uwzględnić nastroje ogółu akcjonariuszy, ponieważ do powzięcia uchwały o przekształceniu spółki musimy zebrać co najmniej połowę kapitału zakładowego (kworum) oraz większość trzech czwartych głosów. Wymogów tych nie da się złagodzić, a jedynie zaostrzyć w statucie spółki.

Spółka powinna być również gotowa finansowo na zapłatę akcjonariuszom stosownego wynagrodzenia, jeżeli w skutek przekształcenia utracą oni uprawnienia osobiste, które są nie do pogodzenia z przepisami o spółce przekształconej. Spółka musi zapłacić to wynagrodzenie w terminie roku od przekształcenia spółki.

Nowa spółka (spółka przekształcona) powstaje z chwilą wpisu przekształcenia do rejestru przedsiębiorców. Spółka przekształcona jest sukcesorem uniwersalnym spółki przekształcanej, a więc staję się podmiotem wszystkich praw i obowiązków starej spółki. Z dniem przekształcenia, unieważnieniu ulegną dokumenty akcji spółki przekształcanej.

Polecamy: Nowy JPK_VAT + Nowe oznaczenia (szczegółowa tabela) + 150 odpowiedzi na pytania o kody w JPK_VAT

Etapy przekształcenia spółki

Zgodnie z przepisami Kodeksu spółek handlowych, proces przekształcenia rozpoczyna się od przyjęcia przez zarząd spółki planu przekształcenia. Jednakże, przygotowanie planu przekształcenia wymaga odpowiedniego uzasadnienia i szeregu innych działań, które zarząd i pracownicy spółki muszą podjąć przed przyjęciem planu przekształcenia. Wobec tego, faktycznie proces przekształcenia rozpoczyna się od podjęcia decyzji kierunkowej przez akcjonariuszy lub radę nadzorczą. Daje to zarządowi podstawę do podjęcia uchwały kierunkowej o rozpoczęciu procesu przekształcenia, która stanowi swego rodzaju uzasadnienie nakładów ekonomicznych ponoszonych przez spółkę na czynności zmierzające do przekształcenia.

Plan przekształcenia

Decyzję o rozpoczęciu procesu przekształcania spółki podejmuje zarząd. Jest on odpowiedzialny za sporządzenie planu przekształcenia w formie pisemnej, zaś w spółce jednoosobowej, w formie aktu notarialnego.

Plan przekształcenia powinien zawierać co najmniej ustalenie wartości bilansowej majątku spółki. Zazwyczaj zamieszcza się w nim również opis podstaw prawnych przekształcenia, wskazanie nowej formy prawnej spółki (spółki przekształconej) oraz uzasadnienie faktyczne przekształcenia. To ostatnie może okazać się przydatne, jeżeli o przyczynę przekształcenia zapyta spółkę organ administracji podatkowej.

Uzasadnienie przekształcenia

Dobrze widziane jest opisanie uzasadnienia ekonomicznego przekształcenia spółki w planie przekształcenia. Co do zasady, urząd skarbowy wzywa do uzasadnienia w przypadku podziału albo łączenia spółek. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, żeby dla bezpieczeństwa zawrzeć takie uzasadnienie również w przypadku przekształcenia, szczególnie, że nie musi być ono szczególnie rozbudowane.

W przypadku przekształcenia spółki akcyjnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, a niedługo również w prostą spółkę akcyjną, wymienia się kilka najczęstszych przyczyn. Dla przykładu: skomplikowany model organizacyjny spółki akcyjnej, nie przystający do działalności spółki; wysokie koszty bieżącego funkcjonowania; obowiązkowa rada nadzorcza i podział kompetencji nadzorczych między akcjonariuszy a radę nadzorczą.

Załączniki do planu przekształcenia

Do planu przekształcenia załącza się projekt uchwały walnego zgromadzenia w sprawie przekształcenia spółki, projekt umowy albo statutu nowej spółki oraz sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia, przy zastosowaniu takich samych metod i w takim samym układzie, jak ostatnie roczne sprawozdanie finansowe.

Wartość bilansową majątku spółki oraz sprawozdanie finansowe dla celów przekształcenia, sporządza się na określony, ale dowolnie wybrany dzień w miesiącu poprzedzającym zawiadomienie wspólników o przekształceniu (tzw. dzień wyceny). Dla przykładu, jeżeli sporządzimy sprawozdanie finansowe na dzień 30 września 2020 r., musimy dokonać pierwszego zawiadomienia akcjonariuszy o przekształceniu, najpóźniej dnia
31 października 2020 r.

Uchwała o przekształceniu powinna zawierać informację o typie spółki przekształconej, wysokości kapitału zakładowego, uprawnieniach osobistych wspólników spółki przekształconej, nazwiska i imiona członków zarządu oraz zgodę na brzmienie umowy albo statutu spółki. Podjęcie tej uchwały zastępuje zawarcie umowy spółki.

Zawiadomienia

O zamiarze przekształcenia należy powiadomić akcjonariuszy dwukrotnie. Zawiadomień dokonuje się w taki sam sposób w jaki zwołuje się walne zgromadzenie spółki. Pierwszego zawiadomienia należy dokonać co najmniej na miesiąc przed terminem podjęcia uchwały walnego zgromadzenia o przekształceniu. Wobec tego, warto już w pierwszym zawiadomieniu dokonać zwołania walnego zgromadzenia z porządkiem obrad umożliwiającym podjęcie uchwały o przekształceniu. Drugiego zawiadomienia dokonuje się nie wcześniej niż dwa tygodnie od pierwszego.

W treści każdego zawiadomienia należy wskazać istotne elementy planu przekształcenia, tj. ustalenie wartości bilansowej majątku spółki. Należy również wskazać miejsce i czas wyłożenia akcjonariuszom do wglądu treści planu przekształcenia wraz z załącznikami. Akcjonariusze muszą mieć możliwość wglądu w dokumenty co najmniej przez dwa tygodnie przed planowanym podjęciem uchwały o przekształceniu.

Prosta spółka akcyjna

Przekształcenie spółki akcyjnej w prostą spółkę akcyjną przebiegać będzie, co do zasady, w ten sam sposób jak opisano powyżej. Odmienność polega na obowiązku ogłoszenia planu przekształcenia w prostą spółkę akcyjną w Monitorze Sądowym i Gospodarczym. Obowiązek ten może okazać się kosztochłonny. Plan przekształcenia zawierający uzasadnienie ekonomiczne przekształcenia będzie liczył co najmniej 3 strony. Uwzględniając opłatę 70 groszy od znaku i dopłatę 30% za wyróżnienia i podkreślenia, koszt publikacji może wynieść około 7000 złotych.

Wierzyciel spółki akcyjnej może w terminie miesiąca od dnia ogłoszenia planu przekształcenia w MSiG żądać zabezpieczenia swoich roszczeń. Wierzyciel musi udowodnić, że ich zaspokojenie jest zagrożone, jeżeli spółka zostanie przekształcenia. Jeżeli spółka nie zabezpieczy roszczeń wierzyciela, rozstrzyga w tej sprawie sąd właściwy ze względu na siedzibę spółki. Wniosek wierzyciela nie wstrzymuje rejestracji przekształcenia.

PCC i rachunkowość

Warto zauważyć, że jeżeli spółka przekształcona nie będzie miała wyższego kapitału zakładowego niż spółka przekształcana, od przekształcenia nie zostanie naliczony PCC. Zgodnie z ustawą o PCC, obowiązek podatkowy powstanie tylko jeżeli kapitał zakładowy spółki przekształconej uległby zwiększeniu.

W zakresie Ustawy o rachunkowości, przy przekształceniu spółki akcyjnej w inną spółkę kapitałową, nie ma obowiązku zamykania ksiąg rachunkowych spółki na dzień poprzedzający dzień przekształcenia i otwierania ich na nowo dla spółki przekształconej.

Maciej Wierzchowiec. Młodszy Prawnik w Dziale Prawa dla Biznesu Kancelarii Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA