Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Reprezentacja spółki w umowie z członkiem zarządu

Maciej Wierzchowiec - Młodszy Prawnik w Dziale Prawa dla Biznesu Kancelarii Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp.p.
Maciej Wierzchowiec - Młodszy Prawnik w Dziale Prawa dla Biznesu Kancelarii Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp.p.
antoniloskot.com
Do umów z członkiem zarządu nie znajdują zastosowania ogólne zasady reprezentacji spółek kapitałowych. Oznacza to, że spółka nie zawrze umowy z członkiem zarządu zgodnie z zasadami reprezentacji ujawnionymi w KRS. Spółki nie będzie mógł reprezentować inny członek zarządu, nawet jeżeli byłby uprawniony do samodzielnej reprezentacji spółki.

Obowiązek wprowadzenia odmiennego sposobu reprezentacji ma zabezpieczyć spółkę przed ewentualnymi nadużyciami w związku z zawieraniem umowy przez członka zarządu z samym sobą i potencjalnym konfliktem interesów między spółką a członkiem zarządu. Sankcją za naruszenie tych szczególnych zasad reprezentacji jest bezwzględna nieważność dokonanej czynności prawnej.

A zatem, kto powinien podpisać się pod twoją umową? Z kim negocjować warunki kontraktu i kogo prosić o urlop? Odpowiedzi na te pytania znajdziesz poniżej.

Podstawa prawna

Odmienne zasady reprezentacji w umowach z członkiem zarządu dotyczą zarówno spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 210 k.s.h.), spółki akcyjnej (art. 379 k.s.h.), a od marca 2021 r. również prostej spółki akcyjnej (art. 30067 k.s.h.). Regulacje te są tożsame, dlatego poniższe uwagi będą dotyczyć jednocześnie wszystkich trzech wskazanych rodzajów spółek (z oczywistymi wyjątkami). Osobny fragment zostanie poświęcony różnicom dotyczącym prostej spółki akcyjnej, ze względu dwa alternatywne ustroje tej spółki, tj. monistyczny albo dualistyczny system organów.

W umowie między spółką a członkiem zarządu, jak również w sporze z nim, spółkę reprezentuje rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą walnego zgromadzenia (zgromadzenia wspólników, akcjonariuszy). W większości spółek z o.o. nie funkcjonuje organ nadzoru, co ogranicza krąg uprawnionych jedynie do pełnomocnika powołanego uchwałą zgromadzenia wspólników.

Polecamy: Nowe technologie w pracy księgowych

Zakres pojęcia reprezentacji „w umowach” z członkiem zarządu

Szczególne zasady reprezentacji należy stosować w umowach i sporach z członkiem zarządu. Należy przez to rozumieć wszelkie umowy i spory, nie tylko te związane z pełnieniem funkcji członka zarządu. Przepisy te odnoszą się zarówno do każdej umowy zawieranej z członkiem zarządu, jak i do wszystkich czynności dokonywanych w związku z wykonywaniem danej umowy, w tym do jednostronnych czynności prawnych. Zasady te stosuje się również do reprezentacji biernej spółki, a więc do przyjmowania oświadczeń woli członka zarządu.

W tym miejscu warto zauważyć, że za czynność w wykonywaniu umowy z członkiem zarządu można uznać chociażby udzielenie urlopu. Trzeba zatem upewnić się już na etapie zawierania umowy, czy w spółce funkcjonuje mechanizm usprawniający kontakty członka zarządu i spółki. Pozostawienie tej kwestii bez regulacji może okazać się bardzo uciążliwe. Wówczas, żeby otrzymać zgodę na urlop, otrzymać nowe cele roczne, rozliczyć cele z poprzedniego roku albo otrzymać premię musisz liczyć się z koniecznością odbycia posiedzenia rady nadzorczej albo zgromadzenia.

Reprezentacja przez radę nadzorczą

Należy zwrócić szczególną uwagę, że oba omawiane przepisy posługują się sformułowaniem, zgodnie z którym spółkę ma reprezentować rada nadzorcza. Nie może to być zatem jedynie członek rady nadzorczej albo inna osoba działająca na podstawie generalnego upoważnienia do reprezentowania spółki wobec wszystkich członków zarządu. Rada nadzorcza, reprezentując spółkę w umowie z członkiem zarządu, powinna działać kolegialnie, poprzez podejmowanie stosownych uchwał.

Powyższe rozwiązanie jest niezwykle uciążliwe. Dlatego przyjmuje się, że rada nadzorcza podejmując uchwałę o zawarciu konkretnej umowy z danym członkiem zarządu może dodatkowo postanowić, że deleguje jednego z członków rady do zawarcia umowy o treści przyjętej uchwałą. W takiej sytuacji rada nadzorcza nie będzie zobowiązana do reprezentowania spółki w sposób kolegialny.

Co więcej, wraz z upoważnieniem dla jednego członka rady do zawarcia umowy, można przewidzieć, że osoba ta będzie upoważniona również do wykonywania tej umowy w imieniu spółki, czyli np. do udzielania członkowi zarządu urlopu. Trzeba jednak pamiętać, aby uchwała rady nadzorczej określała wszystkie istotne postanowienia umowy z członkiem zarządu, a najlepiej, żeby załącznikiem do uchwały był projekt tej umowy.

W literaturze przedmiotu dopuszcza się delegowanie członka rady nadzorczej do wykonania uchwały rady, tj. zawarcia umowy i wykonywania umowy w imieniu spółki. Nie ma jednak zgody wśród przedstawicieli doktryny czy osoba ta może pochodzić spoza kręgu członków rady nadzorczej. Pogląd aprobujący taką możliwość zyskuje coraz szersze uznanie, ale nie jest bezsporny. Dlatego, najczęściej rada nadzorcza deleguje do takich czynności swojego przewodniczącego.

Trzeba mieć na uwadze, że w spółce akcyjnej, do powołania członków zarządu uprawniona jest rada nadzorcza (chyba że statut stanowi inaczej). Na zasadzie kontynuacji kompetencji, rada jest uprawniona do ustalenia i przyznania członkowi zarządu wynagrodzenia, w tym wynagrodzenia zmiennego uzależnionego od stopnia realizacji celów wyznaczanych członkowi zarządu. Możliwość delegowania osoby do wypłaty wynagrodzenia stałego i zmiennego, wydaje się być bezsporna. Podobnie jak możliwość rozliczania przez tę osobę stopnia realizacji celów, gdyż są to czynności obiektywne. Z ostrożności, należałoby w upoważnieniu dokonać wyliczenia ww. czynności, do których osoba delegowana będzie w szczególności umocowana.

Pewności tej nie można mieć jednak w przypadku samego faktu wyznaczania celów dla członka zarządu. Nie jest to czynność jedynie instrumentalna, czysto techniczna. Od rodzaju i skomplikowania wyznaczonych menadżerowi celów, zazwyczaj zależy jego późniejsza ocena, możliwość udzielenia mu absolutorium i wysokość przyznanej premii. Należy raczej przyjąć, że przy wyznaczaniu celów dla członka zarządu, rada nadzorcza powinna działać kolegialnie. Do samego podpisania karty celów i powierzenia jej członkowi zarządu, podobnie jak w przypadku umowy, można upoważnić jednego członka rady.

Reprezentacja przez pełnomocnika walnego zgromadzenia/zgromadzenia wspólników

Powyższe problemy wynikające z zasady kolegialności przy podejmowaniu decyzji przez radę nadzorczą i ograniczonego zakresu uprawnień osoby upoważnionej do działania przez radę nadzorczą nie dotyczą reprezentacji spółki w umowie z członkiem zarządu przez pełnomocnika ustanowionego uchwałą zgromadzenia.

Zgromadzenie nie reprezentuje spółki w umowie ani sporze z członkiem zarządu. Jego uprawnienia sprowadzają się do udzielenia pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w umowie z członkiem zarządu. W przeciwieństwie do osoby delegowanej przez radę nadzorczą, pełnomocnik wyznaczony uchwałą zgromadzenia może podejmować decyzje co do umów z członkiem zarządu.

Pełnomocnik może negocjować umowę z członkiem zarządu i zdecydować o jej ostatecznym kształcie. Trzeba przy tym pamiętać, że zgromadzenie może decydować o zasadach wynagradzania członka zarządu, w tym o maksymalnym i minimalnym wynagrodzeniu oraz składnikach tego wynagrodzenia. Jeżeli zgromadzenie ustali w uchwale takie ramy, pełnomocnik musi stosować się do nich przy ustalaniu treści umowy, ale zachowuje swobodę co do kwestii nieuregulowanych. W interesie pełnomocnika może być przyjęcie w uchwale projektu umowy z członkiem zarządu, którą ma zawrzeć w imieniu spółki.

Jeżeli pełnomocnik został upoważniony do reprezentowania spółki w umowie, a nie tylko przy jej zawieraniu, może również wyznaczyć członkowi zarządu cele do realizacji, ustalać stopień ich realizacji czy udzielić członkowi zarządu urlopu. Jego działania pozostają jednak ograniczone kompetencjami rady nadzorczej, np. w zakresie ustalania wynagrodzenia. Dla uniknięcia wątpliwości, warto w treści pełnomocnictwa (uchwały) wymienić przykładowo czynności, do których w szczególności będzie umocowany pełnomocnik zgromadzenia.

Zagadnieniem nierozwiązanym w doktrynie i orzecznictwie pozostaje rodzaj pełnomocnictwa udzielanego przez zgromadzenie. Istnieje pogląd, zgodnie z którym zgromadzenie może powołać stałego pełnomocnika do reprezentowania spółki we wszystkich umowach i sporach z członkami zarządu. Pogląd ten należy jednak ocenić jako najbardziej wątpliwy, ryzykowny i prowadzący do ograniczenia wpływu zgromadzenia na reprezentowanie spółki. W razie rozbieżności między zdaniem wspólników lub akcjonariuszy co do kształtu umowy z członkiem zarządu a zdaniem pełnomocnika, zgromadzenie musiałoby najpierw odwołać pełnomocnika, powołać nowego i dopiero wpłynąć na kształt tej umowy.

Bardziej należy się skłaniać ku możliwości udzielania przez zgromadzenie pełnomocnictwa do reprezentowania spółki w konkretnej umowie z danym członkiem zarządu. Pozwala to zachować zgromadzeniu pełnię kontroli i całość swoich uprawnień w zakresie kształtowania relacji między spółką a członkiem zarządu (w zakresie wyznaczania odpowiedniego pełnomocnika). Na aprobatę zasługuje również pogląd, zgodnie z którym pełnomocnictwo może upoważniać do zawierania wszelkich umów i prowadzenia wszelkich sporów z danym członkiem zarządu. Zgromadzenie powinno wybrać pełnomocnika, którego darzy zaufaniem oraz, który nie znajduje osobistego interesu w kształcie umowy z członkiem zarządu. Można zatem przyjąć, że taki pełnomocnik będzie działał w interesie spółki w każdej kolejnej umowie z tym samym członkiem zarządu.

Zasady reprezentacji w prostej spółce akcyjnej

W prostej spółce akcyjnej organy spółki mogą funkcjonować w systemie monistycznym albo dualistycznym. W przypadku dualizmu, obowiązkowym organem w spółce będzie jedynie zarząd. Powołanie rady nadzorczej jest wówczas fakultatywne, podobnie jak w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. W systemie monistycznym, w spółce, zamiast zarządu, funkcjonować będzie rada dyrektorów. Członków rady dyrektorów będzie można podzielić na dyrektorów wykonawczych (funkcje zarządcze) i dyrektorów niewykonawczych (funkcje kontrolne).

W systemie dualistycznym bez rady nadzorczej, w umowie i sporze z członkiem zarządu, spółkę reprezentuje pełnomocnik powołany uchwałą akcjonariuszy. W przypadku, gdy powołano radę nadzorczą, spółka może być reprezentowana przez pełnomocnika powołanego uchwałą akcjonariuszy albo przez radę nadzorczą, na zasadach opisanych powyżej.

W systemie monistycznym, w umowie i sporze z dyrektorem, spółkę reprezentuje pełnomocnik powołany uchwałą akcjonariuszy. Natomiast umowa spółki może przewidywać, że w razie podziału dyrektorów na wykonawczych i niewykonawczych, w umowie i sporze z dyrektorem wykonawczym, spółkę może reprezentować dyrektor niewykonawczy powołany uchwałą dyrektorów niewykonawczych.

Uchwała akcjonariuszy może określać również wynagrodzenie należne członkowi zarządu. Co do treści samej umowy, wydaje się, że również można odnieść do jej ustalania uwagi poczynione odnośnie spółki z o.o. i akcyjnej, choć oczywiście na wytworzenie się określonej praktyki przyjdzie nam jeszcze poczekać.

Warto pamiętać!

Powyższe informacje można zebrać w kilka rad, o których powinien pamiętać każdy menadżer zostający członkiem zarządu spółki z o.o., spółki akcyjnej albo prostej spółki akcyjnej:

  1. Żaden członek zarządu nie może zawrzeć umowy z innym członkiem zarządu, nawet jeśli został upoważniony do tej czynności przez radę nadzorczą albo został pełnomocnikiem walnego zgromadzenia/zgromadzenia wspólników;
  2. Szczególne zasady reprezentacji dotyczą nie tylko zawarcia umowy, ale także każdej czynności przy wykonywaniu tej umowy (udzielenie urlopu, wyznaczenie celów, rozliczenie premii);
  3. Szczególne zasady reprezentacji dotyczą także każdej umowy z obecnym członkiem zarządu, nie tylko umowy związanej z zatrudnieniem na stanowisku członka zarządu;
  4. Przez reprezentację w umowach z członkiem zarządu rozumie się również jednostronne czynności prawne oraz reprezentację spółki w relacjach z członkiem zarządu otrzymującym wynagrodzenie z tytułu powołania;
  5. Szczególne zasady reprezentacji obejmują zarówno reprezentację czynną (składanie oświadczeń woli), jak i reprezentację bierną (przyjmowanie oświadczeń woli).

Maciej Wierzchowiec - Młodszy Prawnik w Dziale Prawa dla Biznesu Kancelarii Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp.p. Posiada doświadczenie z zakresu prawa spółek kapitałowych, prawa cywilnego. W obszarze jego zainteresowań znajduje się również prawo administracyjne. W KKZ wspiera obsługę korporacyjną spółek niepublicznych i grup kapitałowych. W obszarze jego odpowiedzialności znajduje się również sporządzanie opinii prawnych czy pism procesowych w zakresie zaskarżania uchwał organów spółki.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA  

Instrukcje księgowego
Instrukcje księgowego – książka z aktualizacjami w serwisie online

Zawiera zestaw 96 aktualnych instrukcji objaśniających wybrane procedury podatkowe, księgowe, kadrowe oraz z dziedziny prawa cywilnego i gospodarczego. Instrukcje w serwisie są powiązane z kalkulatorami, formularzami, wskaźnikami, materiałami wideo i aktami prawnymi.

Teraz 17% taniej!
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Jak oznaczać posty sponsorowane w Internecie?
    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przygotował rekomendacje dotyczące oznaczania treści reklamowanych przez influencerów w mediach społecznościowych. Przedstawił w nich podstawy prawne, przykłady współpracy, sposoby oznaczania materiałów sponsorowanych, a także konsekwencje prawne. Jeśli publikujesz tego rodzaju treści zapoznaj się z rekomendacją.
    Zakaz korzystania z telefonu na przejściu dla pieszych w praktyce
    Zakaz korzystania z telefonu na przejściu dla pieszych? Co oznacza? Zobaczmy o czym w praktyce mówi art. 14 pkt 8 Prawa o ruchu drogowym.
    Nowe baterie do samochodów elektrycznych. 80 proc. w 12 minut
    Nowe baterie do samochodów elektrycznych. Castrol i Sprint Power mają pomysł. Pracują nad akumulatorem, który można ładować z mocą 800 kW!
    Oprocentowanie lokat w 2022 roku
    Nominalne oprocentowanie lokat jest obecnie dużo wyższe niż jeszcze na początku roku. Eksperci portalu RynekPierwotny.pl sprawdzili, czy to wystarczyło, aby przyciągnąć oszczędności Polaków.
    Co to jest RegTech i jaką rolę odgrywa w biznesie?
    Co to jest RegTech i jaką rolę odgrywa w biznesie? Na czym polegają usługi RegTech? Jak działają firmy RegTech? Wyjaśnia Robert Błaszczyk, dyrektor departamentu klienta strategicznego w Cinkciarz.pl.
    Jak zabezpieczyć budynek przed ulatnianiem się tlenku węgla, czyli czadu? Obowiązki zarządcy
    Najczęstszymi przyczynami zatrucia tlenkiem węgla, czyli czadem oraz wybuchów gazu i pożarów są: brak szczelności i sprawności urządzeń spalających paliwa, instalacji kominowych i gazowych oraz brak drożności i właściwego ciągu przewodów wentylacyjnych.
    Drewno opałowe: Lasy Państwowe sprzedają więcej ale zasoby są ograniczone
    Do końca sierpnia br. Lasy Państwowe sprzedały 545 tys. m sześc. tzw. gałęziówki; to o 46 proc. więcej niż w 2021 r. - poinformowały PAP Lasy Państwowe. Dodano, że o ponad 40 proc. wzrosła też sprzedaż grubszego drewna opałowego.
    Branża eventowa – odbudowa po pandemii
    Klienci biznesowi coraz częściej szukają wydarzeń nie tylko dla firmy, ale też dla odbudowy motywacji i więzi wśród pracowników po pandemii. Wyzwań jest więcej – technologia i ekologia stawiają operatorom coraz wyższe wymagania.
    Czy robotyzacja sprawdzi się w każdej firmie? Kto może skorzystać z najnowszych technologii?
    Myśląc o robotach, wiele osób wciąż wyobraża sobie zaawansowaną maszynę wykonującą zlecone jej prace. Tymczasem roboty to także oprogramowania, które doskonale sprawdzają się w pracy biurowej. Nie zajmują przestrzeni, nie wymagają dodatkowego sprzętu ani wykwalifikowanego personelu.
    Nowa definicja skrzyżowania. Uwaga na mandaty!
    Nowa definicja skrzyżowania obowiązuje od 21 września 2022 roku. I choć zmiana miała być kosmetyczna, może oznaczać dla kierowców mandat.
    125 tys. Yarisów Cross w Europie. Kupujemy głównie hybrydy
    125 tys. Yarisów Cross w Europie, czyli miejski crossover bije rekordy popularności. 94 proc. pojazdów opuszcza salon z silnikiem hybrydowym.
    Wysokie rachunki, wzrost cen. Piekarze przerażeni obecną sytuacją
    Północna Izba Gospodarcza apeluje o natychmiastowe przyjęcie programu wsparcia dla rzemieślniczych piekarni oraz dla piekarzy prowadzących wypiek tradycyjnymi metodami.
    Hakerzy coraz lepsi, koszty ponoszą konsumenci
    Zaniedbania w cyberbezpieczeństwie słono kosztują. Firmy tracą średnio ponad 4 mln dolarów rocznie z powodu ataków hakerów, wynika z najnowszego raportu IBM Security. Kto za to płaci? Na pewno nie korporacje – aż 6 na 10 ankietowanych firm przyznaje, że kosztami obarcza swoich klientów.
    Handel hurtowy w sierpniu 2022 i nowe zamówienia w przemyśle
    Handel hurtowy w sierpniu 2022, zgodnie z danymi GUS, zanotował wyraźne wzrosty – zarówno w ujęciu miesięcznym jak i rocznym. Rośnie również dynamika nowych zamówień w przemyśle oraz zamówień eksportowych. Daje to nadzieję, że wbrew niektórym pesymistycznym prognozom polskie firmy nie będą aż tak bardzo spowalniać aktywności w najbliższych miesiącach.
    Ciężkie czasy branży sadowniczej. Brak pracowników i rynków zbytu
    Dramatycznie brakuje ludzi do zrywania jabłek, część zbiorów prawdopodobnie pozostanie w sadach - poinformował prezes Związku Sadowników RP Mirosław Maliszewski. "W sadownictwie jest mnóstwo problemów, najważniejsze to braki siły roboczej, koszty energii i brak rynków zbytu w związku z wojną”.
    Samochody elektryczne sposobem na kryzys energetyczny
    Samochody elektryczne. W związku z rosnącymi stawkami za prąd i brakami w dostawach gazu oraz węgla coraz więcej mówi się o kryzysie energetycznym. Jak wskazują eksperci, sposobem na niedobory prądu mogą być samochody elektryczne. Każdy z nich to potencjalny bank energii dla budynków i odciążenie dla sieci. Czy kierowcy zostaną prosumentami tak jak właściciele fotowoltaiki?
    Konfederacja Lewiatan: bezrobocie przynajmniej do końca roku będzie na niskim poziomie
    Wszystko wskazuje na to, że bezrobocie jeszcze przynajmniej do końca roku utrzyma się na niskim poziomie – podano w piątkowym komentarzu Konfederacji Lewiatan do danych GUS.
    Ile można jeździć bez przeglądu technicznego?
    Ile można jeździć bez przeglądu technicznego? Oto pytanie, które postawiliśmy przed dzisiejszym materiałem. Odpowiedź jest prosta.
    Podwyżka abonamentu za radio w samochodzie 2023
    Abonament za radio w samochodzie - podwyżka w 2023 roku. Tak, kierowcy zapłacą więcej. Nowe stawki zaczną obowiązywać już za kilka miesięcy.
    Jak dojechać na przegląd bez przeglądu?
    Jak dojechać na przegląd bez przeglądu? Tak, pytanie może wydawać się podchwytliwe, ale podchwytliwe nie jest. Poszukajmy zatem odpowiedzi.
    Frank szwajcarski przebił 5 zł. Polska waluta tanieje
    Frank szwajcarski kosztuje ponad 5 zł, euro jest po 4,77 zł, a kurs dolara przebił poziom 4,83 zł.
    Kara za spóźniony przegląd 2022 r.
    Kara za spóźniony przegląd 2022 r.? Nowy taryfikator mandatów zwiększył mandat za to wykroczenie. Teraz wynosi on... Będziecie naprawdę zdziwieni!
    3 mln gospodarstw domowych wciąż bez szybkiego Internetu
    Polacy najchętniej kupują usługi u małych i średnich operatorów telekomunikacyjnych. Ich udział w rynku stacjonarnych usług dostępu do Internetu nieustannie rośnie i na koniec 2021 r. osiągnął rekordowe 38%. W czasie pandemii, w latach 2020-2021, na 900 tys. sprzedanych usług aż 530 tys. (59%) stanowiły te oferowane przez mniejszych dostawców.
    Test: Audi S8 po liftingu. Przyspiesza jak RS3, jeździ jak limuzyna FOTO
    Test: Audi S8 po liftingu. Choć waży 2,3 tony, sprint do 100 km/h zajmuje mu tylko 3,8 s. Choć 4.0 V8 bulgocze spod maski, to nadal prawdziwa limuzyna.
    Samozapłon samochodu a odszkodowanie OC
    Samozapłon samochodu a odszkodowanie OC. Czyli czy gdy zapali się mój samochód, mogę liczyć na odszkodowanie z polisy OC?