Kiedy mamy do czynienia z właściwością przemienną?

Właściwość przemienna nigdy nie dotyczy właściwości rzeczowej. Powód samemu nie może zdecydować czy skieruje powództwo do sądu rejonowego czy do sądu okręgowego. Może natomiast w niektórych, wskazanych przez kodeks wypadkach wybrać sobie sąd w ramach właściwości miejscowej.

Katalog spraw

Z wyboru sądu można korzystać tylko w ściśle określonych sprawach przewidzianych w art. 31-37 Kodeksu postępowania cywilnego. W innych sprawach zasady właściwości przemiennej nie działają.

Wymienione przez kodeks sprawy to:

• Sprawy o roszczenia przeciwko przedsiębiorcy,
• Sprawy o roszczenia z umów,
• Sprawy o delikty,
• Sprawy o wynagrodzenie pełnomocnika,
• Sprawy o roszczenia dotyczące najmu nieruchomości,
• Powództwa z zobowiązań wekslowych.

Zobacz: Jak zawieszenie postępowania wpływa na bieg terminów?

Ze spraw nie dotyczących przedsiębiorcy trzeba wymienić:

• Sprawy o alimenty,
• Sprawy o ustalenie ojcostwa.

Sprawy o roszczenia przeciwko przedsiębiorcy

Powództwo o roszczenie majątkowe przeciwko przedsiębiorcy można wytoczyć przed sąd, w którego okręgu znajduje się zakład główny lub oddział, jeżeli roszczenie pozostaje w związku z działalnością tego zakładu lub oddziału.

Sprawy o roszczenia z umów

Powództwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwiązanie lub unieważnienie, jako też o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy wytoczyć można przed sąd miejsca jej wykonania. W razie wątpliwości miejsce wykonania umowy powinno być stwierdzone dokumentem.

Zobacz: Kiedy sąd będzie mógł zawiesić postępowanie?

Sprawy o delikty

Powództwo o roszczenie z czynu niedozwolonego wytoczyć można przed sąd, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę.

Sprawy o wynagrodzenie pełnomocnika

Powództwo o zapłatę należności za prowadzenie sprawy wytoczyć można przed sąd miejsca, gdzie pełnomocnik procesowy sprawę prowadził.

Sprawy o roszczenia dotyczące najmu nieruchomości

Powództwo o roszczenie ze stosunku najmu lub dzierżawy nieruchomości wytoczyć można przed sąd miejsca położenia nieruchomości.

Powództwa z zobowiązań wekslowych

Powództwo przeciwko zobowiązanemu z weksla lub czeku można wytoczyć przed sąd miejsca płatności. Kilku zobowiązanych z weksla lub czeku można łącznie pozwać przed sąd miejsca płatności lub sąd właściwości ogólnej dla akceptanta albo wystawcy weksla własnego lub czeku.

Zobacz serwis: Spółki

Kto decyduje?

O wyborze sądu w ramach właściwości rzemiennej decyduje powód. Jest to jego samodzielna decyzja na którą ani pozwany ani sąd nie muszą wyrażać zgody. Uprawnienie to wynika natomiast z przepisu prawa.