Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zmiany w postępowaniu cywilnym - zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia jawnego

Mirosław Gumularz
Mirosław Gumularz
Marek Pasiński
Radca prawny
Zmiany w postępowaniu cywilnym - zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia jawnego
Zmiany w postępowaniu cywilnym - zapis dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia jawnego
1 października 2011 roku weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 10 sierpnia 2011 r. w sprawie zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku z przebiegu posiedzenia jawnego (Dz.U. 2011 nr 175 poz. 1046).

Zostało ono wydane na podstawie upoważnienie zawartego w art. 158 § 5 kodeksu postępowania cywilnego (ustawa z dnia 17 listopada 1964 r., Dz. U. 1964 nr 43 poz. 296).

Przedmiotowe rozporządzenie jest brakującym ogniwem w realizacji zmian jakie zostały wprowadzone do kodeksu postępowania cywilnego w celu zdynamizowania przebiegu posiedzenia jawnego. Już w lipcu 2010 roku zmodyfikowano przepisy k.p.c. związane ze sposobem sporządzania protokołu posiedzenia jawnego.

Zgodnie z art. 157 § 1 k.p.c. (w jego obecnym brzmieniu) z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant sporządza protokół. Protokół sporządza się, utrwalając przebieg posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk oraz pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego.

Polecamy: serwis Urząd skarbowy

Pisemny protokół z posiedzenia będzie uzupełniony dźwiękiem albo dźwiękiem i obrazem

Wprowadzona zmiana oznacza, że dotychczasowy – wyłącznie pisemny - protokół zostanie uzupełniony o zapis dźwiękowy albo zapis dźwięku i obrazu.

Do tej pory, jednak nie było aktu wykonawczego określającego techniczne warunki prowadzenia protokołu w nowej formie. Dlatego tak istotne było wydanie wskazanego na wstępie rozporządzenia.

Zgodnie z treścią art. 158 § 5 k.p.c.:

Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń i środków technicznych służących do utrwalania dźwięku albo obrazu i dźwięku, sposób sporządzania zapisów dźwięku albo obrazu i dźwięku oraz sposób identyfikacji osób je sporządzających, jak również sposób udostępniania oraz przechowywania takich zapisów, mając na uwadze:

1)   konieczność właściwego zabezpieczenia zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku przed ich utratą, zniekształceniem, nieuprawnionym dostępem, usunięciem lub inną nieuprawnioną zmianą, a także rozpoznawalność dokonania uprawnionej zmiany lub usunięcia i identyfikacji osoby dokonującej tych czynności;

2)   minimalne wymagania dla systemów teleinformatycznych używanych do realizacji zadań publicznych, określone w odrębnych przepisach;

3)   konieczność zmiany formatu zapisu dźwięku albo obrazu i dźwięku lub przeniesienia na inny informatyczny nośnik danych w celu ponownego odtworzenia zapisu;

4)   konieczność zapewnienia możliwości zapoznania się z zapisem dźwięku albo obrazu i dźwięku oraz uzyskania z akt sprawy zapisu dźwięku”

Nawet po wejściu w życie przedmiotowego rozporządzenia, w pewnym zakresie pozostanie możliwość sporządzania wyłącznie pisemnego protokołu. Mianowicie zgodnie z art. 157 § 11 k.p.c. jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, protokół jest sporządzany wyłącznie pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego.

Zgodnie z § 7 przedmiotowego rozporządzenia, zapis obrazu będzie obejmował widok ogólny sali z pozycji przewodniczącego (w tym publiczności o ile pozwolą na to względy techniczne), a także obraz osoby wypowiadającej się z miejsca przeznaczonego dla świadka obejmujący górną połowę ciała tej osoby w taki sposób aby możliwe było zarejestrowanie gestów i twarzy danej osoby.

Natomiast urządzenia rejestrujące dźwięk będą ustawione w sposób pozwalający rejestrować dźwięk z miejsc przeznaczonych dla stron, składu orzekającego, jak i świadka.

Co istotne, zgodnie z § 8 wskazanego rozporządzenia, obowiązkiem protokolanta będzie wprowadzenie do systemu teleinformatycznego danych w postaci elektronicznej dotyczących m.in. oznaczenia sądu, miejsca i daty posiedzenia, nazwisk sędziów, stron i ich pełnomocników.

Natomiast na podstawie § 9 protokolant pod kierownictwem przewodniczącego sporządzać będzie dla każdego zapisu adnotacje umożliwiające automatyczne odnalezienie wskazanego fragmentu zapisu.

Z punktu widzenia stron (uczestników) postępowania i ich pełnomocników istotne jest, że zgodnie z § 13 przedmiotowego rozporządzenia, zapis i adnotacje udostępniane będą w budynku sądu (ew. za pomocą konta w systemie teleinformatycznym). Natomiast z akt sprawy wydawany będzie jedynie zapis dźwięku i jego adnotacje.

Wprowadzane zmiany istotnie usprawnią przebieg posiedzenia jawnego w postępowaniu cywilnym. Przede wszystkim brak konieczności żmudnego protokołowania przebiegu przesłuchania świadków i stron powinien zdynamizować i usprawnić przebieg tych czynności.

Jednocześnie możliwość utrwalenia zachowania tych osób (np. zdenerwowanie, gesty jakie wykonują) doprowadzi do wiernego odtworzenia w aktach sprawy, przebiegu przeprowadzanych czynności.

W przypadku wyłącznie pisemnego protokołu, taka możliwość w swojej istocie jest bardzo ograniczona.

Wyłączy to także konieczność zgłaszania wniosków o sprostowanie treści protokołów, w przypadku kiedy nieodzwierciedlają one dokładnego przebiegu czynności dowodowych.

Zgodnie z art. 158 § 1 k.p.c. pisemny protokół będzie obejmował w dalszym ciągu:

- oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia,

- nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, interwenientów, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz

- oznaczenie sprawy i wzmianki co do jawności.

Ponadto protokół sporządzony pisemnie powinien zawierać:

- wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone, a także

- czynności stron, które wpływają na rozstrzygnięcie sądu (ugoda, zrzeczenie się roszczenia, uznanie powództwa, cofnięcie, zmiana, rozszerzenie lub ograniczenie żądania pozwu) oraz

- inne czynności stron, które według szczególnych przepisów ustawy powinny być wciągnięte, wpisane, przyjęte, złożone, zgłoszone lub wniesione do protokołu.

Jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego rozstrzygnięcia.

Sąd oceniając wiarygodność i moc dowodową ujawnionych na rozprawie dowodów (w szczególności zeznań świadków) nie powinien ograniczać się wyłącznie do analizy treści składanych oświadczeń ale obowiązany jest także zwracać uwagę na zachowanie osób, które je składają.

Wzmocniona zasada bezpośredniości

Dlatego wprowadzane zmiany istotnie wzmocnią – obowiązującą na gruncie postępowania cywilnego – zasadę bezpośredniości. Zakłada ona, że sąd orzekający powinien bezpośrednio zapoznać się z przeprowadzanym dowodem i mieć z nim bezpośrednią styczność.

Dotyczy to w szczególności dowodów z zeznań świadków i przesłuchania stron. Co istotne, kwestia ta będzie doniosła zarówno w trakcie postępowania w pierwszej instancji, a także w postępowaniu apelacyjnym.

Z punktu widzenia postępowania, toczącego się przed sądem pierwszej instancji należy wskazać, że w przypadku kiedy przed jego zakończeniem zmieni się skład orzekający, to sędzia wstępujący w miejsce poprzednika będzie mógł na podstawie akt sprawy (zapisu audio – wideo) w zasadzie w takim samym stopniu, zapoznać się z treścią dowodów jak sędzia, który brał udział w rozprawie na której je przeprowadzono.

Zgodnie z art. 323 k.p.c.: „Wyrok może być wydany jedynie przez sędziów, przed którymi odbyła się rozprawa poprzedzająca bezpośrednio wydanie wyroku”.

Jeszcze większe znaczenie, z punktu widzenia wzmocnienia zasady bezpośredniości, wprowadzane zmiany będą miały w postępowaniu wywołanym wniesioną apelacją.

Ułatwione postępowanie apelacyjne

Zgodnie z art. 382 k.p.c. sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym. Oznacza to, że sąd drugiej instancji dokonuje samodzielnych ustaleń faktycznych, opierając się na materiale dowodowym ujawnionym zarówno w pierwszej, jak i drugiej instancji.

Co istotne, regułą jest, że sąd drugiej instancji opiera się na materiale zebranym w sądzie niższym i nie powtarza przeprowadzonych już dowodów, a jedynie uzupełnia niezbędne postępowanie dowodowe w zakresie wynikającym z zarzutów apelacji.

Polecamy: Najczęstsze błędy w PIT-ach

W tej sytuacji podstawowe znaczenie dla sądu odwoławczego ma analiza protokołów z przeprowadzanych czynności dowodowych (w szczególności z przesłuchania świadków i stron). Dlatego zapoznanie się z zapisem audio – wideo pozwoli lepiej ocenić przydatność i wiarygodność dowodów ujawnionych w pierwszej instancji.

Co istotne, na gruncie obowiązującego jeszcze stanu prawnego wątpliwości budzi możliwość odmiennej oceny przez sąd odwoławczy dowodów zebranych w pierwszej instancji bez ich ponownego przeprowadzenia.

Chodzi tu w szczególności o dowody osobowe. Jako argument przeciwko takiej możliwości wskazuje się przede wszystkim na istotne ograniczenie w takiej sytuacji zasady bezpośredniości (zob. szerzej T. Ereciński, Apelacja w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2010, wyd. 2, s. 172-175).

Z oczywistych względów ograniczenie to dotyczy przede wszystkim dowodów z zeznań świadków i przesłuchania stron. Obecnie przyjmuje się, że odmienna ocena dowodów osobowych – co do zasady - powinna zostać poprzedzona ich ponownym przeprowadzeniem.

Wydaje się, że możliwość zapoznania się z zapisem audio – wideo znajdującym się w aktach sprawy ograniczy taką potrzebę i tym samym skróci czas trwania postępowania odwoławczego.

Marek Pasiński - Radca Prawny,

Mirosław Gumularz - Aplikant Radcowski

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Tablica z czarną dłonią. Co oznacza?
    Tablica z czarną dłonią jest nowym pomysłem GDDKiA na walkę z kierowcami, którzy wjeżdżają na autostrady i drogi ekspresowe pod prąd. Co znaczy?
    Zielona Karta. Darmowa polisa, która niewypisana nie chroni
    Zielona Karta często jest bezpłatnie wydawana przez ubezpieczycieli. I choć może być bezpłatna, gdy kierowca jej nie wyrobi, polisa nie chroni.
    Czy można tankować diesla na włączonym silniku?
    Czy można tankować diesla na włączonym silniku? A odpowiedź na tak zadane pytanie brzmi... Poznaj ją czytając nasz materiał.
    Wyższe OC za punkty? 83 proc. kierowców jest za
    Wyższe OC za punkty? 83 proc. polskich kierowców uważa, że to dobry pomysł. A to nie koniec ciekawostek płynących z badania ankietowego.
    Ustawa wiatrakowa – co zakłada projekt
    Rada Ministrów ma się we wtorek zająć tzw. ustawą wiatrakową - wynika z porządku obrad rządu. Zgodnie z projektem nowa elektrownia wiatrowa będzie mogła być lokowana wyłącznie na podstawie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego.
    Magazyny w Trójmieście na wysokiej fali
    Magazyny w Trójmieście. Województwo pomorskie jest jednym z najbardziej rozpędzonych rynków przemysłowo-magazynowych w kraju. W pierwszym kwartale tego roku, gdy niektóre regiony zaczęły lekko hamować, Trójmiasto odnotowało kolejny spadek poziomu pustostanów – wolnej powierzchni brakuje zarówno w istniejących, jak i powstających budynkach. Zainteresowanie najemców nadal utrzymuje się na wysokim poziomie.
    Parkowanie w strefie zamieszkania w miejscu niewyznaczonym
    Parkowanie w strefie zamieszkania w miejscu niewyznaczonym. Jest możliwe? Czy oznacza mandat? Co mówią przepisy?
    Ograniczenie dostępności kredytów hipotecznych wpłynie na wzrost czynszów za wynajem
    Ograniczenie dostępności kredytów będzie oddziaływać na rynek długofalowo. Będziemy obserwować dalszy wzrost czynszów mieszkań na wynajem. Podczas gdy deweloperzy zmniejszają podaż, rosnąć będzie liczba osób odkładających decyzję o własnym mieszkaniu - prognozują analitycy HRE.
    Lotos: promocja na paliwo 2022?
    Lotos: promocja na paliwo 2022? Tak, zaraz po Orlenie i Lotos postanowił zaoferować kierowcom specjalną ofertę wakacyjną. Ile wynosi rabat na paliwo?
    30 groszy taniej na BP. Wakacyjna oferta nie tylko na Orlenie
    30 groszy taniej na BP? Dokładnie tak. Brytyjska sieć stacji paliwowych właśnie dołączyła do wakacyjnej oferty w roku 2022. Jakie są warunki?
    Prawo do wypoczynku a efektywność pracy. Jak zarządzać projektami w wakacje?
    Rozpoczęły się wakacje, a wraz z nimi sezon urlopowy. Dla wielu firm oznacza to spowolnienie pracy i potencjalne opóźnienia w projektach. Czy jest się czym martwić? A może dać projektom wolne i pilnować tylko tych kluczowych?
    Bravoauto. Inchcape z pomysłem na sprzedaż aut używanych
    Bravoauto. Inchcape przedstawił właśnie sieć sprzedaży samochodów używanych wszystkich marek. Pierwszy tego typu punkt powstanie w Poznaniu.
    Kryzys żywnościowy w Afryce. Czy zboże z Polski popłynie do Afryki?
    Wojna w Ukrainie zagroziła bezpieczeństwu żywnościowemu państw Afryki, które są silnie uzależnione od importu m.in. zbóż i wrażliwe na podwyżki. Na całym kontynencie ceny żywności rosną nawet o kilkadziesiąt procent, pojawiły się też obawy o dostępność pieczywa. Na dodatek w dużej części Afryki rozpoczyna się pora deszczowa, więc za miesiąc przyjdzie czas zasiewów, a do tego brakuje nawozów.
    Gaz-System: ruszyła pierwsza aukcja przepustowości gazociągów do Danii oraz na Litwę i Słowację
    W poniedziałek ruszyła pierwsza w historii aukcja przepustowości połączeń gazociągowych z Danią, Litwą i Słowacją, które umożliwiają sprowadzanie do Polski gazu z różnych kierunków - poinformował w poniedziałek krajowy operator przesyłowy Gaz-System.
    Zarządzanie w czasach niepewności. Jak skutecznie wzmacniać zaangażowanie i efektywność?
    Czasy pandemii i konieczność wdrożenia pracy hybrydowej w organizacjach spowodowały przedefiniowanie priorytetów, związanych z zarządzaniem pracownikami. Dotychczas kluczowe były takie działania jak m.in. skuteczne delegowanie, monitorowanie i egzekwowanie realizacji zadań. Pandemia i praca w zespołach rozproszonych pokazały, że kontrola wykonywanych przez pracowników projektów jest ważna, ale równie istotne jest znalezienie sposobu, jak być blisko pracownika, pomimo niemożności spotkania się „na żywo”. Ważne okazało się zrozumienie motywacji pracowników, ich obaw, niepokojów. To wymagało poświęcania jeszcze więcej czasu na rozmowę, na reagowanie w sytuacjach kryzysowych. Wsparcie tego typu okazało się skutecznym sposobem na zwiększenie efektywności pracy przy jednoczesnym zachowaniu tożsamości zespołów. W dzisiejszych czasach, które wiążą się z niepewnością, brakiem stabilizacji i wymagają jeszcze większego wspierania pracowników w kryzysach, warto zwrócić uwagę na istotne kwestie, bez których ciężko wyobrazić sobie współczesny model zarządzania.
    Czy można złożyć deklarację do CEEB po 30 czerwca 2022 roku?
    Złożenie deklaracji dotyczącej źródeł ciepła do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków jest obowiązkiem właścicieli wszystkim nieruchomości, w których zainstalowane jest chociaż jedno źródło ciepła. Termin upłynął z końcem czerwca. Co mają zrobić osoby, które nie złożyły jej w ustawowym czasie?
    Wartość zapytań o kredyty hipoteczne w czerwcu spadła o 59,9%
    O kredyt hipoteczny w czerwcu 2022 wnioskowało łącznie 19,52 tys. potencjalnych kredytobiorców, w porównaniu do 48,42 tys. rok wcześniej – jest to spadek o 59,7%. W porównaniu do maja 2022 r. osób wnioskujących o kredyt mieszkaniowy było mniej o 18,1%.
    Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna przekaże 5 mln zł na szkolenia dla uchodźców z Ukrainy
    Łódzka Specjalna Strefa Ekonomiczna uruchamia specjalną rundę naboru w programie szkoleniowym. Dzięki temu firmy zatrudniające uchodźców z Ukrainy będą mogły ubiegać się o dofinansowanie szkoleń, co przyczyni się do zdobywania przez nich nowych umiejętności, zawodów.
    Czy można tankować do kanistra?
    Czy można tankować do kanistra? To pytanie, które często zadają kierowcy. I możliwość taka występuje, ale trzeba dochować kilku warunków.
    Auto dla kobiety. Jak panie wybierają samochody?
    Auto dla kobiety, czyli zastanawialiście się kiedyś jaki jest klucz, który decyduje o zakupie konkretnego egzemplarza pojazdu przez panie? My to wiemy!
    Transgraniczne zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa a VAT
    Struktura organizacyjna grup kapitałowych ewoluuje, co wymusza naturalne procesy restrukturyzacyjne. Każdy proces restrukturyzacji niesie za sobą określone konsekwencje podatkowe, które należy przeanalizować zanim grupa podejmie decyzję o reorganizacji. Jednym z takich przykładów jest sytuacja transgranicznego zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
    Limitowany Formentor VZ5. Powstanie tylko 999 sztuk!
    Limitowany Formentor VZ5, czyli pełnokrwista Cupra o mocy 390 koni, która powstanie w ilości tylko 999 sztuk. Każda otrzyma laserowy grawer!
    Ceny mieszkań na rynku wtórnym powoli się stabilizują — raport po II kwartale 2022
    Analiza 18 miast wojewódzkich wykazała, że w 12 z nich średnie ceny ofertowe mieszkań praktycznie nie zmieniły się w porównaniu do I kwartału br. Największe wzrosty stawek zanotował rynek najmu, który przeżywa pozytywny szok popytowy. Z kolei rynek działek pod budowę domu mierzy się z brakiem ofert w miastach.
    Polska przedsiębiorczość w zapaści. Co trzeci właściciel firmy myśli o tym, aby ją zamknąć
    Z raport Assay Biznes wynika, że już prawie co trzeci przedsiębiorca myśli o zamknięciu swojej firmy, a co piąty – o jej sprzedaży. Połowa chętnie zamieniłaby własną działalność gospodarczą na pracę na etacie. Poza wojną, galopującą inflacją czy zerwanymi łańcuchami dostaw przedsiębiorcom sen z powiek spędza Polski Ład. 82 proc. przedsiębiorców przyznaje, że nie rozumie wprowadzonych w nim zmian, a podobny odsetek deklaruje, że w związku z reformą zwiększyły się ich obciążenia podatkowe. Jak szacują, po wprowadzeniu reformy stracili 2346 zł miesięcznie.
    Nissan Qashqai e-POWER. Cena w Polsce od 173 700 zł
    Nissan Qashqai e-POWER. Cena elektryka ze spalinowym zasilaczem została opublikowana. Wystartowały też zamówienia na auto.