REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Utwory naukowe w prawie autorskim

Monika Brzozowska
Monika Brzozowska
Adwokat, dziennikarz, politolog, doradca i trener. Ekspert z zakresu prawa własności przemysłowej, prawa reklamy, znawca problematyki z zakresu prawa prasowego, prawa mediów, prawa autorskiego.
Utwór naukowy, pracowniczy to taki utwór, który został stworzony w ramach obowiązków służbowych.
Utwór naukowy, pracowniczy to taki utwór, który został stworzony w ramach obowiązków służbowych.

REKLAMA

REKLAMA

Problematyka utworów naukowych jest uregulowana oddzielnie w ustawie o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Dlatego też wypada poświęcić jej trochę więcej miejsca

Utwory pracownicze naukowe w instytucji kultury

Zgodnie z art. 14 pr.aut. jeżeli w umowie o pracę nie postanowiono inaczej, instytucji naukowej przysługuje pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego pracownika, który stworzył ten utwór w wyniku wykonywania obowiązków ze stosunku pracy. Twórcy przysługuje prawo do wynagrodzenia. Pierwszeństwo opublikowania wygasa, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od dostarczenia utworu nie zawarto z twórcą umowy o wydanie utworu albo jeżeli w okresie dwóch lat od daty jego przyjęcia utwór nie został opublikowany.

REKLAMA

Jest to swoista licencja ustawowa ustanawiająca pierwszeństwo publikacji dla pracodawcy.

Analizując poszczególne elementy warto zwrócić uwagę na następujące kwestie związane z niniejszym przepisem.

Zobacz: Ochrona praw autorskich i pokrewnych - odpowiedzialność karna

Instytucja naukowa

Według niektórych przedstawicieli doktryny określenie to odnosi „nie tylko do jednostek, w których działalność naukowa jest działalnością podstawową, lecz także –- do tych jednostek, w których działalność naukowa ma charakter uboczny”. Wynika to z faktu iż ustawa o prawie autorskim mówi o instytucji naukowej a nie jednostce naukowo- badawczej. Istnieje bowiem ustawa z dnia 25 lipca 1985 r. o jednostkach badawczo-rozwojowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Utwór naukowy

Nauka – zgodnie z leksykalną definicją – to „działalność społeczna mająca na celu obiektywne i adekwatne poznanie rzeczywistości wyrastające z potrzeby jej opanowania i przekształcenia przez człowieka” .

Zdaniem przedstawicieli doktryny utwór naukowy to utwór (tj. dzieło indywidualne i twórcze), który stanowi „rezultat naukowego procesu poznawczego i który równocześnie, w swej podstawowej funkcji komunikacyjnej, jest zorientowane nie <> ”.

Pracownik naukowy

By mówić o utworach naukowych pracowniczych trzeba jednoznacznie podkreślić iż chodzi o utwory tworzone przez pracowników naukowych. Podstawową bowiem przesłanką nabycia praw publikacji utworu naukowego przez instytucję naukową jest fakt iż owa instytucja zatrudnia pracownika (nie będzie więc utworem naukowym pracowniczym utwór stworzony przez osoby „pracujące” na podstawie umów cywilno-prawnych, stażystów a także magistrów czy doktorantów jeśli nie mają podpisanej umowy o pracę z instytucja naukową).

Zobacz: Czym są organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi?

Obowiązki służbowe

Utwór naukowy, pracowniczy to taki utwór, który został stworzony w ramach obowiązków służbowych. Tutaj rodzi się najwięcej wątpliwości.

Według J. Barty, R. Markiewicza do tej kategorii zalicza się będą w szczególności:

  • utwory naukowe powstające w ramach planów prac jednostek organizacyjnych instytucji;
  • utwory naukowe tworzone z polecenia lub pod nadzorem przełożonego twórcy utworu;
  • prace doktorskie i habilitacyjne, jeżeli ich autorzy są pracownikami szkoły wyższej lub innej instytucji naukowej.

Przy czym, co wato podkreślić, o przynależności do kategorii utworów naukowych nie będzie decydować nazwa stanowiska, na którym zatrudniony jest pracownik naukowy. Wystarczające jest bowiem iż wykona utwór naukowy w ramach obowiązków pracowniczych – zgodnie z planem lub/i pod nadzorem pracodawcy.

Pierwszeństwo publikacji

Stosownie do art. 14 ustawy pr.aut. zatrudniony w jednostce naukowej twórca pracowniczego utworu naukowego doznaje pewnych ograniczeń w możliwości korzystania ze swoich autorskich praw majątkowych. Oznacza to iż instytucja naukowa ma pierwszeństwo opublikowania utworu naukowego pracownika.

Co to oznacza w praktyce

Instytucja naukowa nie nabywa prawa autorskiego do utworu. Ma jedynie prawo do pierwszej publikacji. Instytucja naukowa jako pracodawca może wystąpić przeciwko każdemu, kto z naruszeniem jej uprawnienia opublikował tego rodzaju dzieło, obojętnie czy za zgodą, czy bez zgody twórcy. Przy czym nie znaczenia fakt rozwiązania umowy o pracę.

Zobacz: Prawa do nadań programów oraz pierwszych wydań – porada

Wynagrodzenie dla twórcy

Jeśli co innego nie wynika z umowy o pracę, korzystając z prawa pierwszeństwa publikacji twórcy (pracownikowi naukowemu) należy się wynagrodzenia. Należy również zauważyć iż co do zasady należy zawrzeć z twórcą naukowym umowę na pierwszą publikację utworu naukowego.

Wygaśnięcie prawa do pierwszej publikacji

Prawo do pierwszego opublikowania utworu wygasa, jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dostarczenia pracodawcy utworu nie zawrze on z twórcą umowy wydawniczej, albo jeżeli utwór nie zostanie opublikowany w okresie dwóch lat od jego przyjęcia przez pracodawcę.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

REKLAMA

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

Dotacje KPO wzmocnią ofertę konkursów ABM 2024 dla przedsiębiorców

Dotacje ABM (Agencji Badań Medycznych) finansowane były dotychczas przede wszystkim z krajowych środków publicznych. W 2024 roku ulegnie to zmianie za sprawą środków z KPO. Zgodnie z zapowiedziami, już w 3 i 4 kwartale możemy spodziewać się rozszerzenia oferty dotacyjnej dla przedsiębiorstw.

"DGP": Ceneo wygrywa z Google. Sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej

Warszawski sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej. Nie wolno mu też przekierowywać ruchu do Google Shopping kosztem Ceneo ani utrudniać dostępu do polskiej porównywarki przez usuwanie prowadzących do niej wyników wyszukiwania – pisze we wtorek "Dziennik Gazeta Prawna".

Drogie podróże zarządu Orlenu. Nowe "porażające" informacje

"Tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na loty prywatnymi samolotami" - poinformował w poniedziałek minister aktywów państwowych Borys Budka. Dodał, że w listopadzie ub.r. wdano też 400 tys. zł na wyjazd na wyścig Formuły 1 w USA.

REKLAMA

Cable pooling - nowy model inwestycji w OZE. Warunki przyłączenia, umowa

W wyniku ostatniej nowelizacji ustawy Prawo energetyczne, która weszła w życie 1 października 2023 roku, do polskiego porządku prawnego wprowadzono długo wyczekiwane przez polską branżę energetyczną przepisy regulujące instytucję zbiorczego przyłącza, tzw. cable poolingu. Co warto wiedzieć o tej instytucji i przepisach jej dotyczących?

Wakacje składkowe. Od kiedy, jakie kryteria trzeba spełnić?

12 kwietnia 2024 r. w Sejmie odbyło się I czytanie projektu nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Projekt nowelizacji przewiduje zwolnienie z opłacania składek ZUS (tzw. wakacje składkowe) dla małych przedsiębiorców. 

REKLAMA