Kategorie

Ochrona patentowa i prawnoautorska software - przepisy europejskie i polskie a orzecznictwo w zakresie patentu na oprogramowanie

KG Legal
Kancelaria prawna
Ochrona patentowa i prawnoautorska software - przepisy europejskie i polskie a orzecznictwo w zakresie patentu na oprogramowanie
Rozbieżność w kwestii patentowalności software pomiędzy literalnym brzmieniem przepisów a praktyką obrotu prawnego w Europie i Polsce omawia Kamil Trzaskoś, prawnik z kancelarii KG LEGAL Kiełtyka Gładkowski Sp.p z siedzibą w Krakowie.

Software - dobro wspólne

Aby uzyskać patent, twórcy, oprócz złożenia wniosku o udzielenie patentu, muszą zgodzić się na to, aby Europejski Urząd Patentowy, 18 miesięcy po wypełnieniu aplikacji, podał ich wynalazek do wiadomości publicznej. Dzięki ujawnieniu informacji o wynalazku, inni twórcy mogą się zapoznać z wynalazkiem, co przyczynia się do rozwoju technologicznego.

Espacenet – baza danych EPO

Miejscem, gdzie można znaleźć te informacje, a zarazem największą bazą danych w tej dziedzinie, jest Espacenet – baza danych EPO.

Ponadto, w czasie, gdy wynalazek został ujawniony, osoby trzecie (nie ma wymogu posiadania interesu prawnego), mogą składać sprzeciw co do udzielanego patentu, w czasie gdy procedura Europejskiego Urzędu Patentowego trwa. Natomiast po zakończeniu procedury przyznawania patentu, osoby trzecie mogą, w sądach krajowych, podjąć działania w celu unieważnienia patentu.

W polskim prawie przepisy dotyczące ochrony programów komputerowych znajdują się:

- w prawie autorskim (ustawa z 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych - t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 666 z późn. zm.), gdzie program może podlegać ochronie jako utwór, oraz

- w prawie własności przemysłowej (ustawa z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. - t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 z późn. zm. -dalej: „p.w.p.”).

Artykuł 28 p.w.p. stanowi, że „za wynalazki, w rozumieniu art. 24 p.w.p., nie uważa się, w szczególności: (…) 5) programów do maszyn cyfrowych.

Polecamy: Nowe umowy zlecenia i inne umowy cywilnoprawne od 1 stycznia 2017 r.

Oprogramowanie w polskim prawie, jak widać, nie jest traktowane jako wynalazek, więc, jak się wydaje, nie powinna istnieć możliwość uzyskania ochrony patentowej na software. W prawie europejskim kwestię tę podobnie reguluje Konwencja o patencie europejskim (Konwencja o udzielaniu patentów europejskich, sporządzona w Monachium dnia 5 października 1973 r., zmieniona aktem zmieniającym artykuł 63 Konwencji z dnia 17 grudnia 1991 r. oraz decyzjami Rady Administracyjnej Europejskiej Organizacji Patentowej z dnia 21 grudnia 1978 r., 13 grudnia 1994 r., 20 października 1995 r., 5 grudnia 1996 r. oraz 10 grudnia 1998 r., wraz z Protokołami stanowiącymi jej integralną część (Dz. U. z 2004 r. Nr 79, poz. 737 z późn. zm.), której artykuł 52 (2)(c) i (3) stanowi, że programy komputerowe „jako takie” nie mogą być objęte ochroną patentową. A zatem z powyższych przepisów wynika, że sofware „jako taki” nie posiada literalnie zdolności patentowej, tak na gruncie przepisów polskich, jak i europejskich.

Tyle przepisy. A jak to wygląda w orzecznictwie sądów?

Reklama

Warto przytoczyć decyzję Izby Odwoławczej EPO w sprawie Vicom z dnia 15 lipca 1986 r., w której dopuszczono możliwość patentowania programów komputerowych, które powodują tzw. dalszy skutek techniczny, czyli „skutek wykraczający poza zwykłe zjawiska fizyczne (elektryczne) towarzyszące wykonywaniu programu.” Sprawa ta miała wpływ na decyzję Izby Odwoławczej EPO w sprawach zgłoszonych przez IBM, określanych jako „Computer program product I and II”, „w których przyjęto, co do zasady, dopuszczalność opatentowania programów komputerowych powodujących tzw. dalszy skutek techniczny (further technical effect), tj. skutek wykraczający poza zwykłe zjawiska fizyczne (elektryczne) towarzyszące wykonywaniu programu.”  (Patrz szerzej dr hab. Aurelia Nowicka, Programy komputerowe w prawie patentowym,  dostęp online 28.11.2016 r.).

Powyższa decyzja wskazuje na liberalizację podejścia do patentów na programy komputerowe, bo, choć w świetle przepisów, software zgłaszany jako taki nie powinien posiadać literalnie zdolności patentowej, to w orzecznictwie wytyczono linie, które pozwalają uniknąć wyłączeń zawartych w przepisach.


Patenty na oprogramowanie, ze względu na prężnie rozwijający się przemysł nowych technologii, są powodem do sporów. Jest to klasyczny przykład pojedynku Dawida, w postaci małych i średnich przedsiębiorstw IT, z Goliatem – potentaci branżowi. Jednym i drugim przyświeca, a przynajmniej powinna przyświecać, idea postępu technologii, w związku z czym powstają pomysły, które mają doprowadzić do kompromisu, jak na przykład propozycja skrócenia okresu ochrony patentów na oprogramowanie do 3-5 lat. Pomyślne zakończenie tego sporu będzie korzystne nie tylko dla branży komputerowej, ale również dla zwykłych użytkowników.

Abstract: Patentability of software – practical comments on patent protection in IT under the EU and Polish law

The article prepared by KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI based in Cracow, Poland, specialising in cross border cases, with focus on new technologies, IT and life science, discusses the possibilities of software patenting, the procedure of patent application in case of software, the concept of Espacenet within the European Patent Office, patent search and examination, patentability of software under Polish law, procedure in case of refusing a patent, the European Patent Convention, Vicom case in computer-related invention case, the so-called further technical effect, programs as machine and software-related patent cases.

Autor artykułu: Kamil Trzaskoś, prawnik (specjalizacja: prawo IT i prawo własności przemysłowej) z kancelarii KG LEGAL KIEŁTYKA GŁADKOWSKI – SPÓŁKA PARTNERSKA z siedzibą w Krakowie specjalizującej się w sprawach transgranicznych (cross border) oraz obsłudze firm branży life science i IT wskazuje na praktykę zdolności patentowej software. Pierwsza część artykułu określa korzyści i zagrożenia zdolności patentowej software w świetle stanowienia prawa w Europie i polskim systemie prawnym. Część druga wskazuje na rozbieżność w kwestii patentowalności software pomiędzy literalnym brzmieniem przepisów a praktyką obrotu prawnego w Europie i Polsce.

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    18 maja 2021
    Zakres dat:

    Jak zmienić dane w firmie i gdzie zgłosić?

    Jak poprawnie dokonać zmiany danych w spółce i w działalności gospodarczej? Które dane należy zgłaszać, gdzie i w jaki sposób zrobić to najszybciej?

    Rejestracja pojazdu zabytkowego bez dokumentów

    Rejestracja pojazdu zabytkowego bez dokumentów jest możliwa? To postanowiliśmy sprawdzić. Jaka jest odpowiedź? To zależy od kilku czynników.

    Branża budowlana nie ucierpiała na koronawirusie [VIDEO]

    Branża budowlana nie ucierpiała na koronawirusie. Teraz bardzo mocno się rozwija gospodarka amerykańska i chińska i ssie wszystkie surowce, dlatego w Polsce zdrożały one prawie o 100 proc. - mówił podczas kongresu Impact’21 Ryszard Florek.

    Koszty utrzymania mieszkania – kwiecień/maj 2021 r.

    Koszty utrzymania mieszkania. Więcej niż 1000 złotych miesięcznie – tyle statystyczna polska rodzina wydaje już na utrzymanie i wyposażenie mieszkania. Powodów tak dużych kosztów jest kilka – śmieci, prąd, ale też drożejące meble, usługi remontowe czy woda.

    Inwestycja w nieruchomości - lokalizacja, metraż, dom czy mieszkanie

    Inwestycja w nieruchomości - lokalizacja, metraż, dom czy mieszkanie. Z analizy dostępnych nieruchomości inwestycyjnych wynika, że obecnie najwięcej okazji dla osób chcących lokować środki w nieruchomości oferowanych jest na rynku pierwotnym - ponad 60% inwestycji. Są to w 80% domy na obrzeżach dużych aglomeracji. Z kolei na rynku wtórnym są to przede wszystkim flipy, realizowane w dobrych lokalizacjach w centrach miast.

    Polski Nowy Ład - czy najbogatsi wyjadą z kraju?

    Ministerstwo Finansów wprost akcentuje, że na “Polskim Ładzie” skorzysta jedynie ok. 40% samozatrudnionych. To oznacza, że pozostałe 1,5 mln osób będzie musiało płacić wyższe podatki – mówi Maciej Oniszczuk.

    Rynek wtórny - zmieniły się nawyki. Ceny małych mieszkań spadną

    Małe mieszkania na rynku pierwotnym i wtórnym. Ciasne, ale własne - takie myślenie odeszło do lamusa. Małe mieszkania, które do tej pory sprzedawały się na pniu, przestały być atrakcyjne. Nie są już numerem jeden - tak jak w ostatnich latach. Dlaczego?

    Nowy Start dla przedsiębiorców - kto może skorzystać?

    Program "Nowy Start" skierowany jest do przedsiębiorców, którzy w pandemii zamknęli firmę, ale chcieliby wrócić do prowadzenia biznesu. Co umożliwia udział w programie i jakie są jego zasady?

    Ruszyły dotacje na rozwój i zachowanie lasu

    Dotacje na las. Do 27 czerwca 2021 r. ARiMR przyjmuje wnioski o przyznanie pomocy na inwestycje zwiększające odporność ekosystemów leśnych. Jaka jest wysokość dofinansowania? Kto może otrzymać dotację?

    Jak sprawdzić czy prawo jazdy jest w bazie danych?

    Jak sprawdzić czy prawo jazdy jest w bazie danych? To pytanie o tyle kluczowe, że kierowcy obecnie nie muszą wozić przy sobie dokumentów.

    Czy Polski Ład zagrozi menedżerom i specjalistom? [OPINIA]

    Polski Ład w obecnym kształcie może boleśnie uderzyć w ważną grupę społeczno-zawodową – polskich specjalistów i menedżerów.

    Co Polski Ład oznacza dla rolników?

    Polski Ład dla rolników to m.in.: większe dopłaty do paliwa oraz uproszczenia dla małych producentów. Zapowiedziano również ustawę uwalniającą wiejską działalność gospodarczą.

    Barometr Rynku: Poprawiają się nastroje konsumentów

    W I kwartale 2021 r. wartość Barometru Rynku Consumer Finance (BRCF) uległa nieznacznej poprawie i osiągnęła poziom 50,5 punktów – wynika z badania Związku Przedsiębiorstw Finansowych i Instytutu Rozwoju Gospodarczego SGH.

    Wyrejestrowanie pojazdu z powodu kasacji za granicą

    Wyrejestrowanie pojazdu z powodu kasacji za granicą. Czyli formalności należy dopełnić po złomowaniu za granicą auta zarejestrowanego w Polsce.

    Rosną zaległości finansowe firm telekomunikacyjnych

    Telekomy. W pandemii rosły apetyty na usługi telekomunikacyjne, ale spadały możliwości regulowania rachunków. Zadłużenie osób i firm wobec telekomów podwyższyło się przez rok o 280 mln zł do niemal 1,8 mld zł, a liczba dłużników o ponad 52 tys. do blisko 408 tys.

    Co kryje się za tak wysoką inflacją?

    Inflacja bazowa w kwietniu wyniosła 3,9 proc., wobec 3,9 proc. w marcu - podał NBP. Nie są to jeszcze dane ostateczne. Co wpływa na wysoką inflację?

    Wydanie prawa jazdy zatrzymanego na okres 3 miesięcy

    Wydanie prawa jazdy zatrzymanego na okres 3 miesięcy: jak wyglądają formalności? I co jest konieczne do odzyskania uprawnień do kierowania?

    Nieruchomości - co napędza remonty i inwestycje?

    Remont lub przeprowadzkę w związku z pandemią COVID-19 planuje w ciągu najbliższych dwóch lat aż 40 proc. Polaków - tak wynika z najnowszego raportu „Barometr zdrowych domów”. Życie w domach się zmieniło, a miejsce zamieszkania zyskało na znaczeniu, również jako miejsce pracy i nauki zdalnej. Zdrowie i komfort życia rodziny to dla 75 proc. badanych najważniejsze czynniki decydujące o podjęciu prac remontowych.

    Morawiecki: chcemy uruchomić dużą podaż mieszkań

    Polski Ład. Chcemy uruchomić możliwie dużą podaż mieszkań na rynku - powiedział premier Mateusz Morawiecki. Służyć miałyby temu programy zapowiedziane w ramach "Polskiego Ładu", ale też np. zachęcanie samorządów do opracowania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

    Zastaw na rzeczach najemcy - kiedy i jak można zastosować?

    Zastaw na rzeczach najemcy. Przepisy kodeksu cywilnego dają możliwość zastosowania zastawu na przedmiotach należących do najemcy zalegającego z czynszem. Część przedmiotów nie kwalifikuje się jednak do ustanowienia takiego zastawu. Zyski z późniejszej sprzedaży przejętych rzeczy (dokonanej przez komornika) pozwolą zaspokoić dług.

    Opel Vivaro-e Hydrogen - 3 minuty tankowania i 400 km zasięgu

    Opel Vivaro-e Hydrogen ma system ogniw paliwowych w komorze silnika, zbiorniki wodoru zamiast akumulatora i do 6,1 m3 przestrzeni ładunkowej.

    Kto najbardziej potrzebuje dodatkowych pieniędzy w czasach pandemii? [VIDEO]

    Jedynie co szósty Polak starał się w ostatnich 12 miesiącach o pożyczkę lub kredyt. Najczęściej takie decyzje podejmowały osoby w wieku 34-44 lata (25 proc.) oraz 24-33 lata (22 proc.), a najrzadziej najmłodsi, poniżej 24 roku życia.

    Test: Mazda CX-3 SkyJoy SkyActiv-G - Mazda dla Kowalskiego?

    Mazda CX-3 jest lepiej wykonana od Forda Pumy, mniej azjatycka od Kii Stonic i bardziej finezyjna od T-Crossa. Czy to Mazda dla Kowalskiego?

    Gastronomia wróciła do pracy i musi odrobić straty

    Zaległości branży gastronomicznej wobec dostawców i banków sięgają już prawie 728 mln zł. Tylko w marcu nieopłacone na czas rachunki i raty kredytów podwyższyły się o 13 mln zł, dwa razy bardziej niż w poprzednich miesiącach.

    7 kryteriów wyboru dostawcy weryfikacji tożsamości cyfrowej

    Weryfikacja cyfrowa. Przechodząc transformację cyfrową firmy stają często przed koniecznością decyzji, w jaki sposób i jakimi narzędziami weryfikować tożsamość swoich nowych klientów. Dlaczego jest to potrzebne?