Odpowiedzialność za naruszenie praw autorskich

• Naruszenie praw autorskich osobistych – odpowiedzialność cywilna
• Naruszenie praw autorskich majątkowych – odpowiedzialność cywilna

Odpowiedzialność zaistnieje zawsze wtedy, gdy osoba trzecia narusza więź łączącą autora z jego utworem, niezależnie od korzyści majątkowej, jaką z tego tytułu uzyskuje (a więc np. udostępniając nagranie muzyczne w Internecie szerokiemu gronu odbiorców bez pobierania za to opłaty).
Odpowiedzialność karna łączy się z popełnieniem przestępstwa w związku za nielegalne wykorzystywanie cudzego utworu, za które przewidziana jest kara grzywny bądź pozbawienia wolności do lat 2, a w razie czerpania stałego dochodu z takiej praktyki – kara pozbawiania wolności do lat 5. Nie dotyczy to takich form wyrażania jak: odkrycia, idee, procedury, metody i zasady działania, koncepcje, matematyczne, postaci sceniczne i kabaretowe, proste informacje prasowe, opisy patentowe, które są wyłączone z ochrony prawa autorskiego.

POLECAMY: E - wydanie Dziennika Gazety Prawnej

Naruszenie praw autorskich osobistych – odpowiedzialność cywilna

W przypadku prawa autorskiego osobistego już samo stworzenie zagrożenia dla utworu twórcy cudzym działaniem jest chronione i można żądać jego zaniechania. Jeśli dojdzie do wyrządzenia szkód, naruszyciel musi zniwelować skutki naruszania – doprowadzić do przywrócenia stanu poprzedniego np. poprzez publiczne złożenie sprostowania czy przeprosin. W razie zawinionego naruszenia, sąd może również orzec sumę pieniędzy będącą zadośćuczynieniem za doznaną krzywdę (z uwzględnieniem rozmiaru krzywdy i formy naruszenia) bądź na żądanie twórcy określoną kwotę pieniężną na określony przez niego cel społeczny.
Prawa autorskie osobiste są nieograniczone w czasie, co oznacza, że również po śmierci twórcy, w ramach przysługującej mu ochrony, określony krąg podmiotów (małżonek i w razie jego braku kolejno: zstępni, rodzice, rodzeństwo, zstępni rodzeństwa; stowarzyszenie twórców właściwe ze względu na rodzaj twórczości; organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi zmarłego twórcy) może zwrócić się o rekompensatę za ich naruszenie.

Zobacz serwis: Prawo autorskie

Naruszenie praw autorskich majątkowych – odpowiedzialność cywilna

W przypadku naruszenia prawa autorskiego majątkowego, za wkroczenie w uprawnienia twórcy do utworu, przewidziana jest sankcja cywilna bądź karna. Od naruszyciela, niezależnie od poniesionej przez niego winy, można żądać:

- zaniechania naruszania;

- usunięcia skutków naruszenia;

- naprawienia wyrządzonej szkody – ten, który posiada uprawnienie jest zobligowany do udowodnienia, że szkoda zaistniała, określenia jej wysokości i stwierdzenia winy naruszyciela. Osoba, której prawa zostały naruszone może także domagać się zapłaty sumy pieniężnej w wysokości dwukrotności, a w przypadku zawinionego naruszenia trzykrotności stosownego wynagrodzenia. Za takie, w myśl ustawy z 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych rozumie się, stawkę pieniężną, którą, wypłacałby naruszający prawo w razie zawarcia z autorem umowy o korzystanie z utworu w zakresie dokonanego naruszenia.

- wydania uzyskanych korzyści.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz.U. 1994 nr 24 poz. 83 z późn. zm)

Zobacz serwis: Prawo