Jak wdrażać outsourcing i nie popełnić błędów w zarządzaniu zmianą?

Oczywiste korzyści z wdrożenia outsourcingu takie jak redukcja kosztów, uwolnienie zasobów przedsiębiorstwa (Business Process Outsourcing), czy szerszy dostęp do zagregowanej wiedzy wielu specjalistów (Knowledge Process Outsourcing) często przesłaniają jak złożonym procesem jest jego właściwe wdrożenie, tak aby w pełni wykorzystać jego zalety dla organizacji.

Wdrożenie outsourcingu w przypadku większych organizacji jest wieloetapowym projektem wymagającym szczegółowego planowania, zarządzania ryzykiem a także uwzględnieniem zagadnień związanych z zarządzaniem zmianą.

W szczególności ma to znaczenie w organizacjach posiadających własne rozbudowane struktury, które w efekcie wdrożenia outsourcingu ulegają restrukturyzacji, znacznym zmianom czy wręcz ograniczeniom.

Niniejszy artykuł poświęcony jest jednemu z aspektów projektu wdrożenia outsourcingu jakim jest skuteczne zarządzanie zmianą w przedsiębiorstwie i może mieć także odniesienie do innych sytuacji związanych z wdrażaniem istotnych zmian (np. strategicznych) w firmie.

Każde przedsiębiorstwo, które aktywnie działa nieustannie przeobraża się i spotyka z pojęciem zmiany, wymuszanej przez rozwój, kryzys, Klientów, potrzeby rynku, potrzeby udziałowców, pracowników itp.

Zmiany, zmiany, zmiany…

Planując zmiany (np. wdrożenie outsourcingu) w firmie należy pamiętać o kilku prostych zasadach, dzięki którym unikniemy rozczarowań:
• Zmiana kosztuje (jest często długookresową inwestycją ale sam proces generuje koszt i wymaga budżetu);
• Zmiana tymczasowo dezorganizuje pracę (po to by ją w przyszłości zoptymalizować);
• Zmiana jest przewidywalna (jest częścią rozwoju organizacji);
• Zmiana wymaga metod działania (analizy, planu, harmonogramu);
• Zmiana wymaga podjęcia decyzji (zaangażowania szczebla kierowniczego).

Przykładowy proces wdrożenia zmiany
• Diagnoza (analiza przyczyn wdrożenia zmian i celów jakie mamy osiągnąć po wdrożeniu);
• Plan działania (niezbędne zasoby, terminy i czas wdrożenia, nakład pracy, koszty i budżet, kryteria oceny wdrożenia);
• Decyzja (formalizacja w formie umów, zamówień itp.);
• Projekt (plan zadań cząstkowych);
• Weryfikacja (czy projekt prowadzi do zaplanowanych efektów);
• Testy (czy spełnione zostały kryteria);
• Realizacja.

Najczęstsze błędy w procesie zarządzania zmianą

John P. Kotter, profesor Harvard Business School na bazie kilkudziesięcioletnich badań prowadzonych na tysiącach przedsiębiorstw i organizacji, podaje następujące przyczyny niepowodzeń w realizowanych w przedsiębiorstwach procesach wdrażania zmian (także zmian organizacyjnych).

Przyczyny błędów można jednocześnie przełożyć na kanon fundamentalnych zasad jakie powinny przyświecać wdrożeniu każdej zmiany, również tak istotnej zmiany jaką jest wdrożenie outsourcingu w organizacji.

Najczęstsze błędy wdrażania zmian

• Nieuświadomienie zespołowi konieczności dokonania zmian (nieuchronność zmian);
• Brak silnej koalicji liderów zmiany (grupa wsparcia);
• Brak wystarczająco precyzyjnej wizji zmian, planu i celów (zbyt ogólna wizja);
• Brak wystarczającej komunikacji wizji i planu zmiany (zbyt ogólne komunikaty managementu);
• Nieusunięcie przeszkód utrudniających realizację wizji i planu (zasoby, ludzie, procedury itp.);
• Brak systematycznego planowania i kreowania szybkich sukcesów (podział na składowe);
• Zbyt wczesne świętowanie zwycięstwa (powodujące spadek zainteresowania);
• Brak zakotwiczenia zmian w kulturze organizacyjnej (brak zwyczajów).

8 kroków skutecznej zmiany wg J.Kottera

• Wywołaj poczucie niezwłoczności i nieuchronności zmian.
• Stwórz zespół wdrożeniowy.
• Opracuj wizję i plan zmian, budżet, wybierz właściwy czas na zmianę i jej wdrożenie.
• Przekaż wizję, plan i zdobądź poparcie.
• Zmobilizuj wszystkich pracowników do działania.
• Wyznaczaj krótkookresowe cele i osiągaj małe sukcesy.
• Nie ogłaszaj sukcesu przedwcześnie.
• Stwórz nową kulturę organizacji.

Aby skutecznie wdrażać zmiany warto uwzględnić wszystkie elementy wyodrębnione przez Johna Kottera. Pominięcie któregokolwiek z czynników znacząco wpływa na ryzyko niepowodzenia wdrożenia zmiany.

Ludzie i ich zaangażowanie w zmianę

Zasady te sprawdzają się także w procesie wdrożenia outsourcingu, warto przy tej okazji wspomnieć o czynnikach ryzyka na jakie można napotkać podczas wdrożenia zmiany.

VAT 2011 - wszystkie zmiany w jednym miejscu

Jedną z pułapek jest przeświadczenie, iż proces wdrożenia będzie przebiegał stabilnie i ze stałym zaangażowaniem całego Zespołu. Częstym jednak zjawiskiem jest czasowa zmiana nastrojów w organizacji związana z procesem wdrażania zmiany. Możemy wyróżnić następujące emocje ujawniające się w czasie wdrożenia zmian (zmienne w czasie wraz z realizacją wdrożenia):
• Faza szoku i paraliżu;
• Faza niedowierzania;
• Faza depresji;
• Faza porzucenia przeszłości;
• Faza testowania aktualnej rzeczywistości;
• Faza poszukiwania zrozumienia;
• Faza akceptacji, identyfikacji.

Przezwyciężanie oporu wobec zmian

Najistotniejszym elementem jest dobrze przygotowana argumentacja i zidentyfikowany zespół wdrożeniowy, który angażuje się w PR wewnętrzny związany z zmianą.
Zaangażowanie managementu w informowanie i motywowanie do wdrożenia i realizacji planu zmian jest kluczowym czynnikiem udanego wdrożenia zmiany, równie istotnym i niejednokrotnie wymagającym radykalnych decyzji jest usuwanie przeszkód (czasem związanych także z czynnikiem ludzkim w zespole).

Pomocne bywają również metody opracowanie zbliżonej do metody SWOT analizy sił wspierających zmianę oraz sił hamujących (jako materiał pozwalający na aktywne zarządzanie ryzykiem w zmianie).

Przykład analizy sił wspierających i hamujących zmianę

Czynniki wspierające zmianę	Czynniki hamujące zmianę
Konieczność poprawy organizacji	Przyzwyczajenie do starego modelu działania
Konieczność zwiększenia rentowności	Utrata pozycji przez niektóre osoby
Koncentracja na podstawowej działalności	Niewystarczająca wiedza niektórych pracowników
Zmniejszenie ryzyka rotacji zasobów w administracji	Konieczność dostosowania się do nowych procedur

Podczas wdrożenia zmian, jaką jest również wdrożenie outsourcingu w przedsiębiorstwie będziemy spotykać się również ze skrajnie różnymi postawami pracowników firmy, świadomość tych postaw pozwoli kadrze zarządzającej pracować nad ich zmianą i prowadzić działania mające na celu jak najlepsza motywację do akceptacji zmian (zrozumienia ich konieczności i korzyści nie tylko dla organizacji ale także i dla pracowników).

Czy nieściągalne należności można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów

Typowe postawy pracownicze w procesie zmian:
• Antagonistyczna (wroga);
• Obojętności i braku zaangażowania („będzie co będzie”, demotywująca);
• Gotowości do pomocy (konieczna do zaangażowania);
• Pełnego zaangażowania w realizację (motywująca).

Podsumowanie

Niniejszy artykuł ma na celu wspomóc procesy zmian w organizacji, m.in. takich jak wdrożenie outsourcingu. Przykłady zarówno małych firm jak i dużych korporacji pokazują, iż tego rodzaju projekty realizowane są z powodzeniem, jednakże im większa świadomość czynników mających wpływ na sukces tego rodzaju projektów tym większe prawdopodobieństwo osiągnięcia wszystkich celów stawianych przed takim przedsięwzięciem.

Znacząca rolę odgrywa tu zarówno wiedza i przygotowanie usługobiorcy jak i firmy outsourcingowej, której zadaniem jest nie tylko profesjonalne świadczenie usług outsourcingowych ale także przeprowadzenie Klienta przez złożony proces wdrożenia takiej zmiany.

Bibliografia:
John P. Kotter, „Jak przeprowadzić transformację firmy" Onepress 2007
John P. Kotter, „Przewodzenie procesowi zmian: przyczyny niepowodzeń" Harvard Business Review.