Odzyskaj akcyzę. Wniosek możesz złożyć tylko do 30 września 2008 r.

Zgodnie z polską ustawą o podatku akcyzowym, akcyzę od samochodu osobowego płaci się nie tylko z tytułu przywozu tego samochodu do Polski (zarówno z krajów Unii Europejskiej jak i z innych krajów świata). Podatek ten trzeba płacić także od każdej sprzedaży samochodu osobowego na terytorium Polski, jeżeli sprzedaż ta miała miejsce przed pierwszą rejestracją w kraju danego samochodu.

Oczywiście podatek akcyzowy płacony jest od typowej sprzedaży samochodu nowego (tj. „pierwszy” podatek od sprzedaży samochodu przez fabrykę dilerowi i “drugi” podatek przy sprzedaży przez dilera). Podatek akcyzowy zawsze stanowi część ceny sprzedaży i odprowadza go do urzędu celnego sprzedawca, a więc odpowiednio – najpierw fabryka, a “drugi” podatek – diler.

Akcyzę płacić też powinny osoby, które przywiozły z zagranicy (np. z Niemiec) używany samochód osobowy i następnie sprzedały go przed zarejestrowaniem (w tym także darowały jego ułamkową część).

Sprzedawca samochodu powinien w pierwszej kolejności uiścić podatek z tytułu tzw. nabycia wewnątrzwspólnotowego (importu do swojego kraju z innego kraju UE), który wyliczony został w złożonej w odpowiednim Urzędzie Celnym deklaracji AKC-U.

Zobacz: VAT dla przedsiębiorcy - krok po kroku

Historia niesłusznych „dopłat” akcyzy

Przy odsprzedaży sprzedawca był (i jest nadal) także zobowiązany do zapłacenia “drugiego” podatku akcyzowego z tytułu odsprzedaży. Podatek ten także musiał być zapłacony w Urzędzie Celnym oraz musiała być złożona deklaracja podatkowa – w tym przypadku AKC-3.

Ten “drugi” podatek akcyzowy trzeba było zapłacić niezależnie od tego, czy z tytułu tej samej sprzedaży płacony był także 2% podatek od czynności cywilno-prawnych (PCC) i/lub podatek dochodowy PIT lub CIT.

“Dodatkowy” podatek akcyzowy (co do zasady), liczyło się od ceny sprzedaży netto, według takiej samej stawki procentowej jaka była zastosowana przy przywozie samochodu do kraju. Następnie można było w deklaracji AKC-3 pomniejszyć ten podatek o wysokość podatku zapłaconego przy przywozie. Faktycznie więc płacono “drugą” akcyzę od “wartości dodanej”, czyli od zwiększonej wartości pojazdu netto.

Czasem jednak podatnicy zapominali o zapłaceniu podatku akcyzowego od odsprzedaży. Wtedy bardzo często były wobec nich wszczynane postępowania podatkowe przez naczelników urzędów celnych (powiadamianych przez starostę, a dokładniej przez odpowiedni wydział komunikacji).

W wyniku tych postępowań wydawane były przez tychże naczelników decyzje “domiarowe”. Podatnikom kazano płacić wymierzoną akcyzę, nasyłając częstokroć na takiego sprzedawcę poborców skarbowych lub komorników.

Bardzo często naczelnicy urzędów celnych w swoich decyzjach nie pomniejszali kwoty “drugiej” akcyzy o akcyzę zapłaconą przy przywozie danego samochodu do kraju. Naczelnicy twierdzili, że odliczenia tego mógł dokonać wyłącznie podatnik (sprzedający) tylko w deklaracji AKC-3, a urząd celny nie może tego zrobić. Była to duża uciążliwość i niezasłużona kara dla odsprzedających, bo oznaczało to de facto, że sprzedawca musiał płacić dwa razy tą samą akcyzę.

Wielu podatników nie składało odwołań od tych decyzji do Dyrektorów Izb Celnych, lub też nie składali skarg do sądów administracyjnych na decyzje Dyrektorów Izb Celnych i płacili tą dodatkową akcyzę. Wskazać także trzeba, iż w wielu przypadkach sądy nie uchylały też takich decyzji.

Zobacz: Czy programista musi zakładać firmę?

Pierwszy wyrok ETS nie wyjaśnił wszystkiego …

18 stycznia 2007 r. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w swoim wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński stwierdził częściową niezgodność polskiej akcyzy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego (przywozu z innego kraju unijnego) z prawem unijnym.

Po tym wyroku część podatników (sprzedawców) próbowało odzyskać także akcyzę od odsprzedaży tych samochodów. Spotkali się jednak ze zdecydowanym oporem organów podatkowych, które stwierdziły, że wyrok ten nie dotyczy przypadków sprzedaży samochodów w kraju przed ich pierwsza rejestracją (odsprzedaży samochodów). Akcyza nie była więc zwracana, a co gorsza taką praktykę potwierdzały niektóre sądy.

… ustawa również nie

Sytuacji podatników (sprzedawców) nie poprawiło także nawet wejście w życie z dniem 19 lipca 2008 r. ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym zapłaconym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego (Dz.U. Nr 118, poz. 745). Sejm rozszerzył bowiem tą ustawą stosowanie wyroku Brzezińskiego tylko na przypadki importu pojazdów (przywozu do Polski z innych krajów, niż unijne). Natomiast kwestia sprzedaży tych samochodów przed ich pierwszą rejestracją w kraju (ich odsprzedaży) nadal pozostała nierozstrzygnięta.

Przełomowy wyrok

Przełom w tej sprawie nastąpił w dniu 17 lipca 2008 r., kiedy to ETS wydał wyrok w sprawie C-426/07 Krawczyński. W wyroku tym ETS rozszerzył tezy wyroku w sprawie C-313/05 Brzeziński - także na sprzedaż samochodów osobowych przed ich pierwszą rejestracją w kraju (tj. odsprzedaż tych samochodów).

Od tego dnia podatnicy (sprzedawcy), którzy zapłacili “dodatkowy” podatek akcyzowy wymierzony w decyzjach “domiarowych” naczelników urzędów celnych, mogą składać wnioski o wznowienie postępowania podatkowego w swoich sprawach i zmniejszenie im wysokości akcyzy do zapłaty, a więc o zwrot nadpłaty.

Wniosek o zwrot akcyzy

Aby uzyskać ten zwrot, należy napisać wniosek do Naczelnika Urzędu Celnego, który wydał decyzję domiarową lub do Dyrektora Izby Celnej, który rozpatrywał odwołanie od tej decyzji.

Jeżeli nie jest się pewnym, do którego z nich należy złożyć wniosek, to wystarczy napisać do Naczelnika Urzędu Celnego, który dopilnuje, aby trafił we właściwe miejsce (i właściwe biurko). Błędne zaadresowanie nie wywoła żadnych negatywnych skutków.

Wniosek ten nie musi być również złożony na jakimś szczególnym druku – wystarczy napisać formułkę:

“Wnoszę o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Celnego (Dyrektora Izby Celnej) nr ...... z dnia ..... i określenie właściwej kwoty akcyzy. Jako przesłankę wskazuję art. 240 par. 1 pkt 11 ustawy Ordynacja podatkowa i wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 17 lipca 2008 r. C-426/07, który ma wpływ na treść wydanej decyzji

Warto też od razu podać numer rachunku bankowego, na który mają być zwrócone ewentualne pieniążki.

Naczelnik Urzędu Celnego lub Dyrektor Izby Celnej, który będzie prowadził sprawę, w razie potrzeby napisze do podatnika pismo (wezwanie) z prośbą o dodatkowe dane – najlepiej z nimi współpracować i przekazywać żądane dane, gdyż przyśpieszy to zakończenie sprawy i wypłatę pieniążków.

Bardzo ważne jest to, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wnioski o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem ETS można składać wyłącznie w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji tego wyroku w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Wnioski złożone po tym terminie (tj. złożone osobiście lub wysłane pocztą po tej dacie), wylądują w koszu i żaden sąd nic na to nie poradzi.

Warto zatem nie marudzić i pośpieszyć się ze składaniem tych wniosków tym bardziej, że publikacja wyroku Krawczyńskiego nastąpiła w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej seria C nr 223 z dnia 30 sierpnia 2008 r., a więc ostatecznym terminem na złożenie wniosku (ew. wysłanie go Pocztą Polską) jest 30 września 2008 r.

Zobacz: Jak rozlicza się antykwariat?

Jak jest teraz Przywołane powyżej wyroki ETS nie wykreśliły z polskich przepisów konieczności poboru "drugiej" akcyzy z tytułu odsprzedaży. Jednak obecnie ta dodatkowa akcyza często nie będzie pobierana, bo będzie wynosić 0,00 zł. Wynika to z faktu, że jak przy pierwszej czynności opodatkowanej, tj. przy nabyciu wewnątrzwspólnotowym (przywiezieniu samochodu z Niemiec) akcyza zostanie wyliczona w kwocie maksymalnej (rezydualnej wg ETS), to przy każdej następnej sprzedaży podatek ten będzie w tej samej wysokości. Skoro zatem od podatku należnego od odsprzedaży odejmiemy podatek od nabycia wewnątrzwspólnotowego w tej samej wysokości, to do zapłaty będzie 0,00 zł akcyzy. W takim przypadku nie trzeba będzie również składać deklaracji AKC-3, bo w podatku akcyzowym nie składa się deklaracji "zerowych". Jeżeli jednak ktoś będzie miał to nieszczęście, że podatek od odsprzedazy będzie wyższy niż od nabycia, to musi po staremu dopłacić różnicę i złożyć deklarację AKC-3.

Grzegorz Musolf

Ekspert podatkowy