Kto może płacić ryczałt ewidencjonowany?

Podatnicy, którzy wybiorą opodatkowanie ryczałtem ewidencjonowanym są zobowiązani opłacać go od 1 stycznia roku podatkowego, bądź od dnia rozpoczęcia działalności aż do końca roku podatkowego – bez względu na wysokość osiągniętych dochodów w danym roku podatkowym. Oznacza to, że nawet, jeśli ich przychody w trakcie roku podatkowego przekroczą kwotę graniczną, muszą opłacać ryczałt do końca tego roku.

Jeżeli podatnik w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadził działalność samodzielnie, a także w formie spółki, opłaca w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych odrębnie z działalności wykonywanej samodzielnie i odrębnie z działalności wykonywanej w formie spółki, gdy:

- uzyskał przychody z tej działalności prowadzonej wyłącznie samodzielnie w wysokości nieprzekraczającej 150 000 euro,

- uzyskał przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 150 000 euro.

Jeśli warunek nieprzekroczenia granicznej kwoty przychodu jest spełniony w odniesieniu tylko do jednej z ww. form prowadzenia działalności, to podatnik opłaca ryczałt tylko z tej działalności. Oznacza to, że w przypadku, gdy prowadząc działalność gospodarczą zarówno samodzielnie, jak i w formie spółki podatnik nie przekroczył granicznej kwoty przychodu w odniesieniu tylko do działalności jednoosobowej, to z tej działalności może nadal opłacać ryczałt, niezależnie od tego że ze spółki ma obowiązek opłacać podatek na zasadach ogólnych (czyli według skali podatkowej bądź stawki liniowej).

Zobacz: Do kiedy rozliczysz PIT-12?

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych opłacają również podatnicy, którzy w roku poprzedzającym rok podatkowy prowadzili działalność samodzielnie lub w formie spółki, z której przychody były opodatkowane wyłącznie w formie karty podatkowej lub za część roku były opodatkowane w formie karty podatkowej i za część roku na ogólnych zasadach, a łączne przychody w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 150 000 euro.

W tych przypadkach przychody opodatkowane w formie karty podatkowej oblicza się wyłącznie na podstawie wystawionych faktur lub rachunków. Podatnicy ci również muszą spełniać ww. warunki nieprzekroczenia granicznej kwoty przychodu w odniesieniu do danej formy działalności gospodarczej.

Ryczałt ewidencjonowany mogą płacić również podatnicy spełniający warunki nieprzekroczenia granicznej kwoty przychodu:

- którym organ podatkowy odmówił zastosowania karty podatkowej,

- którzy zrzekli się opodatkowania w formie karty podatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ostatecznej ustalającej wysokość tego podatku na dany rok podatkowy,

- którzy zawiadomią organ podatkowy w ustawowym terminie o utracie warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.

Podatnicy opłacający ryczałt ewidencjonowany nie składają w trakcie roku podatkowego żadnych deklaracji. Dopiero po zakończeniu roku podatkowego w terminie do 31 stycznia następnego roku mają obowiązek złożyć w urzędzie właściwym według miejsca zamieszkania zeznania rocznego o wysokości przychodu dokonanych odliczeń oraz należnego ryczałtu ewidencjonowanego na formularzu PIT-28 (ewentualnie wraz z załącznikami).

O możliwości wyboru ryczałtu ewidencjonowanego przesądza również rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej. W tym zakresie zostały bowiem wprowadzone ustawowe ograniczenia.

Z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym nie mogą bowiem korzystać podatnicy osiągający w całości lub w części przychody z tytułu:

- prowadzenia aptek,

- działalności w zakresie udzielania pożyczek pod zastaw (prowadzenie lombardów),

- działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

- prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie wolnych zawodów innych niż określone w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (czyli lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położne, pielęgniarki, tłumaczy oraz nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny)

- świadczenia usług wymienionych w załączniku nr 2 do ustawy (patrz niżej w tabeli),

- działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych,

- wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii,

Zobacz: Czy firma zaoszczędzi składając PITy drogą elektroniczną?

Tabela

Wykaz usług, których świadczenie wyłącza podatnika z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, oznaczonych według PKWiU

* Wyłączenie nie dotyczy pozarolniczej działalności gospodarczej świadczonej w ramach wolnych zawodów.

** Usługi podlegają opodatkowaniu według stawki 17% przychodów.

*** Usługi podlegają opodatkowaniu według stawki 8,5% przychodów.

**** Wyłączenie nie dotyczy przychodów osiąganych z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze, o których mowa w art. 6 ust. 1a.

Na możliwość wyboru ryczałtu ewidencjonowanego wpływa nie tylko rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej i wysokość osiąganych przychodów, ale również forma prowadzenia tej działalności. Ryczałt ewidencjonowany mogą bowiem wybrać nie tylko osoby prowadzące samodzielnie działalność gospodarczą, ale również wspólnicy spółek cywilnych bądź jawnych osób fizycznych.

Ryczałtu ewidencjonowanego jako formy opodatkowania nie mogą natomiast wybrać osoby będące wspólnikami

- spółek komandytowych,

- komandytowo-akcyjnych,

- spółek cywilnych bądź jawnych, w których składzie znajduje się chociażby jeden wspólnik niebędący osobą fizyczną,

- spółek z o.o.,

- spółek akcyjnych.

Ponadto ryczałtu ewidencjonowanego jako formy opodatkowania nie mogą wybrać podatnicy

- opłacający podatek w formie karty podatkowej,

- korzystający, na podstawie odrębnych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego,

- podejmujący wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:

a) samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,

b) w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,

c) samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka

jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

Wyłączeni z możliwości opodatkowania ryczałtem są podatnicy rozpoczynający działalność samodzielnie lub w formie spółki, jeżeli podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników, przed rozpoczęciem działalności w roku podatkowym lub w roku poprzedzającym rok podatkowy, wykonywał w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres działalności podatnika lub spółki.

Chcąc korzystać z opodatkowania ryczałtem ewidencjonowanym trzeba dokonać wyboru tej formy opodatkowania. W tym celu trzeba złożyć pisemne oświadczenieo wyborze ryczałtu ewidencjonowanego jako formy opodatkowania naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania.

Jeśli podatnik prowadzi już działalność gospodarczą bądź rozpoczyna ją z początkiem roku podatkowego, to powyższe oświadczenie o wyborze ryczałtu ewidencjonowanego musi złożyć w terminie do 20 stycznia roku podatkowego. Jeśli natomiast działalność rozpoczyna w trakcie roku podatkowego, to oświadczenie to musi zostać złożone do dnia poprzedzającego dzień rozpoczęcia działalności, nie później jednak niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu

W przypadku prowadzenia działalności w formie spółki oświadczenie o wyborze ryczałtu ewidencjonowanego składają wszyscy wspólnicy naczelnikom urzędów skarbowych właściwym według miejsca zamieszkania każdego ze wspólników.

Ponieważ oświadczenie o wyborze ryczałtu ewidencjonowanego dotyczy również lat następnych (o ile oczywiście nie nastąpi utrata prawa do tej formy opodatkowania), to chcąc zrezygnować z ryczałtu, trzeba w terminie do 20 stycznia roku podatkowego złożyć oświadczenie o rezygnacji z tej formy opodatkowania i równocześnie dokonać wyboru innej formy (np. stawki liniowej).

Podstawa prawna - ustawa z 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – Dz. U. z 1998 r. Nr 144, poz. 930; ost. zmiana: Dz. U. z 2006 r. Nr 217, poz. 1588

Anna Welsyng

radca prawny,

doradca podatkowy

kancelaria www.welsyng.pl