Jak wybrać formę opodatkowania dochodów?

Formy opodatkowania

Przedsiębiorcy mogą wybierać pomiędzy następującymi formami opodatkowania dochodów z prowadzonej działalności gospodarczej:

A opodatkowanie na zasadach ogólnych

- skala podatkowa

- stawka liniowa

B. opodatkowanie w formach zryczałtowanych

- ryczałt ewidencjonowany

- karta podatkowa

Niekiedy wybór określonej formy opodatkowania nie jest możliwy, gdyż wprost zabraniają tego obowiązujące przepisy. Ograniczenia dotyczą niektórych rodzajów działalności gospodarczej, które nie mogą być rozliczane w formach zryczałtowanych. Nie każdy też może wybrać podatek liniowy.

Wybór określonej formy opodatkowania skutkuje koniecznością prowadzenia odpowiednich ewidencji. Osoby decydujące się na opodatkowanie dochodów z działalności na zasadach ogólnych muszą rozstrzygnąć, czy będą prowadzić podatkową księgę przychodów i rozchodów czy księgi rachunkowe.

Ci podatnicy mogą również wybrać, czy zaliczki na podatek dochodowy będą opłacać miesięcznie czy w okresach kwartalnych. Ta ostatnia możliwość dotyczy jednak tylko osób rozpoczynających działalność gospodarczą (w pierwszym roku jej prowadzenia) oraz tzw. małych podatników

Ponadto osoby rozpoczynające działalność gospodarczą mogą skorzystać z tzw. kredytu podatkowego a osoby prowadzące działalność dłużej niż dwa lata mogą opłacać tzw. zaliczki uproszczone.

Zobacz: Etat i własna firma - wady i zalety

Co się bardziej opłaca – zasady ogólne czy formy zryczałtowane?

To jedno z podstawowych pytań, jakie zadają przedsiębiorcy – zarówno ci rozpoczynający dopiero prowadzenie działalności gospodarczej, jak i ci już działający na rynku, ale szukający sposobów obniżenia obciążeń podatkowych.

Wybór optymalnej formy opodatkowania pozwala na znaczne oszczędności finansowe, co istotnie zwiększa opłacalność prowadzenia działalności gospodarczej. Jednak nie można jednoznacznie opowiedzieć się za jedną z opisanych form, gdyż każdy przypadek wymaga indywidualnej i szczegółowej analizy. Można tu wskazać jedynie podstawowe czynniki, które powinny zostać uwzględnione przy dokonywaniu tego typu analizy.

Czy w ogóle mamy prawo wyboru?

W pierwszej kolejności należy, zatem ocenić dopuszczalność wyboru poszczególnych form opodatkowania. Ustawodawca w stosunku do innych form niż opodatkowanie według skali podatkowej wprowadza szereg ograniczeń. W szczególności dotyczy to ryczałtu ewidencjonowanego oraz karty podatkowej, w stosunku do których wprowadzono szereg warunków, których tylko łączne spełnienie umożliwia opodatkowanie w jednej z tych form.

Konsekwencją zaś niespełnienia chociażby jednego z nich jest utrata prawa do opodatkowania w formie zryczałtowanej i konieczność „przejścia” na zasady ogólne, z czym wiąże się wymóg wykonania wielu dodatkowych czynności (jak np. założenie właściwych ksiąg) a niekiedy poniesienie dodatkowych wydatków w postaci np. odsetek za zwłokę.

Policzmy dokładnie

Po ustaleniu dopuszczalności zastosowania danej formy opodatkowania trzeba przeanalizować wysokość obciążeń podatkowych. Trzeba przy tym uwzględnić wszystkie uwarunkowania oraz wszystkie obecne i przyszłe źródła przychodów i kosztów.

Przykładowo rozważając opodatkowanie skalą podatkową bądź stawką liniową, musimy ocenić z jednej strony konieczność kumulacji dochodów z różnych źródeł, co może powodować „przejście” do wyższego progu podatkowego.

Z drugiej strony trzeba ocenić, czy nie będzie korzystniejsze wspólne opodatkowanie z małżonkiem albo samotnie wychowywanym dzieckiem oraz możliwość korzystania z ulg i odliczeń.

Trzeba również wziąć pod uwagę kwestie związane ze środkami trwałymi firmy – z jednej strony pamiętać o korzyściach z ich amortyzacji, ale z drugiej – o konieczności ewentualnego opodatkowania przychodów z ich sprzedaży.

Zobacz: Jak założyć firmę?

Oceńmy stopień skomplikowania rozliczeń

Stopień skomplikowania ewidencji wymaganych przy danej formie opodatkowania też nie jest bez znaczenia. Im więcej dokumentów oraz im bardziej rozbudowane ewidencje, tym wyższy będzie koszt usług księgowych oraz wydatki związane z zabezpieczeniem oraz przechowywaniem dokumentacji za lata ubiegłe.

Z drugiej jednak strony im bardziej szczegółowe ewidencje, tym więcej danych umożliwiających dokładniejszą analizę kondycji firmy oraz wskaźników, które mogą się okazać przydatne np. przy wypełnianiu wniosku o kredyt. Dane te pozwalają też na dokładniejszą kontrolę pracowników.

Wybierając jedną ze zryczałtowanych form opodatkowania trzeba też uwzględnić planowany rozwój firmy, a tym samym liczyć się z utratą prawa do opodatkowania w tej formie – ze wszystkimi konsekwencjami tego faktu.

Błąd w wyborze formy opodatkowania może niepotrzebnie zwiększyć obciążenia podatkowe, znacząco obniżając opłacalność prowadzonej działalności gospodarczej.