Decyzja o wyborze zwolnienia podmiotowego - porada

Od 1 stycznia 2011 r. rozpoczynając prowadzenie działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego, podatnik (korzystając z przepisu art. 113 ust. 9 ustawy) jest zwolniony od podatku, jeżeli przewidywana przez podatnika wartość sprzedaży (opodatkowanej netto) nie przekroczy w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży kwoty 150.000 zł.

Ze zwolnienia korzystać mogą (na podstawie tego samego art. 113, ale ust. 1) też podatnicy, u których wartość netto sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym limitu 100.000 zł. Przy wyliczaniu limitów podanych powyżej do wartości sprzedaży nie wlicza się:
a) odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku,
b) dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

W 2011 r. podatnicy, u których łączna wartość sprzedaży opodatkowanej w 2010 r. była wyższa od 100.000 zł i nie przekroczyła 150.000 zł, mogą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia 15 stycznia 2011 r.

Polecamy: Jak wybrać i rozliczyć lokal dla firm?

Podatnicy rozpoczynający w 2010 r. działalność gospodarczą, u których łączna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczyła 100.000 zł i nie przekroczyła 150.000 zł, mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego w terminie do dnia 15 stycznia 2011 r.

Jak wyliczyć kwotę zwolnienia?

Limit, o którym mowa powyżej, wylicza się w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, a więc jeżeli podatnik rozpoczął działalność np. 3 lutego 2011 r., kwota uprawniająca do zwolnienia w jego przypadku wynosi dla 2011 r. 136.438 zł. Kwotę tę należy obliczyć w sposób następujący:
1) ilość dni w roku: 365
2) ilość dni prowadzenia działalności: 332
3) wyliczenie limitu: (150.000 zł x 332)/365 = 136.438 zł

Pan Adam Nowak rozpoczyna działalność gospodarczą dnia 3lutego 2011 r. Szacuje, że do końca roku jego obrót nie przekroczy kwoty136.438 zł (por. Wyliczenie powyżej). Na dzień 31 grudnia 2011 r. wysokość jegoobrotu wynosiła:
1. Sprzedaż towarów i usług opodatkowana stawką 23%: 40.000 zł
2. Sprzedaż towarów i usług opodatkowana stawką 8%: 67.000 zł
3. Sprzedaż towarów i usług zwolniona: 20.000 zł
4. Sprzedaż w czerwcu 2011 zakupionego w lutym 2011 środka trwałego: 10.000 zł

Pan Nowak nie przekroczył limitu zwolnienia. Do wyliczenia limitu bierze pod uwagę jedynie:
40.000zł (poz. 1) + 67.000zł (poz. 2) = 107.000zł

Rezygnacja ze zwolnienia podmiotowego

Zarówno podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności gospodarczej (art. 113 ust. 9), jak i prowadzący już działalność w poprzednim roku (art. 113 ust. 1), mogą zrezygnować ze zwolnienia pod warunkiem pisemnego zawiadomienia o tym zamiarze naczelnika urzędu skarbowego. Różne są jednak terminy, w których należy to uczynić.

Podatnicy rozpoczynający działalność zawiadomienie to muszą złożyć przed dniem wykonania pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT (jeżeli nie dotrzymają tego terminu są automatycznie podatnikami zwolnionymi podmiotowo z VAT - potem mogą skorzystać z procedury przewidzianej dla kontynuujących działalność).

Podatnicy kontynuujący działalność: przed początkiem miesiąca, w którym rezygnują ze zwolnienia. Aby korzystać z pełni praw przysługujących podatnikom VAT, samo zawiadomienie nie wystarczy. Konieczna jest rejestracja.

Kto nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego?

Zwolnień, o których mowa w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy, nie stosuje się do importu towarów i usług, wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca oraz podatników dokonujących dostaw określonych towarów i usług:
1) dokonujących dostaw:
a) wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali,
b) towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, z wyjątkiem energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0) i wyrobów tytoniowych w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym,
c) nowych środków transportu,
d) terenów budowlanych oraz przeznaczonych pod zabudowę;
2) świadczących usługi prawnicze oraz usługi w zakresie doradztwa, a także usługi jubilerskie,
3) nie mających siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium kraju.

W przypadku, gdy między podatnikiem zwolnionym od podatku a kontrahentem istnieje związek o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym, majątkowym lub wynikający ze stosunku pracy, który wpływa na wykazywaną przez podatnika w transakcjach z tym kontrahentem wartość sprzedaży w ten sposób, że jest ona niższa niż wartość rynkowa, dla określenia momentu utraty mocy zwolnienia od podatku uwzględnia się wartość rynkową tych transakcji.

Prawa i obowiązki podatnika zwolnionego podmiotowo

Podatnicy zwolnieni od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży za dany dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym. W przypadku stwierdzenia, że podatnik nie prowadzi ewidencji lub prowadzi ją w
sposób nierzetelny, a na podstawie dokumentacji nie jest możliwe ustalenie wartości sprzedaży, naczelnik urzędu skarbowego lub organ kontroli skarbowej określi w drodze oszacowania, wartość sprzedaży opodatkowanej i ustali od niej kwotę podatku należnego. Jeżeli nie można określić przedmiotu opodatkowania, kwotę podatku ustala się przy zastosowaniu stawki 23%.

Pan Andrzej Nowakowski rozpoczął działalność - prowadzeniesklepiku spożywczego - 3 lutego 2011 r. Ze względu na prognozowane niewielkieobroty, na początku działalności wybrał zwolnienie podmiotowe. Zgodnie zprzepisami prowadzi ewidencję sprzedaży za każdy dzień. Łączna kwota sprzedażyopodatkowanej za luty 2011 r. Wyniosła 1.568,00 zł, w miesiącu marcu 2011 r.Dokonał następujących wpisów w poz. 27 i 28.

Polecamy: serwis VAT

Utrata prawa do zwolnienia - prawa i obowiązki

Jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych od podatku podmiotowo przekroczy kwotę limitu zwolnienie traci moc w momencie przekroczenia tej kwoty. Obowiązek podatkowy powstaje z momentem przekroczenia tej kwoty, a opodatkowaniu podlega nadwyżka sprzedaży ponad tę kwotę.

Pan Adam Nowak korzystający ze zwolnienia podmiotowego wroku osiągnął już obrót w wysokości 136.000 zł. Dokonując następnej sprzedażyna kwotę 1.000 zł musi pamiętać, iż w tej cenie kwota 438 zł korzystać będzieze zwolnienia na podstawie art. 113 ust. 1, natomiast nadwyżka ponad tą kwotębędzie opodatkowana.

W przypadku utraty prawa do zwolnienia (dotyczy to zarówno podatników rozpoczynających działalność, jak i kontynuujących) rejestracji należy dokonać przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia.

Polecamy: serwis Leasing

Autor: Janusz Piotrowski. Artykuł jest fragmentem książki "Zasady podatku i ewidencji VAT w 2010r.". Wydawnictwo Wszechnica Podatkowa