Kategorie

Zarządzanie należnościami – wskaźniki należności

Jerzy Fiuk
Doradca ekonomiczny
Pieniądze
Pieniądze
Fotolia
Fotolia
Analiza należności może być wykonywana w oparciu o przeróżne kryteria istotne z punkt widzenia priorytetów zarządu. Najbardziej typowym podziałem jest wywoływanie kwoty należności ogółem na dany dzień i wydzielanie z tego zbioru należności przeterminowanych.

W zależności od potrzeb, uszczegółowienie tej informacji może iść jeszcze dalej np. wydziela się informacje o przeterminowanych powyżej 30 albo 60 czy 90 dni, rozbija się kwotę ogółem na poszczególnych odbiorców, co jest niezbędne do przeprowadzania procesu windykacji wewnętrznej w rozmowach z tymi klientami.

W tym miejscu jednak, zajmować się będziemy należnościami z punktu widzenia prawidłowej gospodarki finansowej firmy, co ma znaczenie przy ocenie jej kondycji ekonomicznej i dbałości zarządu o zachowanie wskaźników płynności finansowej na oczekiwanym poziomie.

Wskaźnik rotacji należności

Jako pierwszy omówimy wskaźnik rotacji należności. Wskaźnik ten, nazywany też wskaźnikiem zdolności do regulowania należności[1] (N), łatwo policzyć ustalając stosunek: łącznej kwoty przychodów ze sprzedaży kredytowej (o) w danym okresie (np. miesiąc, kwartał, rok), do przeciętnego stanu należności w tym samym okresie (n) [2].

Przyjmuje się, że wskaźnik (N) uwzględniający obroty roczne i średnią kwotę należności wyliczaną dla jednego roku, powinien przyjmować wartości od 7,0 do 10,0. Inaczej mówiąc, zadłużenie klientów nie powinno być wyższe niż 1/7 do 1/10 jej rocznych obrotów. Jednak jak w każdym przypadku, tak i tutaj, wnioski najlepiej budować indywidualnie i w powiązaniu z innymi miarami, a wskazany przedział może nam jedynie pomagać w ocenie.

Średni okres inkaskowania

Druga istotna miara, to średni okres inkasowania należności. Wystawiając faktury z odroczonym terminem zapłaty (np. 14 albo 30 czy 60 dni) spodziewamy się uregulowania jej w tym właśnie czasie. Różnie z tym bywa i chyba każda firma sprzedająca na tak zwany kredyt, cześć swoich należności odzyskuje w czasie dłuższym niż deklarowany na fakturze.

Jeśli do tego stosuje się różne terminy płatności dla różnych klientów, to bez wyliczenia tej miary, nie sposób odpowiedzieć na pytanie: po ilu dniach, faktycznie regulowane są należności, a tym samym, ile dni, średnio, trzeba czekać na spływ gotówki za sprzedany wcześniej towar? W tym pomocna nam może być poniższa formuła: 

Gdzie (N), to wartość wyliczonego dla okresu rocznego, wskaźnika rotacji należności. Miara ta podawana jest w dniach[3] i informuje nas wprost: po ilu dniach, przeciętnie, regulowane są należności firmy ze sprzedaży z odroczonym terminem zapłaty.

Dla zarządu, wiedza ta może mieć kluczowe znaczenie przy kreowaniu polityki kredytowej stosowanej wobec odbiorców, szczególnie w świetle analogicznej oceny własnej zdolności do regulowania zobowiązań czy szerzej, oceny własnej płynności finansowej, w tym czasie.

Zarządy firm z długoletnią praktyką rynkową i z ugruntowaną pozycją w branży, sporo informacji na temat tego jak firma radzi sobie ze spływem należności ze sprzedaży kredytowej, uzyskają obserwując dynamikę łącznej kwoty należności w kolejnych okresach sprawozdawczych (np. w kolejnych kwartałach; sezonach czy latach). Taki indeks średniej kwoty należności obserwowany regularnie może znacząco wpływać na korektę stosowanej polityki sprzedaży kredytowej szczególnie, jeśli inne miary np. dotyczące płynności finansowej firmy, w tym czasie, zmieniły się istotnie pokazując polepszenie, lub co gorsza, pogorszenie ekonomicznej kondycji firmy.

Zilustrujmy to przykładem:

Spółka Agaton, zajmująca się hurtową sprzedażą środków ochrony roślin, w minionym roku i obecnie odczuwa znaczące problemy finansowe, skutkujące pogorszeniem się warunków handlowych uzyskiwanych od swoich dostawców, co z kolei jest wynikiem często zdarzającego się niedotrzymywania, ustalonych przy zakupie, terminów płatności. Obroty spółki nie zmieniły się znacząco w tym czasie i są porównywalne z wynikami uzyskiwanymi w ciągu ostatnich czterech lat. Problemy finansowe występują, pomimo utrzymywania stanów magazynowych na zbliżonym poziomie; dosyć restrykcyjnej polityki finansowej w zakresie ponoszenia kosztów działalności i niewielkiemu powiększeniu, w ubiegłym roku, limitu bankowego kredytu obrotowego. Mimo to wskaźnik płynności finansowej wykazywał cały czas tendencję spadkową, aż zaczęły pojawiać się zatory płatnicze, na tyle groźne, że pod znakiem zapytania stanęła dalsza działalność firmy, a już na pewno w obecnym kształcie.  Dokładniejsza analiza wykazała, że w tym czasie, na niekorzyść, znacząco, zmienił się jeden ze wskaźników – właśnie indeks należności. Średnia kwota należności firmy, w ostatnich czterech latach, wynosiła kolejno:

- rok 2008: 2 567 000pln;
- rok 2009: 2 894 000pln;
- rok 2010: 3 105 000pln;
- rok 2011: 3 201 000pln.

Widać, że kwota należności pomiędzy rokiem 2008, a rokiem 2011, wzrosła znacząco, bo o 634 tys. pln (ca o 25%). Jeśli w tym czasie obroty pozostawały na zbliżonym poziomie, podobnie koszty i stany magazynowe, a warunki handlowe z dostawcami nie poprawiły się to, jeśli nie zrównoważono tej kwoty kredytem bankowym, kłopoty płatnicze musiały się pojawić. Być może problem by dostrzeżono wcześniej, gdyby zarząd obserwował indeks średniej kwoty należności za poszczególne lata: Przyjmując, każdy poprzedni rok za 100%, indeks ten wynosił kolejno:

- dla roku 2009: 112,3% (o 12,3% zwiększyła się kwota należności w roku 2009 względem roku poprzedniego).
- dla roku 2010: 107,3%;
- dla roku 2011: 103,1%.

Choć wyraźnie widać wygasający trend tego indeksu, prawdopodobnie w roku 2011 i aktualnie w roku 2012, została gdzieś przekroczona granica, powyżej której, kwota należności, stała się dla spółki Agaton zbyt duża, względem jej możliwości kredytowania sprzedaży. Jeśli więc nie znajdzie się alternatywnego źródła finansowania, polityka sprzedaży towaru z odroczonym terminem płatności, będzie musiała zostać zrewidowana i zreformowana. 



[1] Zob. też art. pt. „Miary oceny sytuacji majątkowej – wskaźniki zdolności do regulowania należności i zobowiązań” z dnia 24 maja 2010r. http://wieszjak.pl/eksperci,225,Jerzy-Fiuk.html

[2] Najprostszym sposobem ustalenia przeciętnego stanu należności w danym okresie, jest podzielenie przez 2, sumy salda początkowego należności (sp) w danym okresie (np. miesiąc; kwartał; rok) i salda należności na ostatni dzień tego okresu (sk):

[3] Wyliczenia najlepiej zaokrąglać do pełnej liczby.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Filmowe gwiazdy za grosze. Top 5 moto-legend kina

    Samochody z filmów muszą być drogie? Zależy które wybierzesz. Dziś przygotowaliśmy listę pięciu modeli, które kosztują dziś mniej niż 30 tys. zł.

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy. To możliwe?

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy: kiedy otrzyma je kierowca? Gdy policjant uzna, że konieczne jest sprawdzenie kwalifikacji prowadzącego.

    Toyota Yaris Cross: hybrydowa i miejska. Co o niej wiadomo?

    Toyota Yaris Cross już w listopadzie zadebiutuje na polskim rynku. Już dziś marka zebrała blisko 1900 zamówień na to auto. Co o nim wiadomo?

    Jak Zafira z Zafirą, czyli porównanie generacji A i B

    Zafira A i B przypominają ojca i syna. Swoje odpracowali, następców się dorobili, więc czas posiedzieć i pogadać. Jak ojcu i synowi na emeryturze?

    Proekologiczne rozwiązania w nowych osiedlach

    Ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Jakie rozwiązania służące ekologii wdrażają deweloperzy w realizowanych osiedlach mieszkaniowych?

    Wartość nieruchomości mieszkaniowych w 2020 r. wyniosła 4,9 bln zł

    Szacowana wartość majątku nieruchomości mieszkaniowych w Polsce na koniec 2020 r. wyniosła ok. 4,9 bln zł w stosunku do 4,3 bln zł w 2019 r. – poinformował NBP w raporcie. Nieruchomości mieszkaniowe odpowiadały ok. 211 proc., a komercyjne ok. 13 proc. PKB.

    Kredyty mieszkaniowe (wrzesień 2021 r.) - mniej wniosków kredytowych

    Kredyty mieszkaniowe (hipoteczne). Po kilku miesiącach ponadprzeciętnie wysokiego popytu na kredyty mieszkaniowe (hipoteczne) sytuacja wraca do normy – sugerują napływające we wrześniu 2021 r. dane. Fala nowych wniosków normalizuje się, a banki utrzymują relatywnie stałą ofertę hipoteczną. Do banków trafia wciąż spora liczba wniosków kredytowych. W przeliczeniu na dzień roboczy są to w ostatnim czasie około 2 tysiące nowych aplikacji. Dla porównaniu w maju, kiedy mieliśmy apogeum popytu na hipoteki, do banków trafiało co dzień po 2,5 tys. wniosków kredytowych.

    Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce - nabór wniosków

    Celem konkursu ARTIQ jest wzmocnienie potencjału Polski w obszarze badań nad sztuczną inteligencją i wykorzystaniem ich wyników w praktyce poprzez utworzenie trzech Centrów Doskonałości AI (CD AI), w których zespoły naukowców będą realizować projekty obejmujące badania podstawowe, przemysłowe, prace rozwojowe lub przedwdrożeniowe w dziedzinie sztucznej inteligencji, prowadzące do wprowadzenia nowego rozwiązania na rynek.

    Pracownicy nie chcą wracać do biur

    Ponad 70% pracowników zdalnych i 60% pracowników hybrydowych zadeklarowało, że nie czuje się gotowych na powrót do pracy w biurze. Jednak aż 70% zapytanych firm planuje powrót do pracy stacjonarnej jeszcze w 2021 roku. Czym pracodawcy chcą zachęcić do powrotów? Na jakie benefity mogą liczyć pracownicy?

    Czy paragon w formie faktury uproszczonej tylko z NIP nabywcy jest dowodem księgowym

    Jesteśmy jednostką budżetową (szkoła podstawowa). Czy mogę przyjąć paragon w formie faktury uproszczonej w kwocie 409 zł, gdzie nie ma nabywcy ani odbiorcy, jest tylko NIP nabywcy? Czy pracownik może zapłacić za fakturę vat swoją osobistą kartą płatniczą?

    Czy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika palącego papierosy w niedozwolonym miejscu

    Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie pracownika, który nie przestrzega regulaminu pracy poprzez palenie papierosów w niedozwolonym miejscu, pomimo iż zostało wyznaczone specjalne miejsce w firmie przeznaczone do tego celu?

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu)

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu). W I kwartale 2021 r. Narodowy Bank Polski spytał około 300 pośredników nieruchomości o sytuację panującą na rynku wtórnym. Wyniki tego badania sugerują m.in., że dwie trzecie mieszkań kupowanych w celu odsprzedaży jest finansowanych bez kredytu. W przypadku lokali kupowanych na własne potrzeby, analogiczny wynik spada do zaledwie 25%.

    Czy przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

    Spory z kontrahentami mogą nie zakończyć się na wezwaniu do zapłaty i konieczne będzie wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jeżeli zaległość z otrzymaniem pieniędzy z przeterminowanej faktury jest dla firmy dotkliwa, zwłaszcza w przypadku młodych przedsiębiorstw, samo poniesienie kosztów sądowych może okazać się blokadą w dochodzeniu należności. Można usłyszeć, że osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Czy firmy także mogą liczyć na takie udogodnienie? Pytanie to jest o tyle aktualne, że wobec pandemii, wcześniejszych lockdownów oraz ograniczeń sytuacja majątkowa wielu firm znacznie się pogorszyła.

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Pozytywne tendencje w eksporcie artykułów rolno-spożywczych

    Eksport artykułów rolno-spożywczych. Od stycznia do lipca 2021 r. wartość eksportu ogółem polskich towarów rolno-spożywczych wzrosła o 5,2%, do 20,5 mld EUR, w porównaniu z tym samym okresem roku 2020 - poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Dotacje na wymianę pieców w budynkach wielorodzinnych i Mój Prąd 4.0. - w 2022 roku

    Dotacje na wymianę pieców i Mój Prąd 4.0. Trzecia edycja programu Mój Prąd, z budżetem przekraczającym 530 mln zł, wciąż cieszy się rekordową popularnością. Do tej pory do NFOŚiGW wpłynęło już ok. 150 tys. wniosków o dofinansowanie przydomowej fotowoltaiki. Fundusz szacuje, że budżet programu wystarczy w sumie na sfinansowanie ok. 178 tys. wniosków i przy obecnym tempie za chwilę się wyczerpie. NFOŚiGW pracuje już jednak nad uruchomieniem kolejnej, czwartej edycji, która ma zachęcić prosumentów do autokonsumpcji energii wytwarzanej w gospodarstwach domowych. Trwają też prace nad poszerzeniem kolejnego, popularnego programu Czyste Powietrze o dotacje na wymianę kopciuchów w budynkach wielolokalowych.

    Duży popyt na mieszkania. Problemem deficyt gruntów

    Popyt na rynku mieszkaniowym nie słabnie, gdyż Polacy chcą kupować nowe mieszkania, a rynek jest chłonny. Powodem jest wysoki deficyt mieszkań, jeden z najniższych, na tle krajów UE, wskaźników liczby mieszkań na tysiąc mieszkańców, a także sprzyjająca sytuacja makro – ocenia członek zarządu Grupy Murapol Iwona Sroka.

    Gaz dla gospodarstw domowych droższy o 7,4% od 1 października

    Cena gazu dla gospodarstw domowych. Od 1 października 2021 r. gospodarstwa domowe korzystające z taryfy PGNiG Obrót Detaliczny zapłacą za gaz więcej o 7,4 proc. PGNiG poinformowało w czwartek 16 września 2021 r., że Prezes URE zaakceptował wniosek o podwyżkę cen w taryfie. Zmiana będzie obowiązywać od października do końca 2021 roku. Stawki opłat abonamentowych oraz stawki za dystrybucję paliw gazowych pozostały bez zmian.

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Nieważność decyzji administracyjnych - co się zmienia od 16 września 2021 r.

    Nieważność decyzji administracyjnych. Jeśli od decyzji administracyjnej minęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie jej zakwestionowania - stanowią przepisy, które weszły w życie w czwartek 16 września 2021 r. Niezakończone postępowania ws. nieważności decyzji, wszczęte po 30 latach od ich ogłoszenia, zostają umorzone.

    Katowice. Kolejna edycja programu „Mieszkanie za remont”

    Program „Mieszkanie za remont”. 50 lokali w różnych częściach Katowic znalazło się w tegorocznej edycji miejskiego programu "Mieszkanie za remont", umożliwiającego wynajęcie od miasta mieszkania na preferencyjnych warunkach w zamian za jego odnowienie.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.