REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – jak się do niej przygotować?

Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – jak się do niej przygotować, jak ma się ona do RODO? /fot. shutterstock
Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa – jak się do niej przygotować, jak ma się ona do RODO? /fot. shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Dnia 28 sierpnia 2018 r. weszła w życie ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, której celem jest zapewnienie niezakłóconego świadczenia usług kluczowych i cyfrowych. Cyberustawa wprowadza nowe wymagania w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa informacji, zarządzania ryzykiem i zgłaszania incydentów. Kto jest jej adresatem , na czym polegają obowiązki m.in. operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych, a także jak je realizować?

Kto jest adresatem ustawy?

Cyberustawa wiąże nie tylko organy i instytucje publiczne, ale także m.in.:

REKLAMA

A. operatorów usług kluczowych,

B. dostawców usług cyfrowych,

C. spółki prawa handlowego wykonujące zadania o charakterze użyteczności publicznej, 

D. podmioty świadczące usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Polecamy: Jak przygotować się do zmian 2019

REKLAMA

Ad. A. O uznaniu za operatora usługi kluczowej decyduje organ właściwy do spraw cyberbezpieczeństwa  (minister właściwy danemu sektorowi). Jako adresatów takich decyzji, ustawa wskazuje m.in. podmioty prowadzące działalność wydobywczą, podmioty dostarczające energię elektryczną, ciepło, czy ropę naftową, a także podmioty z sektora transportowego, finansowego, ochrony zdrowia, wodociągów i infrastruktury cyfrowej. 

Podmioty te uznaje się za operatorów usług kluczowych, jeśli świadczone przez nich owe usługi zależą od systemów informatycznych, a incydent miałby istotny skutek zakłócający dla świadczenia takich usług. Kwestie te szczegółowo regulowane są przez rozporządzenie Rady Ministrów z 11.09.2018 r. ws. wykazu usług kluczowych oraz progów istotności skutku zakłócającego incydentu dla świadczenia usług kluczowych. 

Ad. B. Dostawcą usługi cyfrowej jest podmiot świadczący usługę cyfrową, tj. usługę świadczoną drogą elektroniczną w rozumieniu ustawy o świadczeniu usług drogą elektroniczną. Do grona takich dostawców w rozumieniu cyberustawy nie zalicza się jednak mikroprzedsiębiorców i małych przedsiębiorców..

REKLAMA

Ad. C. Spółki prawa handlowego wykonujące zadania o charakterze użyteczności publicznej są adresatami ustawy o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa, jeśli świadczą usługi, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

Ad. D. W celu realizacji swoich obowiązków , operator usługi kluczowej może powołać wewnętrzne struktury odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo albo zawrzeć umowę z podmiotem świadczącym usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa. W obu przypadkach, cyberustawa stawia dodatkowe wymogi.  Szczegółowo określone zostały one w rozporządzeniu Ministra Cyfryzacji w sprawie warunków organizacyjnych i technicznych dla podmiotów świadczących usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa oraz wewnętrznych struktur organizacyjnych operatorów usług kluczowych odpowiedzialnych za cyberbezpieczeństwo.

Zobacz: Prawo dla firm

Na czym polegają nowe obowiązki?

Operator usługi kluczowej jest zobowiązany:

• Systematycznie szacować ryzyko incydentu i zarządzać tym ryzykiem;

• Wdrożyć środki organizacyjne i techniczne, które odpowiadają i są proporcjonalne do oszacowanego ryzyka;

• Zbierać informacje o zagrożeniach cyberbezpieczeństwa i podatnościach na incydenty systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej;

• Zarządzać incydentami, w tym w ciągu 24 godz. od wykrycia zgłaszać poważne i krytyczne incydenty właściwym organom i współpracować z nimi. W toku jest projekt rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie progów uznania incydentu za poważny;

• Zapobiegać i ograniczać wpływ incydentów na bezpieczeństwo systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej;

• Zapewnić prawidłową i bezpieczną komunikację w ramach krajowego systemu cyberbezpieczeństwa oraz przekazywać właściwemu organowi dane wymagane cyberustawą;

• Wdrożyć dokumentację dotyczącą cyberbezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej, a także nadzorować jej stosowanie i aktualizację;

• Powołać wewnętrzne struktury odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo, albo zawrzeć umowę z podmiotem świadczącym usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa;

• Zapewnić przeprowadzenie, co najmniej raz na 2 lata, audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej;

• Wyznaczyć osobę odpowiedzialną za utrzymywanie kontaktów z podmiotami krajowego systemu cyberbezpieczeństwa oraz zgłosić ją do właściwych organów;

• Zapewnić użytkownikowi usługi kluczowej dostęp do wiedzy pozwalającej na zrozumienie zagrożeń cyberbezpieczeństwa i stosowanie skutecznych sposobów zabezpieczania się przed tymi zagrożeniami w zakresie związanym ze świadczoną usługą kluczową, w szczególności przez publikowanie informacji na ten temat na swojej stronie internetowej.

Zobacz: RODO w firmie

Dostawcy usług cyfrowych są zobowiązani:

• Zarządzać ryzykiem dla systemów informatycznych, stosując środki odpowiadające temu ryzyku, uwzględniające bezpieczeństwo systemów informacyjnych i obiektów; postępowanie w przypadku obsługi incydentu; zarządzanie ciągłością działania dostawcy w celu świadczenia usługi cyfrowej; monitorowanie, audyt i testowanie; najnowszy stan wiedzy, w tym zgodność z normami międzynarodowymi, określonymi w rozporządzeniu wykonawczym Komisji (UE) 2018/151;

• Zarządzać incydentami, w tym ciągu 24 godzin od momentu wykrycia i zgłaszać istotne incydenty właściwym organom i współpracować z nimi;

• Przekazywać operatorowi usługi kluczowej, który świadczy usługę kluczową za pośrednictwem tego dostawcy usługi cyfrowej, informacje dotyczące incydentu mającego wpływ na ciągłość świadczenia usługi kluczowej tego operatora;

Analogiczne obowiązki zostały nałożone na podmioty publiczne. Szczególna rola przypada trzem zespołom, które wspólnie z organami właściwymi ds. cyberbezpieczeństwa (ministrami) zapewniają spójny i kompletny system zarządzania ryzykiem na poziomie krajowym. Są to:

• CSIRT GOV - Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego działający na poziomie krajowym, prowadzony przez Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;

• CSIRT MON - Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego działający na poziomie krajowym, prowadzony przez Ministra Obrony Narodowej;

• CSIRT NASK - Zespół Reagowania na Incydenty Bezpieczeństwa Komputerowego działający na poziomie krajowym, prowadzony przez Naukową i Akademicką Sieć Komputerową - Państwowy Instytut Badawczy;

Cyberustawa a RODO – czy można powiązać wdrożenia?

Ustawa o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa dotyka kwestii ściśle powiązanych z ochroną danych osobowych i RODO. Istotą obydwu aktów jest zapewnienie bezpieczeństwa informacji. Co więcej, prezentują one podobną metodykę i przyjmują podejście z perspektywy ryzyka wystąpienia incydentów i naruszeń.

Incydent cyberbezpieczeństwa prawdopodobnie będzie także incydentem ochrony danych osobowych, ponieważ przy włamaniu lub uszkodzeniu systemu informatycznego, najczęściej dochodzi także do nieuprawnionego dostępu lub utraty danych osobowych. Fakt ten przewidzieli twórcy cyberustawy, zobowiązując organy właściwe do spraw cyberbezpieczeństwa koordynujące obsługę incydentu, który doprowadził do naruszenia ochrony danych osobowych do współpracy z Urzędem Ochrony Danych Osobowych.

Patrząc z perspektywy wymogów wymienionych powyżej, właściwie do każdego z nich łatwo znaleźć odpowiedniki z RODO. Z tego powodu, wymogi cyberustawy można spełnić równolegle ze spełnianiem następujących norm RODO:

• Szacowanie ryzyka i zapewnienie bezpieczeństwa odpowiadającego ryzyku (art. 32 RODO);

• Zarządzanie incydentami i niezwłoczne zgłaszanie ich do organu nadzorczego (art. 33 RODO);

• Wdrożenie odpowiedniej dokumentacji (art. 24 ust. 2 RODO);

• Wyznaczenie inspektora ochrony danych (art. 37 RODO), co odpowiada wyznaczeniu wewnętrznych struktur odpowiedzialnych za cyberbezpieczeństwo i zgłoszeniu punktu kontaktowego właściwym organów;

• Regularne testowanie, mierzenie i ocenianie skuteczności środków technicznych i organizacyjnych mających zapewnić bezpieczeństwo (art. 32 ust. 1 lit. d RODO), co odpowiada nałożonemu cyberustawą obowiązkowi przeprowadzenia audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej;

• Zapewnienie przejrzystego informowania osób fizycznych (art. 12-14 RODO). Odpowiada on obowiązkowi zapewnienia użytkownikowi usługi kluczowej dostępu do wiedzy pozwalającej na zrozumienie zagrożeń cyberbezpieczeństwa. Ponadto stosowanie skutecznych sposobów zabezpieczania się przed tymi zagrożeniami w zakresie związanym ze świadczoną usługą kluczową. W szczególności przez publikowanie informacji na ten temat na swojej stronie internetowej.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 cyberustawy, audyt bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej, może być przeprowadzany m.in. przez co najmniej dwóch audytorów posiadających minimum trzyletnią praktykę w zakresie audytu bezpieczeństwa systemów informacyjnych. Istnieje zatem duże prawdopodobieństwo, że podmioty posiadające doświadczenie w ochronie danych osobowych będą w stanie zapewnić wsparcie zarówno przy wdrożeniu RODO, jak i cyberustawy.

Do kiedy należy wdrożyć i jakie są sankcje?

Operatorzy usług kluczowych stają się związani cyberustawą z chwilą doręczenia im decyzji o uznaniu za takiego operatora. Od tego dnia powinni oni zrealizować swoje obowiązki w następujących terminach:

• 3 miesięcy – szacowanie i zarządzanie ryzykiem; wyznaczenie punktu kontaktowego i zawiadomienie o nim właściwych organów; zapewnienie użytkownikom usługi kluczowej dostęp do wiedzy o zagrożeniach i skutecznych sposobach zabezpieczeń; zarządzanie incydentem i jego terminowe zgłaszanie; powołanie wewnętrznych struktur lub zawarcie umowy z podmiotem świadczącym usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa;

• 6 miesięcy – wdrożenie środków odpowiadających ryzyku; zbieranie informacji o zagrożeniach i podatnościach; zapobieganie i ograniczanie wpływu incydentów na cyberbezpieczeństwo usługi kluczowej; zapewnienie prawidłowej i bezpiecznej komunikacji w ramach krajowego systemu cyberbezpieczeństwa; wdrożenie, stosowanie i monitorowanie dokumentacji cyberbezpieczeństwa;

• roku – przeprowadzenie pierwszego audytu bezpieczeństwa systemu informacyjnego wykorzystywanego do świadczenia usługi kluczowej (następnie co najmniej raz na dwa lata).

Dostawcy usług cyfrowych otrzymują decyzję  od organu – w związku z czym swoje obowiązki powinni realizować na bieżąco, jeśli tylko świadczą usługi drogą elektroniczną i nie są mikro lub małymi przedsiębiorcami. W pierwszej kolejności, dostawcy usług cyfrowych powinni wdrożyć procedurę raportowania incydentów, aby zapewnić terminową realizację obowiązków ustawowych (24 godziny od wykrycia istotnego incydentu).

Za naruszenie obowiązków z niej wynikających, cyberustawa przewiduje kary dla operatorów usługi kluczowej, dostawcy usługi cyfrowej, a także dla kierownika operatora usługi kluczowej (nawet do 200% miesięcznego wynagrodzenia), jeśli nie dochowa on należytej staranności w odniesieniu do konkretnych ustawowych obowiązków (szacowanie ryzyka, wyznaczenie punktu kontaktowego, zapewnienie przeprowadzenia audytu).

Kary pieniężne dla operatorów usług kluczowych i dostawców usług cyfrowych mogą sięgać 1 mln zł. Warto zaznaczyć. że  jest to sytuacja, gdy podmiot taki uporczywie narusza przepisy ustawy i stwarza tym poważne zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, porządku publicznego, życia i zdrowia ludzi, czy też wywołania szkody majątkowej lub poważnych utrudnień w świadczeniu usług kluczowych. W innych przypadkach wysokość kar dla dostawcy usług cyfrowych może wynieść do 20 000 zł. Dla operatora usługi kluczowej kara ta waha się od 1000 do 200 000 zł (najwyższy pułap w braku przeprowadzenia audytu lub w braku wykonania zaleceń pokontrolnych). 

Autor: Dr Paweł Mielniczek, Ekspert ds. ochrony danych, ODO 24.

Prawnik i naukowiec specjalizujący się w prawie międzynarodowym, ochronie praw jednostki i prawie nowych technologii. Jego doświadczenie zawodowe obejmuje m.in. organizacje międzynarodowe, dużą instytucję finansową, biuro GIODO, UOKiK oraz kancelarię prawną. Koordynuje przygotowania do wejścia w życie RODO. Jest też odpowiedzialny za opracowanie szkoleń, publikacji i materiałów edukacyjnych.

Autopromocja

REKLAMA

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ukrainie trzeba pomagać, ale import produktów rolnych do Unii Europejskiej nie może mieć takiej formy jak obecnie

    Po wybuchu wojny doszło do załamania wymiany handlowej Ukrainy. Obecnie głównym kierunkiem ukraińskiej sprzedaży zagranicznej jest Unia Europejska. Otwarcie UE na ukraiński import produktów rolnych nie może mieć takiej formy jak obecnie. Rolnicy polscy i z innych krajów unijnych nie wytrzymają konkurencji.

    Firma źle zarządzająca ryzykiem może pożegnać się z ubezpieczeniem?

    Jedynie 44 proc. firm w Polsce ma sformalizowaną politykę zarządzania ryzykiem. Podejście do zarządzania ryzykiem w biznesie wciąż wymaga jeszcze dużo pracy. Co firmy ubezpieczają najczęściej? 

    Ponad 20 mln zł z tytułu niezapłaconych podatków. Rozbita została zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową

    Zorganizowana grupa przestępcza zajmująca się przestępczością akcyzową została rozbita. Śledczy szacują straty Skarbu Państwa na ponad 20 mln zł.

    Co to jest działalność badawczo-rozwojowa? W teorii i praktyce

    Działalność badawczo-rozwojową definiuje m.in. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce – ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. oraz Podręcznik Frascati. Zgodnie z definicją działalność badawczo-rozwojowa to twórcza praca podejmowana w sposób celowy i systematyczny, mająca na celu zwiększenie zasobów wiedzy oraz tworzenie nowych zastosowań dla istniejącej wiedzy. Działalność B+R zawsze ukierunkowana jest na nowe odkrycia, oparte na oryginalnych koncepcjach lub hipotezach. Nie ma pewności co do ostatecznego wyniku, ale jest ona planowana i budżetowana, a jej celem jest osiągnięcie wyników, które mogłyby być swobodnie przenoszone lub sprzedawane na rynku. Co to oznacza w praktyce? 

    REKLAMA

    Każdy projekt finansowany z UE musi uwzględniać zasady horyzontalne. O jakie zasady chodzi?

    Polityka horyzontalna Unii Europejskiej, która powinna być uwzględniona w każdym projekcie dofinansowanym z Funduszy Europejskich, to równe szanse i niedyskryminacja, równość kobiet i mężczyzn, zrównoważony rozwój oraz zasada „nie czyń poważnych szkód”. Ponadto, beneficjenci są zobligowani do przestrzegania Karty Praw Podstawowych UE oraz spełnienia horyzontalnego warunku podstawowego w zakresie wdrażania postanowień Konwencji o Prawach Osób Niepełnosprawnych.

    Polskie bizneswoman systematycznie przejmują kierowanie firmami z branży hotelarskiej i gastronomicznej

    Już prawie co czwarta firma działająca w branży HoReCa – hotele, restauracje, catering, ma szefową a nie szefa. W firmach mających jednego właściciela ten odsetek jest nawet wyższy i wynosi 48 procent. Biznesy zarządzane przez kobiety z tej branży należą do prowadzonych najlepiej.

    Dlaczego opłaca się ponownie wykorzystywać, odnawiać lub odsprzedawać stare urządzenia elektroniczne?

    Współczesny rynek elektroniki użytkowej opiera się głównie na handlu nowym sprzętem w sieciach sprzedaży stacjonarnej i na platformach online. Ostatnio dużym zainteresowaniem cieszy się również recommerce (reverse commerce), czyli sprzedaż zakupionych produktów w celu ich ponownego wykorzystania, odnowienia, poddania recyklingowi lub odsprzedaży. Jakie zalety ma handel zwrotny? Komu i czemu służy? Czy ma szansę dalej się rozwijać? 

    Polskie firmy co roku wyrzucają do kosza miliony złotych! Recykling oprogramowania jest możliwy

    W zasobach wielu firm i instytucji publicznych zalegają niekiedy nawet setki sztuk niewykorzystywanych licencji wieczystych na oprogramowanie wartych dziesiątki, a czasem i setki tysięcy złotych. Nieliczne podmioty decydują się na ich odsprzedaż – a szkoda, bo to przedsięwzięcie nie tylko zgodne z prawem, ale i mogące stanowić jeden z elementów optymalizacji kosztowej działalności każdej organizacji.

    REKLAMA

    Będą przepisy regulujące zasady wykonywania działalności kosmicznej

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało projekt ustawy o działalności kosmicznej. Nowa ustawa będzie regulowała m.in. zasady wykonywania działalności kosmicznej, jak również warunki i tryb wydawania zezwolenia na prowadzenie działalności kosmicznej. Działalność kosmiczna będzie mogła być wykonywana wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia udzielanego przez Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej (PAK).

    PIT kasowy coraz bliżej. Rząd chce w II kw. przyjąć projekt ustawy. Ale nie wszyscy przedsiębiorcy będą mogli wybrać PIT kasowy

    Kasowy PIT będą mogli wybrać przedsiębiorcy wykonujący działalność wyłącznie indywidualnie, jeżeli ich przychody z tej działalności w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły kwoty 500 tys. zł oraz przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej. Kasowego PIT nie będą mogli wybrać przedsiębiorcy, którzy prowadzą księgi rachunkowe.

    REKLAMA