Co powinniśmy wiedzieć o rachunkach bankowych

Stronami rachunku jest konsument (jako jego posiadacz) oraz bank – czyli osoba prawna utworzona zgodnie z przepisami ustaw, działającą na podstawie zezwoleń uprawniających do wykonywania czynności bankowych obciążających ryzykiem środki powierzone pod jakimkolwiek tytułem zwrotnym.

Banki mogą prowadzić rachunki różnego rodzaju, na przykład:

• rachunki bieżące,

• rachunki lokat terminowych,

• rachunki oszczędnościowe,

• rachunki oszczędnościowo-rozliczeniowe.

Część rachunków może być otwierana tylko przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą. Dla osób nieprowadzących takiej działalności dostępne są rachunki oszczędnościowe lub oszczędnościowo rozliczeniowe (przy czym te podstawowe rachunki podlegają dalszemu zróżnicowaniu tworząc warianty wyspecjalizowane).

Co jest przedmiotem umowy

Przedmiotem umowy rachunku bankowego jest zobowiązanie się banku do przechowywania środków pieniężnych oraz przeprowadzania na zlecenie konsumenta rozliczeń. Umowa rachunku bankowego jest umową odpłatną. Z jednej strony bank zapewnia oprocentowanie środków pieniężnych, z drugiej – może obracać pieniędzmi zgromadzonymi na rachunku, a także pobierać prowizje za czynności bankowe. Środkami pieniężnymi zgromadzonymi na rachunku klient banku może dysponować zgodnie z własną wolą. Jednak umowa może zawierać postanowienia ograniczające swobodę w tym zakresie – dotyczy to na przykład rachunków oszczędnościowych.

W jaki sposób może być zawarta umowa

Umowa rachunku bankowego powinna być zawarta na piśmie. Powinna ona określać w szczególności:

• strony umowy,

• rodzaj otwieranego rachunku,

• walutę, w jakiej rachunek jest prowadzony,

• czas, na jaki rachunek został otwarty,

• wysokość oprocentowania i warunki jego zmiany,

• sposób dysponowania środkami zgromadzonymi na rachunku,

• terminy wypłaty lub kapitalizacji odsetek,

• terminy realizacji zleceń posiadacza rachunku,

• zakres odpowiedzialności banku za terminowe i prawidłowe przeprowadzanie rozliczeń pieniężnych oraz wysokość odszkodowania za przekroczenie terminu realizacji dyspozycji posiadacza rachunku,

• tryb i warunki dokonywania zmian umowy,

• sposób i termin wypowiedzenia lub rozwiązania umowy,

• zasady rozwiązania umowy w razie niedokonywania na rachunku żadnych obrotów,

• wysokość prowizji i opłat za czynności związane z prowadzeniem rachunku i warunki ich zmiany.

Warunki zawierania umów

Banki mogą wydawać ogólne warunki umów lub regulaminy. Są one wiążące, jeżeli zostały wręczone konsumentowi przy zawarciu umowy. Wszelkie zmiany w tym zakresie także wymagają doręczenia. Ogólne warunki umów i regulaminy bankowe, jako wzorce umowy, powinny być sformułowane jednoznacznie i w sposób zrozumiały. Postanowienia niejednoznaczne tłumaczy się na Państwa korzyść.

Postanowienia umowy nieuzgodnione indywidualnie z klientem nie są wiążące, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając interesy konsumenta (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to jednak postanowień określających główne świadczenia stron (w tym cenę lub wynagrodzenie), jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.

Rozwiązanie umowy rachunku bankowego zawartej na czas nieoznaczony może nastąpić w dowolnym czasie w drodze wypowiedzenia przez którąkolwiek ze stron. Jednak bank może wypowiedzieć taką umowę tylko z ważnych powodów.

Na co jeszcze zwrócić uwagę

W zależności od potrzeb i możliwości warto sprawdzić, czy w ramach umowy bank zapewnia dostęp do usług serwisu telefonicznego, internetowego, czeków, a także dowiedzieć się o rodzaj wydawanych kart, zleceń stałych i jednorazowych itp.

Usługi oferowane przez internet lub telefon są prostą formą korzystania z rachunku, choć wymagającą większej samodzielności. Jeżeli konsument preferuje bardziej tradycyjne kontakty, powinno się sprawdzić liczbę i dostępność oddziałów banków, kulturę obsługi itp.

UOKiK