Manipulacje stopą LIBOR - Komisja Europejska proponuje środki zaradcze

Wiceprzewodnicząca Komisji Europejskiej Viviane Reding, komisarz UE ds. sprawiedliwości, stwierdziła: „W następstwie ostatnich skandalów związanych z poważnymi manipulacjami stopami kredytowymi ze strony banków gwałtownie spadło zaufanie społeczne. Konieczne jest podjęcie odpowiednich kroków na poziomie UE, aby położyć kres działalności przestępczej w sektorze bankowym: przepisy prawa karnego mogą w tym względzie stanowić silny czynnik odstraszający. Dlatego też proponujemy dziś ogólnounijne przepisy mające na celu wyeliminowanie tego rodzaju nadużyć na rynku oraz wszelkich luk w prawie. Osiągnięcie szybkiego porozumienia w sprawie tych wniosków pozwoli przywrócić tak potrzebne zaufanie społeczeństwa i inwestorów do tego istotnego sektora gospodarki”.

Komisarz ds. rynku wewnętrznego i usług Michel Barnier powiedział: „Toczące się międzynarodowe dochodzenia w sprawie manipulacji stopą LIBOR ujawniły kolejny przykład skandalicznego zachowania banków. Chcę mieć pewność, że nasze wnioski ustawodawcze w sprawie nadużyć na rynku będą oznaczały całkowity zakaz tego rodzaju karygodnych zachowań. Dlatego też omówiłem tę kwestię z Parlamentem Europejskim i podjąłem natychmiastowe działania w celu zmiany naszych pierwotnych wniosków, aby zadbać o to, by manipulacja wskaźnikami referencyjnymi była bezwzględnie traktowana jako czyn bezprawny i podlegała sankcjom karnym we wszystkich państwach członkowskich”.

Wskaźnik referencyjny oznacza dowolny indeks dotyczący obrotu lub opublikowaną wartość liczbową obliczone poprzez zastosowanie wzoru do wartości jednego lub większej liczby aktywów bazowych lub cen, w tym ustalonych szacunkowo cen, stóp procentowych lub innych wartości, lub do danych zebranych w wyniku przeprowadzonej ankiety, stanowiące punkt odniesienia dla określenia kwoty przypadającej do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego.

Aktywa bazowe lub ceny, do których odwołuje się wskaźnik referencyjny, mogą obejmować stopy procentowe lub towary takie jak ropa, pod warunkiem że stanowią one podstawę, w oparciu o którą określana jest kwota przypadająca do zapłaty z tytułu instrumentu finansowego, np. instrumentu pochodnego.

Komisja przyjęła 25 lipca 2012 r. dwa zmienione wnioski. Pierwszy z nich to zmieniony wniosek wprowadzający do wniosku dotyczącego rozporządzenia w sprawie wykorzystania informacji poufnych i manipulacji na rynku przyjętego przez Komisję w dniu 20 października 2011 r. następujące zmiany:

• zmianę zakresu proponowanego rozporządzenia polegającą na uwzględnieniu w nim wskaźników referencyjnych;

• zmianę definicji poprzez dodanie definicji wskaźników referencyjnych opierającej się na rozszerzonej wersji definicji wykorzystanej we wniosku dotyczącym rozporządzenia w sprawie rynków instrumentów finansowych (MiFIR); uwzględniono wskaźniki referencyjne takie jak stopa procentowa i wskaźniki dotyczące towarów;

• zmianę definicji przestępstwa manipulacji na rynku (art. 8), aby uwzględnić manipulację samymi wskaźnikami oraz usiłowania takiej manipulacji; oraz

• zmianę motywów w celu uzasadnienia objęcia wskaźników referencyjnych zakresem regulacji i definicją przestępstwa manipulacji na rynku.

Komisja przyjęła jednocześnie zmieniony wniosek wprowadzający do wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie sankcji karnych za wykorzystywanie informacji poufnych i manipulacje na rynku następujące zmiany:

• zmianę definicji w celu uwzględnienia definicji wskaźników referencyjnych;

• zmianę definicji przestępstwa manipulacji na rynku w celu uwzględnienia manipulacji samymi wskaźnikami referencyjnymi; oraz

• zmianę zakresu przestępstwa polegającego na „podżeganiu, pomocnictwie oraz próbie dokonania przestępstwa” w celu uwzględnienia zachowań tego rodzaju podejmowanych w kontekście manipulacji wskaźnikami referencyjnymi.

Komisja zrezygnowała z określenia na tym etapie minimalnego zakresu rodzajów sankcji i ich minimalnej wysokości, chce natomiast, aby każde państwo członkowskie było zobowiązane przewidzieć sankcje karne w swoim prawie krajowym, które miałyby zastosowanie do manipulacji wskaźnikami referencyjnymi. W swoim pierwotnym wniosku dotyczącym dyrektywy Komisja podjęła się przeprowadzenia – po upływie czterech lat od wejścia dyrektywy w życie – przeglądu, w szczególności stosowności wprowadzenia wspólnych minimalnych przepisów dotyczących rodzajów i wysokości sankcji karnych.

Dodatkowe informacje

Komisja Europejska – nadużycia na rynku:

http://ec.europa.eu/internal_market/securities/abuse/index_en.htm

Komisja Europejska – polityka w zakresie prawa karnego:

http://ec.europa.eu/justice/criminal/criminal-law-policy