Płyty główne i ich rodzaje

Jaka jest rola płyty głównej?

W komputerze montujemy na niej wszystkie najważniejsze moduły, takie jak procesory, pamięci wewnętrzne, dyski twarde, napędy optyczne, karty graficzne etc. Dodatkowo w niektórych konstrukcjach znajdziemy inne urządzenia zewnętrzne (port szeregowy, port równoległy, USB, złącze klawiatury, złącze myszy).

Komputer klasy PC powstał dzięki inżynierom IBM, którzy wpadli na pomysł zbudowania urządzenia wyposażonego tylko w minimum elementów zamontowanych na jednej płycie wyposażonej w gniazda umożliwiające rozbudowanie jej możliwości.

Jak zbudowana jest płyta główna?

Kontrolery poszczególnych urządzeń umieszczone są na mostkach. Mostek północny, podłączony bezpośrednio do procesora przy pomocy magistrali FSB, zawiera kontroler pamięci oraz kontroler szyny graficznej. W przypadku zintegrowania kontrolera pamięci z procesorem mostek ten może nie występować, wówczas bezpośrednio do procesora podłączany jest przez HyperTransport mostek południowy.

Mostek południowy, podłączony do mostka północnego, może zawierać kontrolery PCI, USB, dźwięku, Ethernetu, dysków (ATA, SATA) itp. Do niego też zazwyczaj podłączone są dodatkowe zewnętrzne kontrolery (np. IEEE 1394).

Na płycie znajdziemy oprócz tego taki element jak zegar czasu rzeczywistego (RTC), jest elementem systemów komputerowych służącym do odliczania czasu niezależnie od stanu komputera (pracy, zablokowania, wyłączenia), montowany jest niemalże we wszystkich komputerach osobistych czy serwerach.

Rodzaje płyt głównych

AT (ang. Advanced Technology) – standard konstrukcji płyt głównych oraz zasilaczy i obudów komputerowych do nich. Obecnie wyparty przez ATX.
Standard AT został udostępniony w 1984 r. przez IBM. W odróżnieniu od wcześniejszych standardów: PC i XT, rozpowszechnił się bardzo szeroko ze względu na rozkwit rynku komputerów w latach 80. Klony komputerów IBM używały w tamtych czasach konstrukcji kompatybilnych z AT, przyczyniając się do popularności tego standardu. W latach 90. wiele komputerów wciąż wykorzystywało AT oraz jego odmiany, jednak od 1997 r. do głosu doszedł standard ATX.

ATX (ang. Advanced Technology Extended) – standard konstrukcji płyt głównych oraz zasilaczy i obudów komputerowych do nich.
Standard ATX został opatentowany przez firmę Intel w 1995 roku. Był to spory krok naprzód w porównaniu do wcześniejszych konstrukcji typu AT, które królowały przez wiele lat. Zalety tej zmiany były oczywiste, więc ATX wyparł swojego poprzednika z rynku stając się nowym standardem.

microATX (µATX) jest zmodyfikowaną wersją standardu ATX. Został stworzony przez Intela jako odpowiedź na zapotrzebowanie rynku na nisko budżetowe komputery, które mogłyby korzystać z dobrodziejstw standardu ATX.

BTX (ang. Balanced Technology Extended) – standard konstrukcji płyt głównych oraz zasilaczy i obudów komputerowych, który został zaproponowany w 2004 roku przez firmę Intel jako następca standardu ATX.Zmiany dotyczą przede wszystkim takiego rozmieszczenia elementów płyty głównej, aby strumień chłodzącego powietrza przepływał od przodu do tyłu obudowy komputera, a wydzielające dużą ilość ciepła komponenty oddawały je w jego kierunku. W przedniej części obudowy umieszczony jest duży, dobrej jakości wentylator, który chłodzi radiator procesora oraz wymusza obieg powietrza we wnętrzu obudowy. Elementy wydzielające ciepło, takie jak karta graficzna czy moduły pamięci, umieszczone są równolegle do strumienia, by nie powodować jego zaburzeń.

Mobile-ITX - jeden z najmniejszych standardów produkcji płyt głównych (75 x 45 mm). Mimo małych rozmiarów płyt głównych tego typu na targach Computex 2007 firma VIA Technologies pokazała płytę z procesorem VIA C7 1 GHz. Producent przewiduje, że tego typu płyty główne znajdą zastosowanie w wysokiej klasy telefonach komórkowych.

WTX - (ang. Workstation Technology Extended) rodzaj płyty głównej stworzonej przez firmę Intel w 1998 roku.
Głównym zastosowaniem płyt w standardzie WTX są serwery i stacje robocze typu high-end często wieloprocesorowe wyposażone w kilka twardych dysków. WTX posiada architekturę umożliwiającą łatwiejsze uaktualnienie konfiguracji poprzez wymianę modułu specjalnego karty rozszerzającej.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA