Apteka - lokal

Lokal taki może stanowić odrębny budynek lub może być usytuowany w obiekcie o innym przeznaczeniu, pod warunkiem wydzielenia od innych lokali obiektu i innej działalności.

Lokal apteki ogólnodostępnej dzieli się na powierzchnię podstawową i powierzchnię pomocniczą. Izba ekspedycyjna wchodząca w skład powierzchni podstawowej musi stwarzać warunki zapewniające dostęp osób niepełnosprawnych.

Powierzchnia podstawowa apteki nie może być mniejsza niż 80 m2. Dopuszcza się, aby w aptekach ogólnodostępnych zlokalizowanych w miejscowościach liczących do 1 500 mieszkańców oraz na terenach wiejskich powierzchnia podstawowa była nie mniejsza niż 60 m2.
W przypadku sporządzania produktu leczniczego homeopatycznego powierzchnia podstawowa apteki w zależności od asortymentu tych produktów musi być odpowiednio zwiększona.

Szczegółowy wykaz pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki, uwzględniający w szczególności wielkość poszczególnych pomieszczeń określony został w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2002 r. w sprawie wykazu pomieszczeń wchodzących w skład powierzchni podstawowej i pomocniczej apteki (Dz. U. Nr 161, poz. 1338 z późn. zm.)

Zgodnie z jego przepisami w skład powierzchni podstawowej lokalu apteki ogólnodostępnej wchodzą następujące pomieszczenia:
1) izba ekspedycyjna;
2) izba recepturowa, która może być wyposażona w śluzę;
3) izba do sporządzania produktów leczniczych homeopatycznych - jeżeli apteka sporządza produkty lecznicze homeopatyczne;
4) zmywalnia;
5) magazyn lub magazyny produktów leczniczych;
6) magazyn lub magazyny do przechowywania asortymentu, jeżeli jest on prowadzony przez aptekę;
7) pomieszczenie administracyjno-szkoleniowe;
8) komora przyjęć, usytuowana w pobliżu wejścia do apteki przeznaczonego dla dostaw towaru i dla personelu;
9) archiwum.

W skład powierzchni pomocniczej lokalu apteki wchodzą natomiast:
1) pomieszczenie socjalne;
2) szatnia dla personelu z odrębnymi szafami na okrycia wierzchnie, fartuchy i obuwie w ilości zależnej od zatrudnionego personelu (dopuszcza się usytuowanie szatni w komorze przyjęć);
3) pomieszczenie sanitarne;
4) pomieszczenie przeznaczone do przechowywania sprzętu porządkowego i środków służących do utrzymania czystości;
5) powierzchnia komunikacyjna (korytarze, przedsionki itp.).

Szczegółowe wymagania

Lokal apteki musi spełniać wszystkie wymagania techniczne, sanitarnohigieniczne oraz bezpieczeństwa i higieny pracy określone dla budynku użyteczności publicznej i pomieszczeń pracy oraz szczegółowe wymogi określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 września 2002 r. w sprawie szczegółowych wymogów, jakim powinien odpowiadać lokal apteki (Dz. U. Nr 171, poz. 1395 z późn. zm.).

Apteka ogólnodostępna powinna być usytuowana na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku. Izba ekspedycyjna apteki ogólnodostępnej nie może stanowić pomieszczenia przechodniego i zawsze musi być usytuowana na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynku, pod warunkiem że poziom podłogi tego pomieszczenia znajduje się na poziomie lub powyżej poziomu urządzonego terenu budynku.

Dopuszczalne jest usytuowanie pozostałych pomieszczeń apteki na innych kondygnacjach, pod warunkiem że lokal apteki stanowić będzie organizacyjnie i funkcjonalnie wydzieloną całość, tak aby każde z pomieszczeń wchodzących w skład apteki było dostępne bez konieczności wychodzenia na zewnątrz.

Do apteki ogólnodostępnej muszą prowadzić co najmniej dwa odrębne wejścia:
1) dla osób korzystających z usług apteki;
2) dla personelu i dostaw towaru.

Wejście dla osób korzystających z usług apteki musi zapewniać:
1) nieograniczony dostęp do izby ekspedycyjnej w czasie godzin pracy apteki, w tym również dla osób niepełnosprawnych;
2) możliwość wydawania produktów leczniczych i wyrobów medycznych w porze nocnej.

Poszczególne pomieszczenia w aptece powinny być wyposażone się w odpowiednie urządzenia wentylacyjne zapewniające minimum 1,5-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny.

Pomieszczenia apteki przeznaczone na izbę recepturową, izbę do sporządzania produktów leczniczych homeopatycznych i zmywalnię muszą posiadać odpowiednie urządzenia wentylacyjne zapewniające minimum 2-krotną wymianę powietrza w ciągu godziny.

Pomieszczenia apteki, w których są sporządzane, wydawane i przechowywane produkty lecznicze oraz wydawane i przechowywane wyroby medyczne, muszą być wyposażone w urządzenia eliminujące nadmierne nasłonecznienie.

Ponadto apteka musi być wyposażona:
1) w urządzenia umożliwiające sporządzanie leków w postaciach farmaceutycznych wykonywanych w aptekach;
2) w urządzenia umożliwiające prawidłowe przechowywanie produktów leczniczych i wyrobów medycznych w sposób zabezpieczający je przed zakurzeniem i zabrudzeniem.

Podstawowe wyposażenie

Podstawowe wyposażenie apteki stanowią:
1) stół ekspedycyjny, który może być osłonięty w sposób uniemożliwiający dostęp do niego osobom niezatrudnionym w aptece, wyposażony w szuflady do przechowywania wyodrębnionych asortymentowo produktów leczniczych i wyrobów medycznych;
2) szafy ekspedycyjne zamykane do wysokości co najmniej 60 cm od podłogi;
3) szafy magazynowe zamykane lub regały oraz łatwo zmywalne podesty;
4) szafy lub kasety przeznaczone do przechowywania środków odurzających i substancji psychotropowych zabezpieczone zgodnie z odrębnymi przepisami;
5) lodówka lub szafa chłodnicza z urządzeniem do pomiaru temperatury, przeznaczona wyłącznie do przechowywania leków;
6) termometry i higrometry we wszystkich pomieszczeniach, w których przechowuje się lub sporządza produkty lecznicze oraz przechowuje się wyroby medyczne;
7) loża recepturowa kryta tworzywem łatwo zmywalnym, odpornym na chemikalia;
8) wagi wielozakresowe, których parametry określają odrębne przepisy;
9) stół kryty tworzywem łatwo zmywalnym, odpornym na chemikalia;
10) aparat do otrzymywania wody oczyszczonej z odpowiednio zabezpieczonym odbieralnikiem, jeżeli apteka wytwarza wodę oczyszczoną;
11) szkło do przygotowywania leków recepturowych;
12) naczynia i utensylia recepturowe, odpowiednio oznakowane, do przygotowywania leków recepturowych, z wydzieleniem naczyń i utensyliów dla środków z grupy bardzo silnie działających.

Jeżeli apteka sporządzać będzie leki w warunkach aseptycznych, to podstawowe jej wyposażenie stanowić muszą ponadto:
1) loża z nawiewem laminarnym do przygotowywania leków w warunkach aseptycznych, umieszczona w oddzielnym pomieszczeniu lub izbie recepturowej;
2) sterylizator.

Aptekę, w której są sporządzane produkty lecznicze homeopatyczne, wyposaża się ponadto w aparaturę umożliwiającą sporządzanie tych produktów w określonych postaciach farmakopealnych.

W lokalu apteki jest obowiązek zapewnienia dostępu do obowiązującego Urzędowego Wykazu Produktów Leczniczych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; obowiązującego Urzędowego Wykazu Wyrobów Medycznych Dopuszczonych do Obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; obowiązującej Farmakopei Polskiej oraz niezbędnej literatury fachowej.

Osprzęt komputerowy i fiskalny, oprogramowanie

Otwierając aptekę należy pamiętać, że musi ona zostać odpowiednio zaopatrzona w serwer, komputery, monitory, kasy fiskalne, drukarki kodów kreskowych, czytniki kodów kreskowych, drukarki, oprogramowanie.