Ostatnie lata to legislacyjny rollercoaster. Przedsiębiorcy oczekują deregulacji, ale nie hurtowo

• Ostatnie lata to legislacyjny rollercoaster
• Deregulacja nie może odbyć się hurtowo
• Piętnastka deregulacyjna

Ostatnie lata to legislacyjny rollercoaster

Czy deregulacja w Polsce może się udać? Prezes Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie Hanna Mojsiuk przyznaje, że jest to jedna z najbardziej oczekiwanych zmian w polskiej gospodarce, bo przedsiębiorcom potrzeba przyjaznego państwa, przyjaznej administracji i przewidywalnego prawa. – Deregulacja jest potrzebna. To tlen dla gospodarki. Nic nie wiąże rozwoju gospodarczego tak mocno jak skomplikowane, niejasne, dynamicznie zmieniające się przepisy. Niestety ostatnie lata to legislacyjny rollercoaster z dramatycznym finałem w postaci nieodkręconego do dzisiaj Polskiego Ładu – mówi Hanna Mojsiuk. - Deregulacja to szansa, ale widzimy w propozycjach Rafała Brzoski kilka „wąskich gardeł”. Niektóre propozycje zdają się być zbyt trudne do relacji – mówi prezes Mojsiuk.

Prezes In-Postu Rafał Brzoska mówiący o tysiącach urzędniczych absurdów ma rację i zapewne jest to trafna diagnoza tego z jakimi problemami i w jakiej skali muszą mierzyć się przedsiębiorcy. Warto spojrzeć choćby na kwestie podatkowe, administracyjne, związane z prawem pracy, z windykacją – w każdej z tych przestrzeni bez żadnego problemu znajdziemy przepisy, które bywają zupełnie niezrozumiałe. Deregulacja w opinii przedsiębiorców jest więc szansą, ale musi być ona wprowadzana w kooperacji z przedsiębiorcami, samorządami, administracją oraz obywatelami.

Deregulacja nie może odbyć się hurtowo

- Deregulacja to coś na co czeka cała gospodarka, ale nie może być ona wrzucana na agendę „hurtowo”, a to robi Pan Brzoska. Efekt będzie taki, że ważny temat nie będzie odpowiednio przygotowany. Jest obawa, że skończy się na zapowiedziach i entuzjazm wyprzedzi możliwości operacyjne np. urzędów czy samorządów. Założenie, że wniosek musi być rozpatrzony w terminie to cudowne założenie, ale jak wiemy moce sprawcze urzędników np. w tematach legalizacji zatrudnienia czy w tematach pozwoleń na budowę są rozpatrywane po terminach BO NIE MA KOMU ich rozpatrywać. Przedsiębiorcy chcieliby, żeby ich wnioski rozpatrywane były szybciej, ale też bezbłędnie. Nieuwaga w tym przypadku może poskutkować błędami wynikającymi z pośpiechu albo przyjmowaniem automatycznym złych wniosków – mówi Hanna Mojsiuk.

- Zgadzamy się, że deregulacja w Polsce nie może być oderwana od sytuacji europejskiej oraz od implementacji przepisów, których wymaga od przedsiębiorców Unia Europejska. Warto wspomnieć choćby przepisy związane z ustawami o sygnalistach, dyrektywa EUDR, dyrektywy związane z ESG, pakiet mobilności, płaca minimalna itp. Wiele przepisów europejskich jest bardzo dalekich od możliwości polskich przedsiębiorców. Rafał Brzoska nie daje dzisiaj odpowiedzi jak implementować unijne przepisy – mówi dalej prezes Hanna Mojsiuk.

Wśród dotychczasowo przygotowanych propozycji są m.in.: rozszerzenie mediacji w sprawach administracyjnych; pakiety rozwiązań poprawiające płynność firm, w tym kasowy PIT dla szerszego grona firm oraz krótsze terminy zwrotu VAT. Większość zmian zaproponowanych przez Rafała Brzoskę jest odbieranych przez przedsiębiorców bardzo pozytywnie. - Kibicujemy, ale też jesteśmy osadzeni w realiach i wiemy, że czasem entuzjazm reformatora zderza się z realiami i sytuacja bywa rozczarowująca – mówi Hanna Mojsiuk.

Piętnastka deregulacyjna

Północna Izba Gospodarcza w Szczecinie przygotowała również swoje postulaty do zespołu deregulacyjnego. Poniżej możecie Państwo zapoznać się z „piętnastką deregulacyjną” Północnej Izby Gospodarczej w Szczecinie.

1. Stabilność obciążeń podatkowych – wydłużenie okresu vacatio legis do co najmniej 6 miesięcy. Częste zmiany regulacji prawnych dotyczących przedsiębiorców mają negatywnie oddziaływanie na funkcjonowaniu biznesu. Nowelizacje w ciągu roku często tych samych aktów prawnych, jak również uchwalanie ustaw z krótkim okresem vacatio legis powoduje, że przedsiębiorcy są zaskakiwani zmianami prawa, przez co w efekcie mają problemy z należytym sposobem przygotowania się. Proponujemy wprowadzenie możliwości zmian w zakresie przepisów prawa gospodarczego, wprowadzających obowiązki dla przedsiębiorców, z wymaganym vacatio legis wynoszącym minimum 6 miesięcy.

2. Skrócenie czasu trwania postępowań gospodarczych

Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego przewodniczący składu orzekającego i sąd są obowiązani podejmować czynności tak, by rozstrzygnięcie w sprawie zapadło nie później niż 6 miesięcy od dnia złożenia odpowiedzi na pozew. Aby ten czas mógł być zachowany w praktyce konieczna jest głęboka cyfryzacja postępowań sądowych – od wprowadzenia sprawnego systemu e-doręczeń, po zdalne prowadzenie części rozpraw oraz inne konkretne narzędzia usprawniające pracę sądów.

3. Przeprowadzenie testów wprowadzanych rozwiązań

Wymuszenie by przed wejściem w życie zmian przepisów, pociągających za sobą konieczność kontaktu elektronicznego z urzędami, przygotowywano i testowano odpowiednie oprogramowanie co najmniej pół roku przed wejściem tych zmian w życie, aby uniknąć kłopotów dla przedsiębiorców np. z oprogramowaniem ZUS w trakcie składania wniosków o wakacje składkowe;

4. Wprowadzenie progów podlegania pod podatek u źródła na MŚP np. w zakresie zakupu licencji, najmu urządzeń, usług marketingowych, doradczych itp.;

5. Ujednolicenie progów do prowadzenia ksiąg rachunkowych (2.500.000 euro netto – bez VAT) z progami w przepisach podatkowych – np.:

1. mały podatnik w rozumieniu art. 4a pkt 10 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – obecnie 2.000.000 euro brutto – z VAT,
2. limit ryczałtu ewidencjonowanego (art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne - 2.000.000 euro,
3. mały podatnik w rozumieniu art. 2 pkt 25 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – obecnie 2.000.000 euro netto – bez VAT;

6. Podwyższenie progów zobowiązujących do badania sprawozdań finansowych w organizacji pożytku publicznego wskazany w Rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 13 listopada 2018 r. w sprawie obowiązku badania sprawozdań finansowych organizacji pożytku publicznego (obecnie 100.000 zł otrzymanych dotacji + 3.000.000 zł przychodów);

7. Przywrócenie stałej stawki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ograniczenie składania powtarzalnych deklaracji ZUS albo przynajmniej ujednolicenie roku kalendarzowego z rokiem składkowym dla naliczania składek na ubezpieczenie zdrowotne – obecnie składkę zdrowotną za styczeń wyliczamy od przychodu w PIT za grudzień roku poprzedniego;

8. Waloryzacja kwot progów podatkowych w ustawach podatkowych, a w szczególności w podatku dochodowym od osób fizycznych;

9. Zachowanie prawa do swobody zawieranych umów z pracownikami, zleceniobiorcami a nie ich odgórne narzucanie (np. ustawa o cudzoziemcach), w tym także ograniczenie uprawnień kontroli Państwowej Inspekcji Pracy w zakresie reklasyfikacji umów – jest przecież rynek pracownika i nie ma uzasadnienia dla tak radykalnych regulacji;

10. Zmiana wymogów zawartych w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (wprowadzonych z dniem 01 stycznia 2025 roku ustawą z dnia 6 grudnia 2024 r. o zmianie ustawy o rachunkowości, ustawy o biegłych rewidentach, firmach audytorskich oraz nadzorze publicznym oraz niektórych innych ustaw):

1. umożliwienie stosowania stawek amortyzacji podatkowej (art. 32 ust. 7 i 8 ustawy o rachunkowości) wszystkim pomiotom zaliczanym do jednostek mikro,
2. wyłączenie obowiązku tworzenia rezerw na przyszłe świadczenia na rzecz pracowników (art. 39 ust. 6 i 7 ustawy o rachunkowości) dla wszystkim pomiotom zaliczanym do jednostek mikro, - rezerwy na niewykorzystane urlopy, odprawy
3. umożliwienie rezygnowania z zachowania zasady ostrożności przy wycenie poszczególnych składników aktywów i pasywów (art. 7 ust. 2b i 2c ustawy o rachunkowości) wszystkim pomiotom zaliczanym do jednostek mikro;

Obecnie wyłączono z tych uproszczeń spółki kapitałowe, jawne, komandytowe.

11. Wykreślenie z przepisów rozdziału 11a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa obowiązku zgłaszania krajowych schematów podatkowych;

12. Wykreślenie z ustawy „Mały ZUS Plus” limitu przychodowego nie wyższego niż 120 tysięcy złotych. Da to możliwość objęcia Małym ZUS-em Plus przedsiębiorców, którzy osiągają większy przychód, ale ze względu na specyfikę swojej działalności (zwłaszcza osoby trudniące się handlem, pośrednictwem itp.) nie przekłada się to na uzyskiwany przez nie dochód. Likwidacja opłacania obniżonych składek max. przez 36 miesięcy w ciągu ostatnich 60 miesięcy prowadzenia działalności, po to aby Mały ZUS Plus stał się swoistym „progiem podatkowym”, a nie tylko kolejną czasową ulgą;

13. Brak możliwości zawieszenia biegu terminu zobowiązania podatkowego

Aktualnie obowiązujące przepisy pozwalają zawiesić bieg przedawnienia postępowania podatkowego z chwilą wszczęcia postępowania karno-skarbowego. Praktyka ta prowadzi do nadużyć. Proponujemy aby:

• uchylić ww. przepisy, pozwalające na zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego przez wszczęcie postępowania karno-skarbowego,
• organ podatkowy mógł przedłużyć termin przedawnienia zobowiązania podatkowego ze względu na trwające postępowanie podatkowe, ale tylko w wyjątkowych szczególnie uzasadnionych przypadkach jednokrotnie o ściśle określony czas. Postanowienie organu będzie podlegało kontroli sądu administracyjnego, który będzie mógł je uchylić.

14. Płaca minimalna w Polsce wzrosła zbyt szybko. W efekcie nowa równowaga na rynku pracy ustala się przy wyższych poziomach wynagrodzeń i niższym zatrudnieniu. Faktem jest również, że płaca minimalna jako udział przeciętnego wynagrodzenia wzrosła powyżej 50 proc., co na tle państw OECD jest bardzo wysokim poziomem. Szybki wzrost wynagrodzeń zmniejszył konkurencyjność Polski. Proponujemy aby płaca była raz w roku zmieniana i w drodze konsultacji społecznych o wskaźnik inflacji .

15. Priorytetem bezpieczeństwo informatyczne, bezpieczeństwo naszych danych osobowych, ale także bezpieczeństwo związane z tym, byśmy nie byli podatni na manipulacje, na fałszywe i szkodliwe przekazy. Powinniśmy otrzymać ulgi na finansowanie rozwiązań podwyższających poziom cyberbezpieczeństwa. Powinniśmy bardzo dbać o możliwość innowacyjnego rozwoju sztucznej inteligencji, produktów dla naszych klientów i poprawę efektywności w biznesie.

Polecamy: Jak przygotować się do zmian 2025. Podatki. Rachunkowość. Prawo pracy. ZUS