REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym

Marek Pasiński
Radca prawny
Przemysław Gorzko
hipoteka; wierzytelność; rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym
hipoteka; wierzytelność; rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Hipoteka stanowi niewątpliwie jeden z najbardziej popularnych środków zabezpieczania wierzytelności w obrocie gospodarczym. Z faktem możliwości obciążania danej nieruchomości wieloma hipotekami wiąże się jednak ryzyko dla wierzycieli dotyczące możliwego braku uzyskania zaspokojenia w ramach postępowania egzekucyjnego.

Największe szanse na odzyskanie swojej wierzytelności mają z pewnością ci wierzyciele, których zabezpieczenia hipoteczne wykazują się wyższym pierwszeństwem w egzekucji wobec innych hipotek.

REKLAMA

Ustawodawca dostrzegając atrakcyjność cechy pierwszeństwa takiego zabezpieczenia skonstruował mechanizm ustawowy, pozwalający dłużnikowi na wykorzystanie danego pierwszeństwa do nowo ustanowionej hipoteki.

W ten sposób właściciel danej nieruchomości jest w stanie zachęcić potencjalnego wierzyciela do zawarcia z nim umowy poprzez przyznanie mu hipoteki z wysokim pierwszeństwem pomimo istnienia wcześniej powstałych zabezpieczeń tego rodzaju na danej nieruchomości.

Rozporządzanie opróżnionym miejscem po zmianach

REKLAMA

Rozpatrywanemu zagadnieniu nadano nazwę uprawnienia do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym. Możliwość dysponowania określonym miejscem w hierarchii hipotek powstaje w przypadkach wygaśnięcia konkretnej hipoteki np. wskutek spłaty wierzytelności lub przeniesienia jej na inne miejsce hipoteczne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wówczas to właściciel może ustanowić nowe ograniczone prawo rzeczowe z takim pierwszeństwem, jakie miała hipoteka, wygasła lub przeniesiona (art. 1011 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Zakres tego uprawnienia rozciąga się jedynie na wartość sumy hipotecznej, na którą opiewała wygasła hipoteka.

Nowe zmiany w przedmiocie hipoteki

Na tej podstawie właściciel może więc ustanowić nową hipotekę na sumę niższą lub równą sumie pierwotnej. Ponadto uprawniony jest do ustanowienia kilku hipotek o równym pierwszeństwie, w ramach opróżnionego miejsca, o ile łączna ich wartość nie przekracza sumy pierwotnej.

REKLAMA

W doktrynie dopuszcza się także możliwość ustanowienia na opróżnionym miejscu hipoteki o wartości przekraczającej dotychczasową sumę hipoteczną pod warunkiem uzyskania zgody pozostałych wierzycieli hipotecznych z danej nieruchomości (J. Pisuliński (red.), Hipoteka po nowelizacji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 449-450). Konstrukcję taką opiera się na analogii ze zmiany treści hipoteki, dotykającej praw osób z prawami o niższym pierwszeństwie (art. 248 § 2 k.c.).

Z wygaśnięciem hipoteki, które aktualizuje kompetencję do rozporządzania miejscem hipotecznym, mamy do czynienia także w sytuacji częściowego wygaśnięcia. Jednak  do opróżnienia części miejsca wobec częściowego wygaśnięcia dochodzi dopiero po redukcji sumy hipoteki, wskutek żądania jej zmniejszenia przez właściciela (art. 68 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Hipoteka po nowelizacji - weszły w życie nowe przepisy

Rozporządzenie opróżnionym miejscem jest traktowane jako element prawa podmiotowego własności. Wobec tego nie podlega ono przedawnieniu, zarezerwowanemu dla roszczeń. Nie jest także ograniczone żadnym terminem, a więc może być wykonane nawet po upływie długiego okresu czasu od wygaśnięcia danej hipoteki.

Uprawnienie do rozporządzenia realizuje się zasadniczo w dwóch formach:

1. ustanowienie nowej hipoteki na danym miejscu lub

2. przeniesienie na dane miejsce hipoteki już istniejącej.

Rozporządzenie miejscem przy hipotekach na nieruchomości objętej współwłasnością wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Odmienną sytuacją jest ta, gdy hipoteką był obciążony jedynie udział współwłaściciela. W tym zakresie może on samodzielnie rozporządzić takim opróżnionym miejscem (art. 198 k.c.).

Ustanowienie nowej hipoteki na danym miejscu wymaga spełnienia tych samych przesłanek jak przy powstaniu zwykłej hipoteki. 

W związku z koniecznością nadania jej już istniejącego pierwszeństwa konieczne jest jednak spełnienie dodatkowych warunków. Umowa kreująca nową hipotekę powinna zawierać wskazanie miejsca, na którym ma być ustanowiona.

Ponadto wpisu na już istniejące miejsce można dokonać jedynie na podstawie oświadczenia właściciela, spełniającego formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym (art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Nie budzi wątpliwości fakt, iż takie oświadczenie o rozporządzeniu miejscem może (choć nie musi) być elementem aktu notarialnego ustanawiającego hipotekę.

Przeniesienie wierzytelności hipotecznej po zmianach

W przypadkach nie wykreślenia wygasłej hipoteki z ksiąg wieczystych do wniosku o wpis powinien być dołączony dokument potwierdzający zdarzenie wygaśnięcia, w formie wymaganej art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Rozporządzenie miejscem hipotecznym może nastąpić także poprzez przeniesienie istniejącej hipoteki. Dla osiągnięcia takiego skutku wymagane jest zawarcie umowy pomiędzy właścicielem a wierzycielem hipotecznym. Powinna ona wskazywać zarówno przenoszoną hipotekę jak i miejsce, na które jest ona wpisywana.

Odmiennie niż przy ustanawianiu hipoteki, jej przeniesienie nie wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Biorąc jednak pod uwagę wymogi formy dla dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ksiąg wieczystych, umowa przenosząca powinna być zawarta co najmniej w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Istotnym wyjątkiem w powyższym zakresie jest ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia wierzyciela o przyszłe przeniesienie jego hipoteki na opróżnione miejsce. Takie wykonanie już istniejącego zobowiązania następuje z mocy prawa w przypadku zwolnienia danego miejsca (art. 1019 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Nie wymaga się zatem zawierania odrębnej umowy o przeniesienie.

Niedopuszczalne jest jakiekolwiek umowne ograniczenia prawa do zobowiązania się lub do rozporządzenia opróżnionym miejscem hipotecznym przez właściciela (art. 1018 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Marek Pasiński, radca prawny

Przemysław Gorzko, aplikant radcowski

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Polskie bizneswoman systematycznie przejmują kierowanie firmami z branży hotelarskiej i gastronomicznej

    Już prawie co czwarta firma działająca w branży HoReCa – hotele, restauracje, catering, ma szefową a nie szefa. W firmach mających jednego właściciela ten odsetek jest nawet wyższy i wynosi 48 procent. Biznesy zarządzane przez kobiety z tej branży należą do prowadzonych najlepiej.

    Dlaczego opłaca się ponownie wykorzystywać, odnawiać lub odsprzedawać stare urządzenia elektroniczne?

    Współczesny rynek elektroniki użytkowej opiera się głównie na handlu nowym sprzętem w sieciach sprzedaży stacjonarnej i na platformach online. Ostatnio dużym zainteresowaniem cieszy się również recommerce (reverse commerce), czyli sprzedaż zakupionych produktów w celu ich ponownego wykorzystania, odnowienia, poddania recyklingowi lub odsprzedaży. Jakie zalety ma handel zwrotny? Komu i czemu służy? Czy ma szansę dalej się rozwijać? 

    Polskie firmy co roku wyrzucają do kosza miliony złotych! Recykling oprogramowania jest możliwy

    W zasobach wielu firm i instytucji publicznych zalegają niekiedy nawet setki sztuk niewykorzystywanych licencji wieczystych na oprogramowanie wartych dziesiątki, a czasem i setki tysięcy złotych. Nieliczne podmioty decydują się na ich odsprzedaż – a szkoda, bo to przedsięwzięcie nie tylko zgodne z prawem, ale i mogące stanowić jeden z elementów optymalizacji kosztowej działalności każdej organizacji.

    Będą przepisy regulujące zasady wykonywania działalności kosmicznej

    Ministerstwo Rozwoju i Technologii przygotowało projekt ustawy o działalności kosmicznej. Nowa ustawa będzie regulowała m.in. zasady wykonywania działalności kosmicznej, jak również warunki i tryb wydawania zezwolenia na prowadzenie działalności kosmicznej. Działalność kosmiczna będzie mogła być wykonywana wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia udzielanego przez Prezesa Polskiej Agencji Kosmicznej (PAK).

    REKLAMA

    PIT kasowy coraz bliżej. Rząd chce w II kw. przyjąć projekt ustawy. Ale nie wszyscy przedsiębiorcy będą mogli wybrać PIT kasowy

    Kasowy PIT będą mogli wybrać przedsiębiorcy wykonujący działalność wyłącznie indywidualnie, jeżeli ich przychody z tej działalności w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyły kwoty 500 tys. zł oraz przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają prowadzenie działalności gospodarczej. Kasowego PIT nie będą mogli wybrać przedsiębiorcy, którzy prowadzą księgi rachunkowe.

    Od 2025 roku zapłacisz podatek dopiero gdy kontrahent zapłaci za fakturę. Uwzględnisz koszty, gdy za nie zapłacisz [kasowy PIT]

    Najprawdopodobniej w 2025 roku wejdą w życie przepisy wprowadzające tzw. kasowy PIT. Opublikowano już założenia nowelizacji wprowadzającej te przepisy. Co z nich wynika?

    Polska wystąpi z wnioskiem o zezwolenie na połów szprota w kwietniu. Chodzi o zapewnienie żywności ukraińskim żołnierzom

    Połów szprota w kwietniu na głębokości większej niż 65 m – to będzie przedmiotem wniosku polskiego rządu do Komisji Europejskiej. Argumentem za uwzględnieniem tego wniosku przez władze Unii Europejskiej ma być fakt, że łowiony przez polskich rybaków szprot stanowi podstawę wyżywienia ukraińskich żołnierzy walczących na froncie wojny z Rosją.

    Dominujący wspólnik sp. z o.o. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako jedyny wspólnik spółki – uchwała Sądu Najwyższego

    21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy (SN) podjął uchwałę (III UZP 8/23), w której stwierdził, że wspólnik dwuosobowej spółki z o.o. posiadający 99% udziałów (wspólnik dominujący) nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność.

    REKLAMA

    Handel hurtowy i nowe zamówienia w przemyśle - co pokazują najnowsze dane GUS?

    Główny Urząd Statystyczny zaprezentował dane o wynikach handlu hurtowego i nowych zamówieniach w przemyśle w styczniu 2024 roku.

    Ceny zbóż 2024 - koniec lutego. Ile kosztują pszenica, żyto, kukurydza, jęczmień, owies, pszenżyto w Polsce i na giełdach światowych?

    Ile kosztują zboża na polskim rynku i w eksporcie w ostatniej dekadzie lutego 2024 roku? Jakie są ceny na giełdach światowych? Jakie ceny osiągają: pszenica, żyto, kukurydza, jęczmień, owies, rzepak, pszenżyto? 

    REKLAMA