REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym

Marek Pasiński
Radca prawny
Przemysław Gorzko
hipoteka; wierzytelność; rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym
hipoteka; wierzytelność; rozporządzenie opróżnionym miejscem hipotecznym
Fotolia

REKLAMA

REKLAMA

Hipoteka stanowi niewątpliwie jeden z najbardziej popularnych środków zabezpieczania wierzytelności w obrocie gospodarczym. Z faktem możliwości obciążania danej nieruchomości wieloma hipotekami wiąże się jednak ryzyko dla wierzycieli dotyczące możliwego braku uzyskania zaspokojenia w ramach postępowania egzekucyjnego.

Największe szanse na odzyskanie swojej wierzytelności mają z pewnością ci wierzyciele, których zabezpieczenia hipoteczne wykazują się wyższym pierwszeństwem w egzekucji wobec innych hipotek.

REKLAMA

Ustawodawca dostrzegając atrakcyjność cechy pierwszeństwa takiego zabezpieczenia skonstruował mechanizm ustawowy, pozwalający dłużnikowi na wykorzystanie danego pierwszeństwa do nowo ustanowionej hipoteki.

W ten sposób właściciel danej nieruchomości jest w stanie zachęcić potencjalnego wierzyciela do zawarcia z nim umowy poprzez przyznanie mu hipoteki z wysokim pierwszeństwem pomimo istnienia wcześniej powstałych zabezpieczeń tego rodzaju na danej nieruchomości.

Rozporządzanie opróżnionym miejscem po zmianach

REKLAMA

Rozpatrywanemu zagadnieniu nadano nazwę uprawnienia do rozporządzania opróżnionym miejscem hipotecznym. Możliwość dysponowania określonym miejscem w hierarchii hipotek powstaje w przypadkach wygaśnięcia konkretnej hipoteki np. wskutek spłaty wierzytelności lub przeniesienia jej na inne miejsce hipoteczne.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Wówczas to właściciel może ustanowić nowe ograniczone prawo rzeczowe z takim pierwszeństwem, jakie miała hipoteka, wygasła lub przeniesiona (art. 1011 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Zakres tego uprawnienia rozciąga się jedynie na wartość sumy hipotecznej, na którą opiewała wygasła hipoteka.

Nowe zmiany w przedmiocie hipoteki

Na tej podstawie właściciel może więc ustanowić nową hipotekę na sumę niższą lub równą sumie pierwotnej. Ponadto uprawniony jest do ustanowienia kilku hipotek o równym pierwszeństwie, w ramach opróżnionego miejsca, o ile łączna ich wartość nie przekracza sumy pierwotnej.

REKLAMA

W doktrynie dopuszcza się także możliwość ustanowienia na opróżnionym miejscu hipoteki o wartości przekraczającej dotychczasową sumę hipoteczną pod warunkiem uzyskania zgody pozostałych wierzycieli hipotecznych z danej nieruchomości (J. Pisuliński (red.), Hipoteka po nowelizacji. Komentarz, Warszawa 2011, s. 449-450). Konstrukcję taką opiera się na analogii ze zmiany treści hipoteki, dotykającej praw osób z prawami o niższym pierwszeństwie (art. 248 § 2 k.c.).

Z wygaśnięciem hipoteki, które aktualizuje kompetencję do rozporządzania miejscem hipotecznym, mamy do czynienia także w sytuacji częściowego wygaśnięcia. Jednak  do opróżnienia części miejsca wobec częściowego wygaśnięcia dochodzi dopiero po redukcji sumy hipoteki, wskutek żądania jej zmniejszenia przez właściciela (art. 68 ust. 2 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Hipoteka po nowelizacji - weszły w życie nowe przepisy

Rozporządzenie opróżnionym miejscem jest traktowane jako element prawa podmiotowego własności. Wobec tego nie podlega ono przedawnieniu, zarezerwowanemu dla roszczeń. Nie jest także ograniczone żadnym terminem, a więc może być wykonane nawet po upływie długiego okresu czasu od wygaśnięcia danej hipoteki.

Uprawnienie do rozporządzenia realizuje się zasadniczo w dwóch formach:

1. ustanowienie nowej hipoteki na danym miejscu lub

2. przeniesienie na dane miejsce hipoteki już istniejącej.

Rozporządzenie miejscem przy hipotekach na nieruchomości objętej współwłasnością wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli. Odmienną sytuacją jest ta, gdy hipoteką był obciążony jedynie udział współwłaściciela. W tym zakresie może on samodzielnie rozporządzić takim opróżnionym miejscem (art. 198 k.c.).

Ustanowienie nowej hipoteki na danym miejscu wymaga spełnienia tych samych przesłanek jak przy powstaniu zwykłej hipoteki. 

W związku z koniecznością nadania jej już istniejącego pierwszeństwa konieczne jest jednak spełnienie dodatkowych warunków. Umowa kreująca nową hipotekę powinna zawierać wskazanie miejsca, na którym ma być ustanowiona.

Ponadto wpisu na już istniejące miejsce można dokonać jedynie na podstawie oświadczenia właściciela, spełniającego formę pisemną z podpisem notarialnie poświadczonym (art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Nie budzi wątpliwości fakt, iż takie oświadczenie o rozporządzeniu miejscem może (choć nie musi) być elementem aktu notarialnego ustanawiającego hipotekę.

Przeniesienie wierzytelności hipotecznej po zmianach

W przypadkach nie wykreślenia wygasłej hipoteki z ksiąg wieczystych do wniosku o wpis powinien być dołączony dokument potwierdzający zdarzenie wygaśnięcia, w formie wymaganej art. 31 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Rozporządzenie miejscem hipotecznym może nastąpić także poprzez przeniesienie istniejącej hipoteki. Dla osiągnięcia takiego skutku wymagane jest zawarcie umowy pomiędzy właścicielem a wierzycielem hipotecznym. Powinna ona wskazywać zarówno przenoszoną hipotekę jak i miejsce, na które jest ona wpisywana.

Odmiennie niż przy ustanawianiu hipoteki, jej przeniesienie nie wymaga zachowania formy aktu notarialnego. Biorąc jednak pod uwagę wymogi formy dla dokumentów stanowiących podstawę wpisu do ksiąg wieczystych, umowa przenosząca powinna być zawarta co najmniej w formie pisemnej z podpisem notarialnie poświadczonym.

Istotnym wyjątkiem w powyższym zakresie jest ujawnienie w księdze wieczystej roszczenia wierzyciela o przyszłe przeniesienie jego hipoteki na opróżnione miejsce. Takie wykonanie już istniejącego zobowiązania następuje z mocy prawa w przypadku zwolnienia danego miejsca (art. 1019 ustawy o księgach wieczystych i hipotece). Nie wymaga się zatem zawierania odrębnej umowy o przeniesienie.

Niedopuszczalne jest jakiekolwiek umowne ograniczenia prawa do zobowiązania się lub do rozporządzenia opróżnionym miejscem hipotecznym przez właściciela (art. 1018 ustawy o księgach wieczystych i hipotece).

Marek Pasiński, radca prawny

Przemysław Gorzko, aplikant radcowski

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Zadbaj o siebie i swoje przywództwo, czyli wyzwania współczesnego menedżera

Dzisiejszy świat zarządzania wymaga od menedżerów nieustannej ewolucji. Hasło „menedżer od nowa” może oznaczać zarówno rozpoczęcie czegoś od początku, jak i wprowadzenie zmian poprawiających istniejący stan rzeczy. W obliczu dzisiejszych wyzwań, pełnych zawirowań i rozlicznych ścieżek, nowoczesne zarządzanie staje się sztuką balansowania między tradycją a innowacją.

Jaki model logistyczny wybrać dla swojego sklepu internetowego?

Zakładając sklep internetowy, staniesz przed wyzwaniem organizacji całej jego logistyki. Zanim zaczniesz działalność, będziesz musiał zdecydować, gdzie magazynować swoje towary, z jakimi kurierami współpracować i jak obsługiwać zwroty od klientów. Pochłonie to mnóstwo cennego czasu i spory kapitał. W dzisiejszych czasach możesz tego jednak uniknąć. W jaki sposób? Poznaj najciekawsze modele logistyczne dla e-commerce!

Dobrzy w teorii. Dlaczego nie potrafimy odpoczywać i jak to zmienić?

Potrzeba regeneracji wydaje się oczywista dla każdego, kto funkcjonuje w naprzemiennym cyklu, w którym wysiłek absorbujący przeważającą część naszych aktywności przeplata się z czasem wolnym. Skąd zatem trudność w świadomym uwzględnianiu potrzeby wypoczynku i planowaniu przerw w zawodowym funkcjonowaniu?

Inflacja już niestraszna firmom. Obawia się jej dwa razy mniej firm niż rok temu

W rok o połowę zmalała liczba małych i średnich firm, które boją się, że inflacja może zagrozić ich biznesom. Obecnie to zaledwie co czwarte przedsiębiorstwo. Zaskakujące są jednak branże, w których te obawy są największe. Inflacja straciła też rangę najpoważniejszej obawy.

REKLAMA

Startup - jak uzyskać ochronę patentową, ochronę znaku towarowego i prawa autorskie?

W startupach najważniejszy jest pomysł. Jak go chronić i zabezpieczyć się przed nieuprawnionym wykorzystywaniem dzieła i pobierania wynagrodzenia za korzystanie z niego przez podmioty trzecie? Jak uzyskać ochronę patentową, ochronę znaku towarowego i prawa autorskie? Dlaczego tak ważna jest umowa o zachowaniu poufności?

Spółki: Premia za kontrolę w Polsce w latach 2019-2023 spadła do poziomu 13,6 proc.

Ostatnie lata przyniosły spadek aktywności na rynku wezwań w Polsce. Coraz częściej inwestorzy decydują się na ogłoszenie wezwania z zamiarem wycofania akcji spółki z obrotu giełdowego, gdy już uzyskają kontrolny pakiet akcji – wynika z najnowszej analizy KPMG, która objęła 133 wezwań do sprzedaży akcji spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie w latach 2019-2023.

Firmy będą szukać specjalistów. Jakich?

Z raportu „Barometr Polskiego Rynku Pracy” Personnel Service wynika, że polskie firmy chcą poszukiwać specjalistów od automatyzacji i sztucznej inteligencji. 

Rachunki za prąd w firmie: kto musi płacić za energię elektryczną nawet trzy razy więcej niż cena giełdowa, jak tego uniknąć na przyszłość

Kryzys energetyczny wywołany przez agresję Rosji na Ukrainę doprowadził do gigantycznego wzrostu cen prądu. Wiele małych firm w obawie przed dalszym wzrostem cen zawarło wieloletnie umowy ze stałą ceną na rekordowym poziomie. To one najbardziej ucierpią na uwolnieniu cen energii.

REKLAMA

Stare pytania, nowe odpowiedzi. Zmiana podejścia do pożądanych kompetencji menedżerskich

Obecnie organizacje nie są zainteresowane rozwojem konkretnych umiejętności liderskich ani pozyskiwaniem wiedzy, którą łatwo dziś zdobyć. Żyjemy w czasach, w których ciężko jest zaplanować długofalową strategię, dlatego wzrasta znaczenie umiejętności płynnego poruszania się w zmieniających się okolicznościach, tzw. strategizing.

Wyróżniaj się bo zginiesz: o sukcesie sklepu internetowego decydują nie tylko atrakcyjne towary w dobrej cenie

W sklepie internetowym, zupełnie inaczej niż w tradycyjnym sklepie, wiarygodność osiąga się lub nie już poprzez sam wygląd aplikacji zakupowej. Bez niej nie wyróżniający się z tysięcy inny e-sklep nie odniesie sukcesu nawet oferując bardzo konkurencyjne produkty.

REKLAMA