Kara umowna

Kary umowne. Pandemia COVID-19 nie pozostaje bez wpływu na prowadzenie działalności gospodarczej. Zdarza się, że ze względu na ograniczenia związane z pandemią przedsiębiorcy nie zdążą na czas wykonać świadczeń, do których się zobowiązali. W takich przypadkach umowy często przewidują kary umowne za opóźnienia. Czy kary umowne, niezawinione przez podatnika, a będące skutkiem pandemii można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu?

Gdy sprzedaż objęta jest gwarancją, na kupującym ciąży jedynie konieczność wykazania istnienia wady, bez udowadniania, że wada powstała z przyczyn tkwiących w rzeczy. To na sprzedającym będzie spoczywał ciężar udowodnienia, że tak nie jest – orzekł w wyroku z 16 października 2019 r. Sąd Okręgowy w Łodzi, XIII Wydział Gospodarczy Odwoławczy (sygn. akt XIII Ga 1418/18). Z powyższego wyroku płynie również ważne ostrzeżenie, że przedsiębiorcy mogą sami pogorszyć swoją sytuację prawną, zawierając w umowach zapisy wyłączające zastosowanie bardziej korzystnych dla siebie przepisów ustawowych.

W obrocie konsumenckim funkcjonują tzw. niedozwolone klauzule umowne. Są to postanowienia umów, które nie zostały indywidualnie z konsumentem uzgodnione oraz kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Jakie to ma konsekwencje dla konsumenta, a jakie dla przedsiębiorcy?

Sąd może miarkować karę umowną w dwóch przypadkach określonych w art. 484 § 2 k.c.: 1) jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej; to samo dotyczy wypadku, gdy kara umowna jest rażąco wygórowana; 2) gdy pomiędzy odszkodowaniem, jakie wierzyciel otrzymałby w razie dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, a karą umowną zachodzi rażąca dysproporcja.

Zgodnie z artykułem 483 Kodeksu cywilnego strony mogą w umowie zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna). Skuteczność złożenia oświadczenia o potrąceniu wierzytelności zależy od spełnienia warunków wskazanych w art.498 § 1 k.c.

Kara umowna jest środkiem zabezpieczenia wykonania umowy. W odróżnieniu od odszkodowania pełni jednak funkcję kompensacyjną tylko wobec szkód poniesionych z tytułu zobowiązania niepieniężnego. O tym czemu służy kara umowna, jakie są jej rodzaje, kiedy powstaje obowiązek jej zapłaty, a także w jaki sposób ustala się jej wysokość dowiesz się w poniższym artykule.

Przedsiębiorcy, którzy rozpoczynają działalność oraz w szczególności związani z działalnością turystyczną będą poddawania zwiększonej kontroli ze strony fiskusa. Brak kasy fiskalnej lub niewydanie paragonu może wiązać się z uzyskaniem kary pieniężnej w wysokości od 168 do 3 360 zł.