| INFORLEX | GAZETA PRAWNA | KONFERENCJE | INFORORGANIZER | APLIKACJE | KARIERA | SKLEP
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Prawo > Spółki > Spółka z o.o. > Uprzywilejowanie udziałów w spółce z o.o. a uprawnienia osobiste wspólników

Uprzywilejowanie udziałów w spółce z o.o. a uprawnienia osobiste wspólników

Przedstawiony w kodeksie spółek handlowych katalog uprzywilejowań udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter otwarty. Zatem oprócz uprzywilejowania udziałów co do głosu na zgromadzeniu wspólników i co do sposobu uczestnictwa w podziale majątku spółki w przypadku jej likwidacji, dopuszczalne jest wprowadzenie w umowie spółki niewymienionych w kodeksie spółek handlowych uprzywilejowań, jak np. prawa pierwszeństwa obejmowania udziałów w podwyższanym kapitale zakładowym spółki.

Jeśli chodzi o generalną zasadę uczestnictwa w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (podobna zasada obowiązuje na gruncie spółki akcyjnej) to głosi ona, że jeżeli ustawa lub umowa spółki nie stanowią inaczej, wspólnicy mają równe prawa i obowiązki w spółce (art. 174 § 1 k.s.h.). Jest to tzw. – zasada równości. Znajduje ona potwierdzenie w art. 20 k.s.h. z którego wynika, że wspólnicy albo akcjonariusze spółki kapitałowej powinni być traktowani jednakowo w takich samych okolicznościach.  Najprościej można wyrazić to w ten sposób, że na jeden udział w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (jedną akcję w spółce akcyjnej) przypada jeden głos. Bez żadnych dodatkowych uprawnień czy uprzywilejowań, a zatem siła głosu danego wspólnika na zgromadzeniu wspólników, a co za tym idzie jego pozycja w spółce zależy od ilości posiadanych udziałów.

To z kolei nierozerwalnie związane jest z wysokością zainwestowanych w spółkę środków będącą konsekwencją kapitałowego charakteru spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Oczywiście powyższa zasada może zostać zmodyfikowana, gdyż obowiązujące przepisy dopuszczają zróżnicowania prawa lub obowiązków wspólników.

W przeciwieństwie do poprzednio obowiązujących przepisów tj. kodeksu handlowego z 1934 r., które nie przewidywały wprost uprzywilejowania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, obowiązujący od 2001 roku kodeks spółek handlowych (art.174 § 2 k.s.h.) dopuszcza taką możliwość stwierdzając, że jeżeli umowa spółki przewiduje udziały o szczególnych uprawieniach, uprawnienia te powinny być w umowie określone (udziały uprzywilejowane). Uprzywilejowanie udziałów może dotyczyć w szczególności prawa głosu na zgromadzeniu wspólników, z tym że w tym przypadku uprzywilejowanie nie może przekraczać trzech głosów na jeden udział, a także prawa do dywidendy, w takim przypadku obowiązują ograniczenia wynikające z art. 196 oraz art.197 k.s.h..

Uprzywilejowanie może dotyczyć również sposobu uczestnictwa w podziale majątku spółki w przypadku jej likwidacji. Jak zatem widać, przedstawiony w kodeksie spółek handlowych katalog uprzywilejowań udziałów ze względu na użyty zwrot „w szczególności” ma charakter otwarty. Dopuszczalne jest zatem wprowadzenie w umowie spółki innych, niewymienionych w kodeksie spółek handlowych uprzywilejowań, jak chociażby prawa pierwszeństwa obejmowania udziałów w podwyższanym kapitale zakładowym spółki.

Prawa żądania zwołania zgromadzenia wspólników oraz umieszczania określonych spraw w porządku obrad, prawa powoływania jednego członka zarządu lub członka rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, ( jeśli takie organy są w spółce powołane, prawa do otrzymania w pierwszej kolejności zwrotu wniesionej przez wspólnika dopłaty itp.). Kodeks spółek handlowych nie precyzuje wymogów jakie muszą być spełnione w przypadku ewentualnego uprzywilejowania udziałów. W art. 174 § 5 k.s.h. mowa jest tylko o tym, że umowa spółki może uzależnić przyznanie określonych uprawnień np. od: (i) spełnienia dodatkowych świadczeń na rzecz spółki, (ii) upływu terminu lub (iii) ziszczenia się określonego warunku.

Jeśli chodzi o tzw. dodatkowe świadczenia na rzecz spółki to przykładowo może ono polegać na zobowiązaniu wspólnika, którego udziały mają być uprzywilejowane, do wynajęcia lub wydzierżawienia spółce obiektu lub nieruchomości, na której spółka będzie prowadziła działalność gospodarczą, objęcia udziałów powyżej ich ceny nominalnej, zobowiązaniu wspólnika do udzielenia spółce pożyczki itp.

Odnośnie terminu, to można zastrzec w umowie spółki, że uprzywilejowanie udziałów będzie przykładowo skuteczne przez określony czas np. 10 lat od wpisu spółki do KRS. Jeśli chodzi o ostatni przypadek, a więc ziszczenie się określonego warunku, to można przykładowo zastrzec w umowie spółki, że uprzywilejowanie udziałów wygasa z chwilą zbycia udziału przez wspólnika lub w przypadku, gdy takie rozporządzenie udziałem nastąpiło bez zgody spółki.

Jak zatem widać powyższe przepisy odnoszą się udziałów jako takich i nie są bezpośrednio związane z osobą konkretnego wspólnika. Skoro zatem dany rodzaj uprzywilejowania związany jest z udziałem, to w razie rozporządzenia takim udziałem przez dotychczasowego wspólnika, uprawnienia z nim związane (przypisane do udziału) przechodzą co do zasady na nabywcę udziału, chyba że co innego wynika z umowy spółki. Przykładowo umowa spółki może przewidywać, że w razie zbycia udziału osobie spoza grona wspólników uprzywilejowanie udziału wygasa. Czym innym natomiast są „prawa przyznane osobiście poszczególnym wspólnikom”, o których mowa w art. 246 § 3 k.s.h.

Przepisy kodeksu spółek handlowych, w przeciwieństwie do uprzywilejowania udziałów, nie precyzują o jakie prawa przyznawane osobiście poszczególnym wspólnikom chodzi, ani jakie są ewentualne warunki przyznania takich praw. Nie ulega wątpliwości, że przyznanie takich praw jest w pełni dopuszczalne i w tym zakresie można posiłkować się przepisami art.174 § 2 k.s.h., który dotyczy uprzywilejowania udziałów, a zatem katalog praw przyznanych osobiście poszczególnym wspólnikom może być taki sam jak katalog „uprzywilejowań” związanych z udziałami.

Polecamy: INFORLEX Ekspert

Polecamy: INFORLEX Biznes

Czytaj także

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Artykuł Partnerski

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Mikołaj Przybył

Doradca podatkowy www.mp-consulting.pl

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »