Kategorie

Jak zaskarżyć uchwałę walnego zgromadzenia?

Tomasz Chęciński
Kancelaria Prawnicza Włodzimierz Głowacki i Wspólnicy sp.k.
Kodeks spółek handlowych ogranicza czasowo możliwość występowania z przedmiotowym powództwem z uwagi na ochronę pewności obrotu prawnego.
Kodeks spółek handlowych ogranicza czasowo możliwość występowania z przedmiotowym powództwem z uwagi na ochronę pewności obrotu prawnego.
Walne zgromadzenie akcjonariuszy spółki akcyjnej - jest organem właścicielskim spółki. Nie oznacza to jednak, że może on podejmować dowolne decyzje. Zainteresowanemu przysługują dwie metody pozbawienia uchwały mocy: powództwo o uchylenie uchwały, o którym mowa w art. 422 Kodeksu spółek handlowych (KSH) oraz powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały sprzecznej z prawem, o którym mowa w art. 425 KSH.

Uchylenie uchwały

Pierwsza z wymienionych instytucji dopuszcza uchylenie uchwały w przypadku, gdy jest ona sprzeczna ze statutem bądź dobrymi obyczajami i godzi zarazem w interes spółki lub ma na celu pokrzywdzenie akcjonariusza.

Gdy zaktualizują się wskazane wyżej przesłanki, uchwała walnego zgromadzenia może zostać zaskarżona w drodze wytoczonego przeciwko spółce powództwa o uchylenie uchwały. Jest to możliwe jedynie w przypadku jednoczesnego wystąpienia dwóch z wskazanych przesłanek. W doktrynie przedmiotu przyjmuje się, że dopiero sprzeczność ze statutem lub dobrymi obyczajami, w powiązaniu z godzeniem przez uchwałę w interes spółki lub podjęcie jej w celu pokrzywdzenia akcjonariusza, może uzasadniać uchylenie uchwały przez sąd. Zatem łączne (kumulatywne) wystąpienie dwóch przyczyn uzasadnia wytoczenie powództwa o uchylenie uchwały. Zatem aby uchwała mogła zostać uchylona musi być ona:

  1. Sprzeczna ze statutem i godzić w interes spółki.
  2. Sprzeczna ze statutem i mieć na celu pokrzywdzenie akcjonariusza.
  3. Sprzeczna z dobrymi obyczajami i godzić w interes spółki.
  4. Sprzeczna z dobrymi obyczajami i mieć na celu pokrzywdzenie akcjonariusza.

Ustawodawca posługuje się tutaj klauzulami generalnymi. Kodeks spółek handlowych nie precyzuje, co należy rozumieć pod pojęciem „dobrych obyczajów”, czy „interesu spółki”. Przy wykładni tego pojęcia należy odwołać się do poglądów formułowanych w doktrynie przedmiotu oraz orzecznictwie.

W świetle art. 422 § 2 Kodeks spółek handlowych prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia przysługuje:

  1. Zarządowi, radzie nadzorczej oraz poszczególnym członkom tych organów.
  2. Akcjonariuszowi, który głosował przeciwko uchwale, a po jej powzięciu zażądał zaprotokołowania sprzeciwu (wymóg głosowania nie dotyczy akcjonariusza akcji niemej).
  3. Akcjonariuszowi bezzasadnie niedopuszczonemu do udziału w walnym zgromadzeniu.
  4. Akcjonariuszom, którzy nie byli obecni na walnym zgromadzeniu, jedynie w przypadku wadliwego zwołania walnego zgromadzenia lub też powzięcia uchwały w sprawie nieobjętej porządkiem obrad.

Polecamy: Kiedy rada nadzorcza i akcjonariusze mogą zadecydować o zwołaniu nadzwyczajnego walnego zgromadzenia

Przyjmuje się, choć nie bez zastrzeżeń, że jest to zamknięty katalog podmiotów, którym ustawa przyznaje prawo do wytoczenia powództwa o uchylenie uchwały lub stwierdzenia jej nieważności. 

Kodeks spółek handlowych ogranicza czasowo możliwość występowania z przedmiotowym powództwem z uwagi na ochronę pewności obrotu prawnego. Zbyt długi termin do wniesienia powództwa o uchylenie uchwały albo też brak czasowych ograniczeń, co do wniesienie rzeczonego powództwa nie sprzyjałby pewności obrotu i narażałby spółkę na negatywne konsekwencje wynikające z uchylenia danych uchwał walnego zgromadzenia nawet po znacznym upływie czasu. Dlatego też ustawodawca zdecydował się na wprowadzenia art. 424 KSH, który stanowi, że powództwo o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia należy wnieść w terminie miesiąca od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, nie później jednak niż w terminie sześciu miesięcy od dnia powzięcia uchwały. Co istotne w przypadku spółki publicznej termin do wniesienia powództwa wynosi miesiąc od dnia otrzymania wiadomości o uchwale, nie później jednak niż trzy miesiące od dnia powzięcia uchwały.

Stwierdzenie nieważności uchwały

Art. 425 KSH określa drugą z instytucji zaskarżania uchwał walnego zgromadzenie jaką jest powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały sprzecznej z ustawą. Otóż zgodnie z powołanym przepisem, osobom lub organom spółki wymienionym w art. 422 § 2 KSH (wskazane w części dotyczącej uchylenia uchwały) przysługuje prawo do wytoczenia przeciwko spółce powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia sprzecznej z ustawą. Przez sprzeczność z ustawą należy rozumieć niezgodność z każdą ustawą obowiązującą w momencie powzięcia zaskarżonej uchwały. Zatem nie tylko sprzeczność z przepisami KSH, ale także z rozporządzeniami wydanymi na podstawie i w wykonaniu ustawy oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi. Rozróżnia się uchwały obarczone „wadami prawnymi” o naturze materialno-prawnej albo formalnej. Wystąpienie drugiej z wskazanych wad uzasadnia powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały jedynie w przypadku, gdy naruszenia formalne wpływają na wynik głosowania albo na treść uchwały.

Również i w tym wypadku prawo do wniesienia powództwa o stwierdzenie nieważności uchwały zostało ograniczone w czasie. Prawo to wygasa z upływem sześciu miesięcy od dnia, w którym uprawniony powziął wiadomość o uchwale, nie później jednak niż z upływem dwóch lat od dnia powzięcia uchwały. Powództwo o stwierdzenie nieważności uchwały walnego zgromadzenia spółki publicznej powinno być wniesione w terminie trzydziestu dni od dnia jej ogłoszenia, nie później jednak niż w terminie roku od dnia powzięcia uchwały.

Skutki

Zaskarżenie uchwały walnego zgromadzenia nie wstrzymuje postępowania rejestrowego. Sąd rejestrowy może jednakże zawiesić postępowanie rejestrowe po przeprowadzeniu rozprawy. Wspomniane rozwiązanie ma za zadanie przeciwdziałać tzw. szantażowi korporacyjnemu, to jest sytuacji, w której akcjonariusz mniejszościowy występuje z powództwem z art. 422 KSH albo 425 KSH jedynie w celu uzyskania określonych korzyści w zamian za wycofanie powództwa. Jeżeli powództwo okaże się oczywiście bezzasadne sąd, na wniosek pozwanej spółki, może zasądzić od powoda kwotę do dziesięciokrotnej wysokości kosztów sądowych oraz wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Nie wyłącza to możliwości dochodzenia odszkodowania na zasadach ogólnych, to jest na podstawie przepisów kodeksu cywilnego regulującego odpowiedzialność deliktową. 

Porównaj: Odpowiedzialność odszkodowawcza członków zarządu spółki akcyjnej

Prawomocny wyrok uchylający uchwałę ma moc obowiązującą w stosunkach między spółką a wszystkimi akcjonariuszami oraz między spółką, a członkami organów spółki. To oznacza, że jeżeli wydano prawomocny wyrok uchylający uchwałę lub stwierdzający jej nieważność, inny akcjonariusz nie będzie mógł wystąpić z pozwem na podstawie art. 422 KSH albo 425 KSH w stosunku do tej samej uchwały. Takie powództwo zostanie odrzucony na podstawie art. 199 § 1 pkt 2 KPC. Jest to tzw. rozszerzona skuteczność prawomocnego wyroku uwzględniającego powództwo o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały. Jednakże jeśli sąd oddali powództwo o uchylenie lub stwierdzenie nieważności uchwały, wtedy z powództwem o wskazanej treści może wystąpić każdy pozostały akcjonariusz. W przypadkach, w których ważność czynności dokonanej przez spółkę jest zależna od uchwały walnego zgromadzenia, uchylenie takiej uchwały nie ma skutku wobec osób trzecich działających w dobrej wierze.

Na zarządzie spółki, której uchwała została uchylona ciąży obowiązek zgłoszenia prawomocnego wyroku uchylający tę uchwałę w terminie tygodnia sądowi rejestrowemu. Podobny obowiązek ciąży na zarządzie w przypadku prawomocnego wyroku stwierdzającego nieważność uchwały spółki. Nie złożenie prawomocnego wyroku przez zarząd spółki do akt rejestrowych spółki podlega sankcji wskazanej w art. 24 ustawy o krajowym rejestrze sądowym, albowiem przedmiotowy wyrok jest dokumentem, którego złożenie do akt rejestrowych jest obowiązkowe.

Istotnym zagadnieniem, budzący spory, które nie doczekało się jednoznacznego rozstrzygnięcia, jest kwestia charakteru prawnego oraz skutków wyroków wydanych w postępowania o uchylenie uchwały albo o stwierdzenie jej nieważności. Spotkać się można z dwoma zapatrywaniami.
Wedle pierwszego z nich uchwała, co do której istnieją podstawy uchylenia albo stwierdzenia jej nieważności jest ważna i skuteczna do momentu wydania wyroku. W obydwu przypadkach mamy do czynienia z wyrokiem konstytutywnym, z tym zastrzeżeniem, że wyrok uchylający uchwałę wywołuje skutki ex nunc (od momentu prawomocności orzeczenia - na przyszłość), natomiast wyrok stwierdzający nieważność uchwały ma skutek retroaktywny, ex tunc – co oznacza, że uchwała jest nieważna od chwili podjęcia.

Drugi z prezentowanych poglądów zakłada, że wyrok uchylający uchwałę jest wyrokiem konstytutywnym, a uchwała ta jest nieważna od chwili podjęcia (ex tunc). Uchwała, co do której zachodzą przesłanki uchylenia, jest ważna i skuteczna do momentu wydania wyroku, a zatem zarząd jest zobligowany do jej wykonania. Powinien on jednakże, mając uzasadnione wątpliwości co do jej zgodności ze statutem albo dobrymi obyczajami, podjąć kroki mające na celu zweryfikowanie przez sąd jej prawidłowości. Jednocześnie zarząd powinien powstrzymać się czasowo od wykonanie uchwały. Może też zaskarżając uchwałę, wnieść o zabezpieczenie poprzez wstrzymanie jej wykonanie, do czego podstawę stanowią przepisy o zabezpieczeniu powództwa. Z kolei wyrok stwierdzający nieważność uchwały jest wyrokiem deklaratoryjnym, a uchwała sprzeczna z prawem jest nieważna od chwili jej podjęcia.

Po uwzględnieniu powództwa z art. 422 KSH albo 425 KSH na zarządzie ciąży obowiązek dokonania wszelkich działań mających na celu usunięcie skutków prawnych skutecznie zaskarżonych uchwał.

Co znamienne w sporze dotyczącym uchylenia lub stwierdzenia nieważności uchwały walnego zgromadzenia pozwaną spółkę reprezentuje zarząd, jeżeli na mocy uchwały walnego zgromadzenia nie został ustanowiony w tym celu pełnomocnik.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszego programu
INFORLEX Książki dla Firm
INFORLEX Książki dla Firm
Tylko teraz
598,00 zł
798,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Własne
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    24 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Prototypy samochodów PRL: rewolucyjne i nieodżałowane

    Prototypy samochodów PRL, czyli historia opowiadająca o tym, jak kreatywni byli inżynierowie w czasach Polsku Ludowej. Oto 5 ciekawych konstrukcji.

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW

    Wypłata zaliczek płatności bezpośrednich i niektórych działań obszarowych PROW. W tym roku, podobnie jak w poprzednich latach, rolnicy mogą liczyć na wcześniejsze otrzymanie środków w ramach zaliczek na poczet corocznych dopłat bezpośrednich oraz działań obszarowych PROW - informuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Cyfrowa odporność firmy - skąd wziąć szczepionkę?

    Cyfrowa odporność firmy - jak ją uzyskać? Skąd wziąć "szczepionkę"? Oto 7 najważniejszych warunków odporności cyfrowej firmy.

    Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS? [Webinarium 29 września]

    29 września 2021 r. odbędzie się bezpłatne webinarium „Jak przygotować firmę na rewolucyjną transformację ZUS?”, podczas którego eksperci Fiabilis Consulting Group kompleksowo przedstawią nowe regulacje dotyczące ubezpieczeń społecznych i rozliczeń z ZUS. W trakcie webinarium omówione zostaną m.in. obecne i nadchodzące regulacje w kwestiach takich jak: nowe istotne terminy rozliczeń dla płatników składek, zasiłek chorobowy, składka wypadkowa czy postępowania kontrolne prowadzone przez ZUS. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in: test Outlandera coupe na prąd

    Mitsubishi Eclipse Cross plug-in pożycza świetnie znany napęd hybrydowy w Outlandera i łączy go z dużo ciekawszą stylizacją. Co z tego wyszło?

    Ładowarka USB-C standardem w całej UE

    Ładowarka USB-C standardem w UE. 23 września 2021 r. Komisja Europejska zaproponowała przepisy, które mają ustalić jeden standard portu ładowania i technologii szybkiego ładowania. USB-C ma być standardowym portem wszystkich smartfonów, tabletów, aparatów fotograficznych, słuchawek, przenośnych głośników i konsoli do gier wideo. Ponadto Komisja proponuje rozdzielenie sprzedaży ładowarek od sprzedaży urządzeń elektronicznych.

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy?

    Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na środkowy? To jedna z wątpliwości, którą mogą mieć kierowcy na drogach wielopasmowych. Rozwiejmy ją.

    Używane pickupy do 50 tys. Oto nasza lista

    Używane pickupy do 50 tys. zł? Na naszej liście pojawia się trzech mocnych graczy. I co ciekawe, jeden z nich nie pochodzi ze Stanów!

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu?

    Jak używać sprzęgła przy hamowaniu? To pytanie, które często zadają sobie nie tylko kursanci... Właśnie dlatego warto poznać odpowiedź na nie.

    Kredyty mieszkaniowe - ponad 8 mld udzielonych kredytów w sierpniu

    Wartość udzielonych kredytów mieszkaniowych w sierpniu była rekordowa, przekroczyła 8,1 mld zł, a miesiąc przyniósł kontynuację hossy w kredytach wysokokwotowych. Jakość portfela kredytów mieszkaniowych w pandemii poprawiła się - wynika z danych Biura Informacji Kredytowej przekazanej PAP Biznes.

    Finansowanie programów mieszkaniowych - projekt zmian

    Finansowanie programów mieszkaniowych. Ułatwienie procesu wydatkowania środków publicznych i planowania inwestycji – to tylko niektóre zmiany, które zakłada projekt skierowany 16 września 2021 r. do uzgodnień międzyresortowych i konsultacji społecznych. Wśród proponowanych zmian jest także likwidacja barier dotyczących angażowania wkładu własnego przez inwestora oraz wymogu całościowego udziału gminy w TBS lub SIM w przypadku remontu pustostanów w rządowym programie wsparcia budownictwa socjalnego i komunalnego, finansowanego z Funduszu Dopłat.

    Jakie auto używane kupić? Te sprzedają się najszybciej i najdłużej

    Jakie auto używane kupić? To ważne pytanie. Dziś przygotowaliśmy listę tych modeli, które najdłużej i najkrócej czekają na nowego właściciela.

    Nowy SUV Lexusa, czyli marka sklonuje Yarisa Cross

    Nowy SUV Lexusa? Tak, wszystko wskazuje na to, że Japończycy rozbudują gamę aut ze zwiększonym prześwitem. Auto ma bazować na Yarisie Cross.

    Z jakim zyskiem można zainwestować 1 mln zł na rynku nieruchomości

    Rynek nieruchomości. Inwestowanie w działki pod budowę mieszkań daje wyższą stopę zwrotu z inwestycji niż kupowanie mieszkania na wynajem.

    Projekty domów do 70 m2 - konkurs architektoniczny (wnioski do 29 września)

    Projekty domów do 70 m2. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wraz z Głównym Urzędem Nadzoru Budowlanego zapraszają do wzięcia udziału w konkursie architektonicznym na projekty domów do 70 m2 (powierzchni zabudowy), które będą udostępnione wszystkim zainteresowanym do wykorzystania przy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Wnioski o dopuszczenie do udziału w konkursie można składać 29 września 2021 r. 17 września 2021 r. Sejm uchwalił ustawę nowelizującą Prawo budowlane i ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wprowadzającą ułatwienia administracyjne w budowaniu małych domów jednorodzinnych o powierzchni zabudowy do 70 m2.

    Gdzie nie wolno budować domów?

    Gdzie nie wolno budować domów? Polacy chcą budować domy. Jednym przepisy to umożliwiają, a innym utrudniają.

    Audi e-tron GT RS: Batman ma nowe auto. Przetestowałem je i ja!

    Audi e-tron GT RS wygląda jak samochód Batmana, jest szybki jak myśliwiec i lubi ciasne zakręty jak francuski pociąg TGV. Coś tu jednak nie pasuje.

    Konwent Ochrony Danych i Informacji – 6-7 października. RODO – naruszenia, decyzje, kary

    W tym roku czeka nas jubileuszowa 10. edycja Konwentu Ochrony Danych i Informacji. Obejmie aż dwa dni spotkań: 6 i 7 października. Jak co roku uczestnicy wydarzenia spotkają się z ekspertami ze świata nauki, administracji i biznesu, którzy są specjalistami w dziedzinie ochrony danych i bezpieczeństwa informacji. Tegoroczna edycja Konwentu skupiona będzie wokół tematu naruszeń ochrony danych osobowych, decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych i kar. Poza prelekcjami i znanymi już warsztatami #DataProtectionMixer, uczestnicy wydarzenia będą świadkami debaty komentatorskiej, w której wezmą udział zaproszeni eksperci. Portal infor.pl objął patronat medialny nad tym wydarzeniem.

    Kara za brak OC 2022 rok. Od stycznia nawet 6020 zł!

    Kara za brak OC 2022 rok, czyli od stycznia kierujący, który nie wykupi polisy zapłaci aż o 420 zł więcej. Skąd taka kwota? Winne rosnące wynagrodzenia.

    O ile wzrosną ceny energii?

    Ceny energii. Nie możemy nie widzieć rzeczywistości; trzeba liczyć się ze wzrostami cen energii – przyznała 21 września 2021 r. szefowa departamentu rozwoju rynków i spraw konsumenckich URE Małgorzata Kozak. Oceniła przy tym, iż „podgrzewanie atmosfery” perspektywą wzrostu cen np. o 40 proc. jest obecnie niezasadne.

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku. Ile będą wynosić?

    Stawki za odholowanie pojazdu w 2022 roku po raz kolejny wzrosną. Ile będą wynosić? Za odholowanie auta osobowego zapłacimy... 588 zł!

    Kupowanie opon samochodowych: o czym pamiętać?

    Kupowanie opon samochodowych to zadanie odpowiedzialne. Ogumienie gwarantuje bowiem bezpieczeństwo. O czym pamiętać w czasie wyboru opon?

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania

    Kredyt hipoteczny a spadek wartości mieszkania. Czym grozi sytuacja, kiedy po wzięciu kredytu mieszkaniowego (hipotecznego) wartość rynkowa mieszkania spadnie? Czy można się zabezpieczyć przed nieprzewidzianymi sytuacjami, które mogą utrudnić spłatę rat kredytu? Wyjaśnia Prezes UOKiK w ramach kampanii „Policz i nie przelicz się”.

    Kredyty mieszkaniowe - oprocentowanie stałe, czy zmienne?

    Kredyty mieszkaniowe - oprocentowanie stałe, czy zmienne? Osoby planujące zaciągnięcie kredyt na zakup mieszkania obawiają się wzrostu wysokości rat tego kredytu. W kampanii „Policz i nie przelicz się!” Prezes UOKiK przypomina, że banki powinny oferować również kredyty o stałym oprocentowaniu. Taki kredyt jest nieco droższy, ale kredytobiorca ma gwarancję stałej wysokości raty.

    Samochody z lat 80. O jakich legendach trzeba pamiętać?

    Samochody z lat 80., czyli dziś opowiemy o mieszance szaleństwa, motosportu, innowacji i... trwałości. Oto 10 aut, które na stałe zapisały się w historii.