Kategorie

Zatrudnienie członków zarządu w spółkach, w których są wspólnikami

Wojciech Szlawski
Radca prawny
Lubasz i Wspólnicy
Kancelaria Radców Prawnych
formy zatrudnienia członków zarządu w spółkach, w których są wspólnikami
formy zatrudnienia członków zarządu w spółkach, w których są wspólnikami
Zatrudnianie członków zarządu, będących jednocześnie wspólnikami spółki jest dość często spotykaną praktyką. Jednak w pewnych stanach faktycznych zatrudnienie członków w oparciu o umowę o pracę może zostać zakwestionowane przez ZUS i Sądy.

Podstawy prawne zatrudnienia członków zarządu

Zarząd stanowi obligatoryjny organ kapitałowej spółki handlowej. Składa się z jednego albo większej liczby członków, którzy mogą być wspólnikami (akcjonariuszami) spółki albo osobami spoza ich grona.

Członkowie zarządu, co do zasady, są w sp. z o.o. powoływani uchwałą wspólników, a w S.A. uchwałą rady nadzorczej. Umowa albo statut spółki mogą wprowadzać odmienne rozwiązania w tym zakresie.

W wyniku powołania, o którym mowa w przepisach art. 201 § 4 oraz 368 § 4 ksh, dochodzi do ustanowienia zarządu – następuje w ten sposób nawiązanie stosunku organizacyjnego między spółką a członkiem zarządu.

Reklama

Członek zarządu może wykonywać swoje obowiązki wyłącznie na podstawie powyższego stosunku organizacyjnego. Często jednakże dochodzi do nawiązania towarzyszącego mu stosunku obligacyjnego – stosunku pracy, umowy o świadczenie usług, kontraktu menadżerskiego, umowy o zarządzanie czy innej jeszcze umowy nienazwanej.

Możliwość taka wynika wprost z przepisów art. 203 i 370 ksh, zgodnie z którymi odwołanie członka zarządu nie pozbawia go roszczeń ze stosunku pracy lub innego stosunku prawnego dotyczącego pełnienia funkcji członka zarządu, a także z orzecznictwa Sądu Najwyższego (por. np. wyrok SN z 11 maja 2009 r., I UK 15/09, LEX nr 512998).

W imieniu spółki stosunki obligacyjne z członkami zarządu zawiera rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Występuje tutaj zatem szczególna postać reprezentacji spółki - art. 210 § 1 i  379 § 1 ksh.

Odmiennie kwestia ta przedstawia się w sytuacji zatrudnienia jedynego członka zarządu w spółce, w której jest on jedynym wspólnikiem (akcjonariuszem), o czym będzie mowa w dalszej części artykułu.

Warto zauważyć, ze możliwość zatrudnienia członków zarządu w ramach stosunku pracy nie została w Kodeksie spółek handlowych uzależniona od spełnienia jakichkolwiek dodatkowych kryteriów. W tym zakresie należy jednakże odwołać się do art. 22 Kodeksu pracy, definiującego zatrudnienie pracownicze, jako wykonywane pod kierownictwem pracodawcy w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym.

Tym samym, zatrudnienie niespełniające tych przesłanek, nie będzie miało waloru zatrudnienia pracowniczego bez względu na wskazaną przez strony nazwę stosunku obligacyjnego towarzyszącego powołaniu danej osoby do zarządu i odwrotnie – zatrudnienie odpowiadające powyższym cechom będzie zatrudnieniem pracowniczym.

Wycięcie drzew i krzewów – opłaty i kary 2013

Akcyza na samochody 2012 / 2013

Zatrudnienie członków zarządu będących jedynymi wspólnikami spółki kapitałowej

Czynność prawna między jedynym wspólnikiem (akcjonariuszem) spółki, będącym jednocześnie jedynym członkiem jej zarządu a reprezentowaną przez niego spółką wymaga formy aktu notarialnego.

Powyższa reguła odnosi się także do zawierania z jedynym członkiem zarządu stosunków obligacyjnych towarzyszących powołaniu do zarządu.

Reklama

Jednakże zgodnie z dominującą linią orzeczniczą Sądu Najwyższego i poglądami przedstawicieli doktryny, brak jest możliwości zawarcia z jedynym członkiem zarządu będącym jedynym wspólnikiem (akcjonariuszem) spółki umowy o pracę, z uwagi na niezrealizowanie jednej z przesłanek pracowniczego zatrudnienia, mianowicie podporządkowania pracownika pracodawcy.

Uznaje się bowiem, że w powyższej sytuacji jedna i ta sama osoba byłaby jednocześnie pracownikiem i pracodawcą, ignorując niejako fakt, że spółki kapitałowe, z uwagi na posiadaną osobowość prawną, stanowią samodzielny, niezależny od wspólników (akcjonariuszy) podmiot uczestniczący w obrocie.

Wskazuje się ponadto, że sytuacja taka stanowiłaby szczególną formę prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek, z uwagi na zachodzącą symbiozę pracy i kapitału, która jest sprzeczna zarówno z aksjologią prawa pracy, jak i prawa ubezpieczeń społecznych. Nie zachodziłaby bowiem stanowiąca podstawę ustroju pracy wymiana świadczeń między właścicielem środków produkcji (pracodawcą) a pracownikiem.


Zatrudnienie członków zarządu – „niemal jedynych” wspólników spółek kapitałowych

W najnowszym orzecznictwie Sądu Najwyższego podważona została nie tylko możliwość pracowniczego zatrudnienia jedynego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącego jej jedynym wspólnikiem, ale także będącego „niemal jedynym” wspólnikiem (por. wyrok SN z dnia 3 sierpnia 2011 r., I UK 8/11).

Pojęcie „niemal jedynego wspólnika” oraz „udziałowca iluzorycznego” nie doczekało się bliższej interpretacji w orzecznictwie. Sąd Najwyższy w dotychczasowych rozstrzygnięciach wskazał jedynie przykładowo na sytuację, gdy w spółce dwóm wspólnikom przysługują udziały pozostające ze sobą w proporcji 99 do 1.

Z uwagi na objęcie przez SN „niemal jedynego wspólnika” w drodze analogii dyspozycją art. 8 ust. 6 pkt. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uważa się za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność, kwestia ta ma doniosłe znaczenie i wywołuje daleko idące skutki.

Należy się spodziewać, że w kolejnych orzeczeniach Sąd Najwyższy dokona bliższej wykładni tego pojęcia. Do tego czasu nie można jednoznacznie wykluczyć, czy „niemal jedynym wspólnikiem” w powyższym rozumieniu nie będzie także wspólnik, któremu przysługuje 51% udziałów w spółce (bowiem będzie miał on decydujący wpływ na spółkę), a przy rozdrobnionym kapitale zakładowym – nawet poniżej 50 % udziałów (z tego samego względu).

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    3 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Volkswagen Passat GTE: test niemieckiej hybrydy plug-in

    Volkswagen Passat GTE ma przestronną kabinę i duży bagażnik. Czy rodzinne nadwozie uzupełnione hybrydą plug-in sprawdza się w praktyce?

    Content marketing w biznesie – jak to robić dobrze

    Content marketing w biznesie. Gdy na marketingowym horyzoncie pojawia się hasło “content”, naturalnym skojarzeniem jest produkcja, dystrybucja i zarządzanie treścią, która z jednej strony dawałaby wymierną wartość dla odbiorcy, a z drugiej – kreowała pożądany wizerunek danej marki. Tyle i aż tyle? W praktyce działania contentowe to o wiele bardziej złożone przedsięwzięcia, a potencjalni twórcy pożądanych materiałów powinni dwa razy się zastanowić przed postawieniem pierwszego przecinka lub kropki.

    Kredyt na samochód. Jaki wybrać i czym się różnią?

    Kredyt na samochód, czyli kredyt gotówkowy, kredyt samochodowy i leasing konsumencki. Która forma jest najlepsza?

    Wydatki na mieszkanie w budżecie domowym

    Wydatki na mieszkanie. Wydatki na utrzymanie i wyposażenie mieszkania lub domu w Polsce stanowią prawie 25% wydawanych przez nas pieniędzy – wynika z danych Eurostatu. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Co ciekawe, jeszcze gorzej jest w Niemczech.

    Rolniczy handel detaliczny - co się zmieni

    Rolniczy handel detaliczny. 30 lipca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia prowadzenia przez rolników rolniczego handlu detalicznego, przedłożony przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Wejście w życie nowych rozwiązań uzależnione jest od przebiegu procesu notyfikacji projektu ustawy w Komisji Europejskiej i w państwach członkowskich UE.

    Bezpieczne wakacje 2021: o czym pamiętać?

    Bezpieczne wakacje 2021 to pojęcie, o którym w tym roku Policja powtarza do znudzenia. Te zasady naprawdę warto jednak przyswoić. Jak brzmią?

    e-Bilety Morskie Oko. Rezerwacja lub nie zaparkujesz!

    e-Bilety Morskie Oko - to jedyny sposób, aby w najbliższych dniach zostawić auto w Palenicy Białczańskiej. Muszą o tym wiedzieć odwiedzający TPN.

    Rynek nieruchomości biurowych w Polsce

    Rynek nieruchomości biurowych. Sytuacja związana z pandemią istotnie wpłynęła na rynek biurowy. Inwestorzy w sektorze biurowym jeszcze mocniej stawiają obecnie, zarówno na rozwiązania energooszczędne, jak również ekologię i udogodnienia z zakresu wellbeingu.

    Trudniej o kredyt hipoteczny - nowa Rekomendacja S

    Kredyty hipoteczne - Rekomendacja S. Od lipca bieżącego roku obowiązują nowe zasady udzielania kredytów mieszkaniowych. Co o „nowej” Rekomendacji S przyszły kredytobiorca wiedzieć powinien?

    Volkswagen Taigo: Niemcy stawiają na SUV-a coupe

    Volkswagen Taigo to nowa propozycja w ofercie marki w Europie. Czym jest Taigo? To tak naprawdę model T-Cross, jednak w wersji coupe.

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?