Czym są dobre praktyki spółek publicznych?

Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie przyjęła zbiory „Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na GPW” oraz „Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect”. Pierwszy z wymienionych aktów dotyczy spółek publicznych, których akcje notowane są na rynku regulowanym (GPW), natomiast drugi spółek notowanych w Alternatywnym Systemie Obrotu (NewConnect).

Soft law

Dobre Praktyki należą do kategorii tzw. soft law. Zasadom w nim wyrażonym nie można przypisać mocy powszechnie obowiązującego prawa. Odmiennie sytuacja prezentowałaby się, gdyby Zbiory Dobrych Praktyk uchwalone zostały w formie ustawy albo rozporządzenia na podstawie i w granicach ustawowego upoważnienia.

Dobre Praktyki, stanowiąc przejaw „miękkiego prawa”, funkcjonują zgodnie z zasadą „comply or explain”, którą należy tłumaczyć jako „zastosuj albo wyjaśnij dlaczego nie stosujesz”.

Chociaż podporządkowanie się im jest fakultatywne, to obowiązkowe jest poinformowanie przez spółkę publiczną o odstępstwie od stosowania poszczególnych postanowień dobrych praktyk. Zdaje się to potwierdzać § 29 ust. 2 zdanie 2 Regulaminu Giełdy. Przepis wskazuje, iż zasady ładu korporacyjnego określone w uchwale nie są przepisami obowiązującymi w rozumieniu Regulaminu Giełdy. Identyczny charakter należy przypisać postanowieniom Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect, aczkolwiek nie wynika to expressis verbis z treści Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu (NewConnect).

Przestrzeganie Dobrych Praktyk nie wymaga od walnego zgromadzenia spółki, czy też podejmowania przez zarząd uchwał dotyczących przestrzegania zasad ładu korporacyjnego.

Zobacz także: Jak zaskarżyć uchwałę walnego zgromadzenia?

Jakie są Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW

4 lipca 2007 roku Rada Nadzorcza GPW uchwaliła Dobre Praktyki Spółek Notowanych na GPW, które uległy zmianie z dniem 19 maja 2010 roku na podstawie uchwały Rady Nadzorczej GPW nr 17/1249/2010. Zmiana zasad ładu korporacyjnego wynikała z potrzeby dostosowania ich do obowiązującego prawa oraz uwzględnienia postulatów zgłaszanych przez uczestników rynku kapitałowego. Uchwała w sprawie podjęcia zmian w Dobrych Praktykach Spółek Notowanych na GPW weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 roku.

Dobre Praktyki podzielone zostały redakcyjnie na Preambułę oraz na część właściwą obejmującą cztery rozdziały: Rekomendacje dotyczące dobrych praktyk spółek giełdowych, Dobre praktyki realizowane przez zarządy spółek giełdowych, Dobre praktyki stosowane przez członków rad nadzorczych oraz Dobre praktyki stosowane przez akcjonariuszy.

W świetle § 29 ust. 3 Regulaminu Giełdy w przypadku, gdy określona zasada ładu korporacyjnego nie jest stosowana w sposób trwały lub jest naruszona incydentalnie, emitent ma obowiązek opublikowania raportu zawierającego informacje o:

• zasadzie, jaka nie jest stosowana lub nie została zastosowana,
• okolicznościach i przyczynach nie zastosowania zasady,
• sposobie, w jaki emitent zamierza usunąć ewentualne skutki nie zastosowania danej zasady lub jakie kroki zamierza podjąć, by zmniejszyć ryzyko nie zastosowania zasad ładu korporacyjnego w przyszłości.

Polecamy serwis Przedsiębiorca w sądzie

Raport powinien zostać opublikowany w taki sam sposób jak raporty bieżący, w tym także na oficjalnej stronie internetowej emitenta.

Emitent jest zobowiązany do przedstawienia raportu zaraz po powstaniu uzasadnionego obawy , że dana zasada nie będzie stosowana lub że nie zostanie zastosowana. Jednocześnie zobowiązany jest do publikacji raportu niezwłocznie po naruszeniu zasady ładu korporacyjnego. Raport o stosowaniu Dobrych Praktyk należy dołączyć do raportu rocznego.

Podobny obowiązek nakłada na spółkę § 91 ust. 5 pkt 4 Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 roku w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z dnia 28 lutego 2009 r.). Zgodnie z tym przepisem spółka publiczna musi w sprawozdaniu z jej działalności, będącego częścią raportu rocznego, umieszczać oświadczenia o stosowaniu ładu korporacyjnego.

Przekazywanie przez spółkę publiczną informacji o stosowaniu ładu korporacyjnego realizowane jest za pośrednictwem Elektronicznego Systemu Przekazywania Informacji (ESPI).

Polecamy: prawnikow.pl/forum

Dobre Praktyki Spółek Notowanych na NewConnect

Natomiast w przypadku Dobrych Praktyk Spółek Notowanych na NewConnect, obecnie obowiązują one w brzmieniu nadanym Uchwałą nr 293/2010 Zarządu Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. z dnia 31 marca 2010 roku. Podstawę do ich ustanowienia stanowi § 25 Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu. Zgodnie z nim Organizator Alternatywnego Systemu może określić w odrębnym dokumencie zasady ładu korporacyjnego obowiązujące:

• emitentów instrumentów finansowych wprowadzonych do obrotu w alternatywnym systemie,
• Uczestników Alternatywnego Systemu.

Na rynku NewConnect obowiązują obecnie podobne wymogi informacyjne w zakresie stosowania zasad ładu korporacyjnego, co na GPW. Zgodnie z § 5 ust. 6.3 załącznika nr 3 do Regulaminu Alternatywnego Systemu Obrotu, raport roczny powinien dodatkowo zawierać informacje na temat stosowania przez emitenta zasad ładu korporacyjnego, o których mowa w dokumencie „Dobre Praktyki Spółek Notowanych na NewConnect”. W powyższym zakresie raport roczny powinien zawierać co najmniej informacje na temat zasad ładu korporacyjnego, które nie były przez emitenta stosowane, wraz ze wskazaniem jakie były okoliczności i przyczyny zaistnienia takiej sytuacji oraz w jaki sposób spółka zamierza usunąć ewentualne skutki nie zastosowania danej zasady lub jakie kroki zamierza podjąć, by zmniejszyć ryzyko nie zastosowania danej zasady w przyszłości.

Przekazywanie przez spółkę publiczną informacji o stosowaniu ładu korporacyjnego realizowane jest za pośrednictwem Elektronicznej Bazy Informacji (EBI) administrowanej przez Giełdę.

Tomasz Chęciński
Prawnik w Kancelarii Prawniczej
Włodzimierz Głowacki i Wspólnicy sp.k.