Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy pozwy zbiorowe są zagrożeniem dla firm

Maurycy Organa
inforCMS
Od 19 lipca 2010 r. pojawiła się możliwość wnoszenia pozwów zbiorowych. Wielu przedsiębiorców upatruje w instytucji pozwu zbiorowego istotnego zagrożenia swojej sytuacji. Warto przyjrzeć się polskim regulacjom, czy faktycznie stanowią one tak istotne zagrożenie oraz czy przedsiębiorca będzie bezradny wobec roszczeń zgłaszanych w tym trybie.

Jakich spraw może dotyczyć pozew zbiorowy

Pozew zbiorowy nie może być wytoczony przez każdego. Ustawa ogranicza krąg osób uprawnionych do następujących grup osób:

a) konsumentów,

b) osób podnoszących roszczenia z tytułu odpowiedzialności za produkt niebezpieczny,

c) osób podnoszących roszczenia z tytułu czynów niedozwolonych.

Wynika to z art. 1 ust. 2 ustawy o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym (dalej: „ustawa”).

WAŻNE!

Pozwów grupowych nie mogą wnosić pracownicy przeciwko swoim pracodawcom.

W praktyce prawdopodobnie najczęściej obiektem pozwów grupowych będą:

banki,

• biura podróży,

• koncerny farmaceutyczne,

• podmioty świadczące usługi masowe dla konsumentów,

• producenci sprzętu RTV i AGD,

• producenci oprogramowania,

• producenci żywności,

• stacje benzynowe.

Postępowanie zbiorowe może dotyczyć:

a) roszczenia o zapłatę (odszkodowania/zadośćuczynienia),

b) roszczenia o ustalenie odpowiedzialności pozwanego (w przypadku ustalenia odpowiedzialności pozwanego poszczególni członkowie grupy wnoszącej pozew zbiorowy będą mogli dochodzić roszczeń majątkowych w odrębnych postępowaniach).

Jakie warunki są niezbędne do złożenia pozwu zbiorowego

Pozew zbiorowy może zostać wniesiony przez grupę osób liczącą nie mniej niż 10 osób, które dochodzą roszczenia jednego rodzaju:

• opartego na tej samej podstawie faktycznej (np. zatrucie lodami gości weselnych podczas uroczystości weselnej) albo

• opartego na tej samej podstawie prawnej, jeżeli istotne okoliczności faktyczne uzasadniające żądanie są wspólne dla wszystkich roszczeń (np. żądanie klientów banku dotyczące zwrotu nadpłaconego oprocentowania, zgłaszane przez tych klientów, którzy podpisali identyczne umowy kredytowe, choć same umowy zostały podpisane w różnym czasie i każdy z klientów banku spłacał odsetki w innej wysokości i w innym dniu miesiąca).

WAŻNE!

Aby można mówić o pozwie zbiorowym, pozew musi zostać złożony przez grupę co najmniej 10 osób.

W przypadku dochodzenia roszczeń pieniężnych konieczne jest ujednolicenie wysokości dochodzonych roszczeń (art. 2 ust. 1 ustawy). Oznacza to, że konieczne będzie ustalenie kwoty, która w przypadku wygranej zostanie przyznana każdemu z członków grupy. Nie oznacza to, że wszyscy członkowie grupy otrzymają równe części zasądzonej kwoty. Ustawa nakazuje jedynie stworzenie podgrup liczących co najmniej dwie osoby, których wysokość roszczenia będzie identyczna (art. 2 ust. 2 ustawy).

PRZYKŁAD

Autobusem podróżowało 40 hostess zatrudnionych na podstawie umowy o dzieło. Autobus jechał na imprezę plenerową, jednak uczestniczył w wypadku komunikacyjnym z winy kierowcy innego pojazdu. Każda z hostess miała inną stawkę wynagrodzenia. Z powodu wypadku nie dotarły na miejsce na czas i nie otrzymały wynagrodzenia. Wszystkie złożyły pozew zbiorowy przeciwko sprawcy wypadku o zapłatę odszkodowania w wysokości utraconego wynagrodzenia. Wysokość roszczeń odszkodowawczych została ujednolicona w ten sposób, że hostessy utworzyły spośród siebie 2-osobowe podgrupy osób, które miały wynagrodzenie ustalone na najbardziej zbliżonym poziomie.

Powództwo zbiorowe nie jest wnoszone przez wszystkich członków grupy, a jedynie przez tzw. reprezentanta grupy (art. 4 ust. 1 ustawy). Wniesienie powództwa zbiorowego wymaga więc odpowiedniego zorganizowania się osób, które chcą taką sprawę zainicjować. Reprezentantem może być jeden z członków grupy lub miejski rzecznik konsumentów (art. 4 ust. 2 ustawy). Reprezentant grupy prowadzi postępowanie w imieniu własnym, na rzecz wszystkich członków grupy (art. 4 ust. 3 ustawy). W postępowaniu zbiorowym grupa musi być reprezentowana przed sądem przez adwokata lub radcę prawnego, chyba że powód jest adwokatem lub radcą prawnym (art. 4 ust. 4 ustawy).

Wniesienie pozwu zbiorowego jest związane z uiszczeniem opłaty sądowej w wysokości tylko 2% wartości przedmiotu sporu (w sprawach wnoszonych indywidualnie jest to 5% wartości przedmiotu sporu) - art. 13 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

 

Etapy postępowania

KROK 1 - badanie dopuszczalności prowadzenia postępowania w trybie pozwu grupowego

Sąd będzie badał istnienie przesłanek pozwalających rozpoznać sprawę w trybie pozwu zbiorowego. Sąd zbada zarówno możliwość wspólnego dochodzenia roszczeń, jak i spełnienie wymogów formalnych pozwalających prowadzić postępowanie ze zbiorowego pozwu (art. 10 ustawy).

KROK 2 - rozpoznanie wniosku pozwanego o wpłatę kaucji

Sąd na wniosek pozwanego może orzec obowiązek złożenia przez grupę powodów kaucji na zaspokojenie ew. roszczeń pozwanego o zapłatę kosztów postępowania w wysokości do 20% wartości przedmiotu sporu (art. 8 ustawy).

KROK 3 - ogłoszenie o wszczęciu postępowania grupowego

Ogłoszenie ma za zadanie skłonić jak największą liczbę osób zainteresowanych do wspólnego uczestniczenia w postępowaniu grupowym. Do grupy mogą przystępować zarówno osoby, które dotychczas nie wszczynały odrębnych postępowań sądowych, jak i takie, które już prowadziły indywidualne postępowania tożsame z przedmiotem postępowania zbiorowego (art. 11 ustawy).

KROK 4 - Prowadzenie samego postępowania zbiorowego

Wyrok wydany w postępowaniu dotyczy wszystkich członków grupy. Poszczególni członkowie grupy powinni być wymienieni w treści wyroku.

Jak przedsiębiorca może się bronić w postępowaniu grupowym

W praktyce nie można wykluczyć, że stosunkowo duża łatwość wniesienia pozwu grupowego i mniejsze koszty postępowania mogą doprowadzić do zgłaszania roszczeń niezasadnych. Przedsiębiorca pozwany w ramach postępowania grupowego powinien więc w takim przypadku wykorzystać wszelkie prawne środki obrony w takim postępowaniu. Niezależnie od podjęcia obrony co do istoty żądania grupy powodów pozwany może kwestionować niektóre czynności procesowe w trakcie postępowania z pozwu zbiorowego.

Kwestionowanie możliwości prowadzenia postępowania grupowego

Na etapie badania przez sąd dopuszczalności prowadzenia postępowania w trybie pozwu grupowego pozwany może kwestionować przede wszystkim:

a) istnienie okoliczności faktycznych sprawy (np. pozew przeciwko bankom, gdy co prawda przedmiot żądania członków grupy jest taki sam - zwrot nadpłaconego oprocentowania, jednak umowy kredytowe stanowiące podstawę roszczenia różnią się między sobą),

b) brak ujednolicenia wysokości roszczeń lub niewłaściwe ujednolicenie roszczeń (np. możliwe wydaje się podnoszenie, że ujednolicenie wysokości roszczeń nastąpiło „w górę”, gdy tymczasem w przypadku roszczeń, których wysokość można precyzyjnie określić, dopuszczalne jest tylko wyrównywanie „w dół”).

Pozwany przedsiębiorca może zgłaszać swoje zastrzeżenia, składając zażalenie na postanowienie sądu o dopuszczeniu rozpoznania sprawy w trybie pozwu grupowego (art. 10 ust. 2 ustawy).

Żądanie zapłaty kaucji

Przy pierwszej czynności procesowej pozwany może zażądać wpłaty przez grupę powodów kaucji na zabezpieczenie kosztów postępowania (art. 8 ustawy). Kosztami postępowania będą przede wszystkim koszty wynagrodzenia pełnomocnika procesowego, koszty biegłego. Wysokość kaucji nie może przekroczyć 20% wartości przedmiotu sporu. Ustalenie wysokości kaucji następuje w formie postanowienia sądu, na które przysługuje zażalenie. Zażalenie takie może być wniesione zarówno przez reprezentanta grupy, jak i pozwanego. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez sąd terminu do złożenia kaucji pozwany przedsiębiorca może złożyć do sądu wniosek o odrzucenie pozwu, żądając jednocześnie zasądzenia na swoją rzecz kosztów procesu - tak jakby to pozwany przedsiębiorca wygrał sprawę (art. 8 ust. 5 ustawy).

Przystępowanie nowych osób

Po opublikowaniu ogłoszenia do sprawy po stronie grupy powodów mogą przystąpić nowe osoby. Pozwany może sprzeciwiać się ich dopuszczeniu do sprawy, argumentując, że osoby te nie mogą występować w roli powodów (brak wspólnych podstaw faktycznych itp.).

Wady i zalety pozwów grupowych

Tabela. Najważniejsze zalety i wady pozwu zbiorowego z punktu widzenia przedsiębiorcy będącego potencjalnym pozwanym w takim postępowaniu.

• art. 1-25 ustawy z 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym - Dz.U. z 2010 r. Nr 7, poz. 44

• art. 13 ust. 2 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych - j.t. Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594

Maurycy Organa

radca prawny

 

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Jak podpisywać sprawozdanie finansowe po zmianach w ustawie o rachunkowości (PDF)
Jak podpisywać sprawozdanie finansowe po zmianach w ustawie o rachunkowości (PDF)
Tylko teraz
Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ceny drewna w Polsce w 2022 roku. Tanio już było
    Czasy taniego drewna skończyły się bezpowrotnie - powiedział 26 maja 2022 r. w Sejmie wiceminister klimatu i środowiska Edward Siarka. Zapowiedział też, że firmy, które kupują drewno po niższych cenach w kraju i sprzedają je drożej za granicą, stracą preferencje.
    GUS: Eksport i import w górę
    GUS zaprezentował dane o obrotach towarowych handlu zagranicznego ogółem i według krajów w okresie styczeń - marzec 2022.
    Z życia dewelopera. Uwaga! Wejście w życie nowej ustawy deweloperskiej
    Wygląda na to, że nie dojdzie do uchwalenia ustawy o zmianie terminu wejścia w życie nowej ustawy deweloperskiej.
    Nowy Peugeot 308. Test wersji PureTech 130 Allure Pack
    Nowy Peugeot 308. Test kolejnej odsłony nowego kompaktu z Francji. Po hybrydzie dostaliśmy model napędzany 130-konnym benzyniakiem.
    Gaz-System: na początku czerwca ruszy próbny przesył gazu przez interkonektor Polska–Słowacja
    Prace budowlane mające na celu połączenie systemów przesyłowych Polski i Słowacji są zakończone. Gazociąg jest obecnie nagazowany i prowadzone są testy jego funkcjonalności - poinformował w czwartek Gaz-System. Pierwszy próbny przesył gazu w kierunku do Polski i na Słowację ruszy na początku czerwca
    Czy warto wziąć kredyt na samochód? Tak, ale nie gotówkowy
    Czy warto wziąć kredyt na samochód? Tak, bo często inaczej nie da się kupić własnego auta. Trzeba jednak też wiedzieć jaki wziąć kredyt na samochód.
    Jak sprawdzić zużycie opon? Stan opon sprawdzi się sam. Zdalnie!
    Jak sprawdzić zużycie opon? Powstał właśnie system, który zdalnie wykrywa stan zużycia opony zamontowanej w samochodzie osobowym.
    Czy możemy się obawiać braku węgla w sezonie jesienno-zimowym?
    Rząd czyni starania, by nie doszło do sytuacji deficytu węgla w sezonie jesienno-zimowym; w 2022 r. spółki Skarbu Państwa planują zwiększyć wydobycie o ok. 1,5 mln ton węgla energetycznego - mówił w Sejmie wiceszef MAP Piotr Pyzik. Dodał, że trwają rozmowy ws. zwiększenia importu węgla np. z USA
    Kredyt hipoteczny bez wkładu własnego od 27 maja 2022 r. Skorzystają nieliczni
    27 maja 2022 r. startuje rządowy program "Mieszkanie bez wkładu własnego", dzięki któremu klienci otrzymają wsparcie na pokrycie wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu hipotecznego (mieszkaniowego). Jednak eksperci Credipass i Metrohouse nie mają złudzeń. Spadająca zdolność kredytowa Polaków, rosnące stopy procentowe oraz limity na m2 nieruchomości znacznie ograniczają możliwości skorzystania z programu. Kto może wziąć kredyt mieszkaniowy z dopłatą do wkładu własnego?
    Co płacić w pierwszej kolejności, gdy pieniędzy w firmie jest za mało?
    Zarządzanie kryzysowe przedsiębiorstwem nie raz łączy się z problemem potocznie zwanym „krótką kołdrą”. Jest to sytuacja, w której przedsiębiorca bądź menedżer nie jest w stanie opłacić w terminie (bądź chwilowo w ogóle) wszystkich zobowiązań firmy. Problem taki występuje najczęściej na przedpolu upadłości bądź sądowej restrukturyzacji przedsiębiorstwa, ale może być również zażegnany bez użycia narzędzi prawa upadłościowego lub restrukturyzacyjnego (choć mocno zaleca się rozważenie takich kroków!).
    Program mieszkanie bez wkładu własnego. Jakie warunki
    W czwartek rusza program Mieszkanie bez wkładu własnego, który umożliwi zaciągnięcie kredytu hipotecznego z gwarancją BGK zastępującą wkład własny. Zgodnie z zapowiedziami resortu rozwoju program będzie modyfikowany. Zmiany wejdą w życie najpóźniej w styczniu 2023 r.
    VW ID.Buzz. Cena startuje od 248 091 zł. Czy to drogo?
    VW ID.Buzz. Cena w Polsce startuje od 248 091 zł. Za dokładnie tą sumę pierwsi klienci znad Wisły mogą złożyć zamówienie na 5-miejscowego e-busa.
    Michel: mamy nadzieję uzgodnić sankcje na ropę z Rosji przed szczytem UE
    Unia Europejska ma nadzieję, że uda się uzgodnić sankcje na rosyjską ropę przed kolejnym posiedzeniem Rady Europejskiej, zaplanowanym na poniedziałek i wtorek - powiedział w środę przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel
    Co dalej z rynkiem mieszkań?
    Z jakimi największymi wyzwaniami będą musieli mierzyć się deweloperzy w 2022 roku? Co będzie sprzyjało rozwojowi rynku mieszkaniowego?
    Nieruchomości premium odporne na wahania rynku
    Polacy zaczęli masowo lokować kapitał w domach, mieszkaniach i działkach. Hossa nie ominęła również sektora nieruchomości luksusowych, który potrafi kumulować pieniądze inwestorów jak żaden inny.
    Zaległości firm usługowych rosną [BADANIE]
    Zaległości branży usługowej wobec banków i dostawców wzrosły w I kwartale o niemal 1,9 mld zł. Tak wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i BIK.
    Nieoficjalnie: Węgry, Czechy i Słowacja blokują embargo na rosyjską ropę
    Podejście Węgier, Czech i Słowacji wyhamowało prace w UE nad przyjęciem szóstego pakietu sankcji na Rosję, czyli embarga na rosyjską ropę. Do tego nie widać zabiegów po stronie Niemiec i Francji, żeby jak najszybciej przyjąć ten pakiet. To osłabia unijną jedność i solidarność - przekazało PAP źródło dyplomatyczne w Brukseli
    Zadłużenie firm deweloperskich
    Zadłużenie firm deweloperskich - liczba firm deweloperskich wpisanych na koniec marca br. do Krajowego Rejestru Długów spadła o 0,6% rdr. Równocześnie w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor i w bazie informacji kredytowych BIK przybyło dłużników wykonujących roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków.
    Von der Leyen w Davos: Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje
    Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje. Przypomina to rosyjską strategię dotyczącą wykorzystywania przez Rosję w ten sam sposób surowców energetycznych - powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoim wtorkowym przemówieniu na Międzynarodowym Forum Ekonomicznym w szwajcarskim Davos.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? Sprawdźmy.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? To pytanie, które często pojawia się z ust osób, zaczynających dopiero przygodę z kamperingiem. A więc?
    Wzrośnie płaca minimalna, a za nią preferencyjny ZUS dla przedsiębiorców
    W 2023 roku czeka nas dwustopniowa podwyżka płacy minimalnej: pierwszy raz w styczniu do wartości 3350 zł brutto, drugi raz w lipcu do 3500 zł brutto. Obecnie minimalne wynagrodzenie to 3010 zł, a więc docelowy wzrost wyniesie ponad 16%.
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Odpowiedzi jest wiele...
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Ciężko udzielić jednej odpowiedzi. Bo wszystko zależy od tego, o drodze jakiej kategorii mówimy.
    Stacje ładowania w Łodzi. 100 nowych punktów dla elektryków
    Stacje ładowania w Łodzi, czyli właśnie rozpoczyna się nowa inwestycja. W jej ramach powstanie 100 stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
    Niemiecki minister gospodarki: embargo na rosyjską ropę "w zasięgu ręki"
    Niemiecki minister gospodarki Robert Habeck w wywiadzie udzielonym w poniedziałek wieczorem dla niemieckiej telewizji publicznej stwierdził , że embargo na rosyjską ropę naftową jest "w zasięgu ręki"
    Premier o sankcjach na Rosję: mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni osiągniemy porozumienie
    Mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni dojdziemy do porozumienia, choć bardzo ważną wartością jest też zachowanie jedności - powiedział premier Mateusz Morawiecki, pytany o postępy w dyskusji między państwami UE nad wprowadzeniem szóstego pakietu sankcji wobec Rosji