Refundacja zatrudnienia bezrobotnego - aspekty podatkowe

O refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, na którym ma być zatrudniony bezrobotny skierowany przez urząd pracy, mogą starać się przedsiębiorcy, którzy:

• prowadzą działalność gospodarczą od minimum 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku i w tym czasie nie korzystali z możliwości zawieszenia działalności,

• na dzień składania wniosku nie zalegają z:

- wypłacaniem wynagrodzeń pracownikom,

- opłacaniem w terminie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

- opłacaniem danin publicznych, np. podatków,

- innymi zobowiązaniami o charakterze cywilnoprawnym,

• nie byli karani za przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu w okresie 2 lat przed dniem złożenia wniosku,

• nie znajdują się w trudnej sytuacji ekonomicznej, w rozumieniu Komunikatu Komisji - Wytyczne wspólnotowe dotyczące pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw (Dz.Urz. UE C 244 z 1 października 2004 r., str. 2).

Dodatkowo zainteresowany musi oświadczyć, że:

• nie rozwiązał w okresie 6 miesięcy przed dniem złożenia wniosku stosunku pracy z pracownikiem za wypowiedzeniem - nie ma tu znaczenia, czy wypowiedzenie jest dokonane z winy pracownika,

• nie otrzymał w okresie ostatnich 3 lat pomocy publicznej (licząc razem z wnioskowanymi środkami) w wysokości, która przekracza wartość pomocy de minimis (podmiot prowadzący działalność gospodarczą poza sektorem transportowym może uzyskać taką pomoc do wysokości równowartości 200 tys. euro).

Środki są przekazywane po przedłożeniu przez przedsiębiorcę rozliczenia i udokumentowania poniesionych w okresie od dnia zawarcia umowy do dnia zatrudnienia skierowanego bezrobotnego kosztów na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy. Maksymalna wysokość dofinansowania, którą można otrzymać na jedno stanowisko pracy, nie może przekroczyć 6-krotnej wysokości przeciętnego wynagrodzenia (obecnie 18 488,88 zł).

Refundacja może być wydatkowana m.in. na:

• zakup środków trwałych,

• zakup maszyn i urządzeń, narzędzi, osprzętu do wyposażenia tworzonego stanowiska pracy,

• zakup środków niezbędnych do zapewnienia zgodności stanowiska pracy z przepisami bhp.

PRZYKŁAD

Przedsiębiorca chce zatrudnić bezrobotnego na stanowisku związanym z wprowadzaniem danych do systemu komputerowego. Może on w takiej sytuacji sfinansować np. koszt zakupu stanowiska komputerowego wraz z oprogramowaniem i meblami.

Refundacji nie podlegają wydatki na remont pomieszczenia dla tworzonego miejsca pracy oraz zakup środków transportu, nawet jeżeli będą służyły wykonywaniu pracy na danym stanowisku.

Oznacza to, że nie można sfinansować zakupu auta przy zatrudnianiu bezrobotnego na stanowisko kierowcy. Refundacji z tych środków nie podlegają wynagrodzenia i inne świadczenia dla pracownika. Wszystkie poniesione wydatki muszą być udokumentowane za pomocą rachunków, faktur lub umów cywilnoprawnych. Ich rozliczenie jest dokonywane w kwocie brutto. Wniosek jest składany do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy lub miejsce wykonywania pracy przez bezrobotnego.

Prawidłowo wypełniony wniosek, poza oświadczeniami, powinien zawierać:

• informacje na temat wnioskującego podmiotu (tj. REGON, NIP, datę rozpoczęcia działalności, oznaczenie PKD, formę prawną),

• liczbę stanowisk pracy dla skierowanych bezrobotnych,

• kalkulację wydatków dla poszczególnych stanowisk pracy i źródła ich finansowania,

• wnioskowaną kwotę refundacji,

• szczegółową specyfikację i harmonogram wydatków dotyczących wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy, w szczególności na zakup środków trwałych, urządzeń, maszyn, w tym środków niezbędnych do zapewnienia zgodności stanowiska pracy z przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy oraz wymaganiami ergonomii,

• rodzaj pracy, jaka będzie wykonywana przez skierowanych bezrobotnych,

• wymagane kwalifikacje i inne wymagania niezbędne do wykonywania pracy, jakie powinni spełniać skierowani bezrobotni,

• proponowaną formę zabezpieczenia zwrotu refundacji.

Jeżeli chodzi o określenie formy zabezpieczenia ewentualnego zwrotu refundacji, to może je stanowić poręczenie, weksel z poręczeniem wekslowym (aval), gwarancja bankowa, zastaw na prawach lub rzeczach, blokada rachunku bankowego albo akt notarialny, w którym przedsiębiorca wyraża zgodę na poddanie się egzekucji komorniczej.

Czy warto zatrudniać bezrobotnych przy pracach interwencyjnych

Umowa o refundację powinna zawierać w szczególności zobowiązanie podmiotu do:

• zatrudnienia na wyposażonym lub doposażonym stanowisku pracy w pełnym wymiarze czasu pracy skierowanego bezrobotnego przez okres 24 miesięcy,

• utrzymania przez okres 24 miesięcy stanowisk pracy utworzonych w związku z przyznaną refundacją,

• zwrotu, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania starosty, całości przyznanej refundacji wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia uzyskania środków, w przypadku:

- złożenia oświadczeń niezgodnych z prawdą,

- naruszenia innych warunków umowy,

• zwrotu, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania starosty, przyznanej refundacji w wysokości proporcjonalnej do okresu niezatrudniania na utworzonych stanowiskach pracy skierowanych bezrobotnych, wraz z odsetkami ustawowymi naliczonymi od dnia uzyskania środków, w przypadku likwidacji stworzonych miejsc pracy.

 

Niestety, przepisy nie ustanawiają obowiązku zawarcia umowy o refundację przez starostę w każdym przypadku, nawet jeśli wnioskujący przedsiębiorca spełnia wszystkie warunki do jej otrzymania. Starosta ma na rozpatrzenie wniosku termin 30 dni i po upływie tego czasu może wniosek uwzględnić lub nie. Jeżeli wydaje decyzję odmawiającą przyznania środków, mimo spełniania wymagań, wówczas musi taką decyzję uzasadnić. W praktyce zdarza się, że starostowie odrzucają wnioski, argumentując to aktualnym brakiem środków na ten cel. Wówczas należy uzbroić się w cierpliwość, ponieważ przepisy nie zabraniają ponownego złożenia wniosku.

Wzór wniosku o udzielenie refundacji

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Opodatkowanie podatkiem dochodowym

Wyłączona z opodatkowania podatkiem dochodowym jest ta część refundacji na wyposażenie lub doposażenie stanowiska pracy, która jest przeznaczona na zakup lub wytworzenie środków trwałych albo zakup wartości niematerialnych i prawnych, podlegających amortyzacji. Refundacja przeznaczona na zakup składników podlegających amortyzacji nie jest przychodem opodatkowanym (art. 14 ust. 2 pkt 2 u.p.d.o.f., art. 17 ust. 1 pkt 21 u.p.d.o.p.).

Natomiast refundacja przeznaczona na zakup składników, które nie podlegają amortyzacji, jest przychodem z działalności gospodarczej przedsiębiorcy, który taką refundację otrzymuje.

Stanowisko takie potwierdza m.in. interpretacja indywidualna dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 4 lutego 2008 r. (nr IPPB1/415-331/07-3/AJ): „Wobec tak brzmiącego przepisu należy uznać, że kwota dotacji otrzymanej przez wnioskodawcę w celu zakupu środka trwałego, nie stanowi przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.Natomiast refundacja otrzymana jako zwrot kosztów zakupu materiałów i narzędzi (z wyjątkiem wydatków na zakup lub wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych) w całości stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych”.

Ustawy podatkowe nie przewidują zwolnienia z podatku refundacji przeznaczonej na zakup składników niepodlegających amortyzacji. Efektem takiego rozliczenia refundacji po stronie przychodów jest to, że otrzymujący ją przedsiębiorca:

• zaliczy do kosztów uzyskania przychodów wydatki na zakup składników niepodlegających amortyzacji,

• nie zaliczy do kosztów odpisów amortyzacyjnych od tej części wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, która została pokryta z refundacji.

Takie stanowisko potwierdził również dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w przywoływanej interpretacji z 4 lutego 2008 r.: „Fakt otrzymania refundacji wydatków na zakup środka trwałego nie wpłynie na wielkość wartości początkowej ani na wielkość odpisów amortyzacyjnych wykazywanych w ewidencji środków trwałych. Podatnik powinien jednak wydzielić z odpisów amortyzacyjnych taką ich część, która będzie równa kwotowo otrzymanej refundacji. Ta wydzielona część odpisów nie będzie mogła zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów. (...) Pozostała część refundacji stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, ale sfinansowane z niej wydatki mogą być kosztami uzyskania przychodów tej działalności, o ile zostaną spełnione przesłanki określone w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

PRZYKŁAD

Piotr K. utworzył stanowisko pracy, na które otrzymał refundację z Urzędu Pracy. Kwota dofinansowania wynosiła 12 000 zł. Ze środków refundacji została pokryta część ceny, jaką Piotr K. zapłacił za obrabiarkę do metali. Wartość początkowa obrabiarki przyjęta do amortyzacji wyniosła 60 000 zł. Miesięczny odpis amortyzacyjny wynosił 700 zł (60 000 zł x 14%: 12). Do kosztów prowadzonej działalności Piotr K. może zaliczyć jedynie 560 zł. Odpis w kwocie 140 zł nie stanowi kosztu, ponieważ przypada na część wartości początkowej sfinansowanej z refundacji.

Podatnicy mogą natomiast zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odsetki, jakie mają obowiązek zapłacić w razie obowiązku zwrotu refundacji. Takie stanowisko potwierdził dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z 3 lutego 2009 r. (nr ITPB3/423-636/08/AM) dotyczącej następującego stanu faktycznego: „W 2007 r. spółka zawarła z urzędem pracy dwie umowy, na mocy których otrzymała dofinansowanie do zakupu maszyn. Spółka była zobowiązana do stworzenia nowych miejsc pracy. Maszyny były wykorzystywane do podjęcia nowej produkcji kartonów. Działalność ta nie przyniosła oczekiwanych dochodów i spółka zaczęła ponosić straty na uruchomionej produkcji. W celu ograniczenia strat z produkcji Wnioskodawca zlikwidował utworzone stanowiska pracy i zwrócił urzędowi pracy otrzymaną kwotę dofinansowania plus odsetki ustawowe. (...)

W przypadku zapłacenia przez spółkę odsetek istnieje związek z uzyskiwanymi przychodami. Otrzymanie dofinansowania umożliwiło zwiększenie produkcji i uzyskanie dodatkowych przychodów. Konsekwencją zawarcia umowy było zobowiązanie do poniesienia kosztu odsetek. Poniesione przez wnioskodawcę koszty nie są wymienione w zamkniętym katalogu wyłączeń z kosztów uzyskania przychodu podanym w art. 16 ust. 1 ustawy. Zapłacone przez spółkę odsetki stanowią formę odszkodowania za zerwanie umowy o dofinansowanie. Nie zawierają się jednak w wymienionych w pkt 19 i 22 ust. 1 art. 16 karach i odszkodowaniach uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodu”.

Opodatkowanie VAT

Otrzymana refundacja nie stanowi dla przedsiębiorcy, czynnego podatnika VAT, obrotu podlegającego opodatkowaniu VAT. Przedsiębiorca może natomiast odliczyć VAT naliczony od wydatków sfinansowanych refundacją, jeżeli tylko służą one czynnościom opodatkowanym VAT, a przedsiębiorca posiada prawidłowo wystawioną fakturę VAT.

Podstawa prawna:

• art. 14 ust. 2 pkt 2, art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn.zm.);

• art. 16 ust. 1 pkt 48, art. 17 ust. 1 pkt 21 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z późn.zm.),

• art. 29 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54, poz. 535 z późn.zm.).