Jak wygląda postępowanie w sprawach uznania postanowień wzorca umownego za niedozwolone?

Postępowanie w sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone jest odrębną procedurą cywilną.

Legitymacja czynna

Przede wszystkim warte uwagi jest to, że powództwo może wytoczyć każdy, kto mógłby zawrzeć umowę z pozwanym. Właśnie z tego względu kontrola ta nazywana jest „abstrakcyjną” – nie jest konieczna rzeczywista szkoda klienta, a jedynie możliwość jej zajścia.

Ponadto legitymację czynną ma także organizacja społeczna, do której zadań statutowych należy ochrona interesów konsumentów, powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów oraz Prezes Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Powództwo może ponadto wytoczyć zagraniczna organizacja wpisana na listę organizacji uprawnionych w państwach Unii Europejskiej do wszczęcia postępowania o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone, jeżeli cel jej działania uzasadnia wystąpienie przez nią z takim żądaniem dotyczącym wzorców umów stosowanych w Polsce, zagrażających interesom konsumentów w państwie członkowskim, w którym organizacja ta ma swoją siedzibę.

Przeczytaj też: Czym są niedozwolone wzorce umowne

Wydanie wyroku i konsekwencje

Jeśli sąd podzieli tezę powoda i uzna postanowienie za niedozwoloną klauzulę, wówczas jest zobowiązany do wysłania prawomocnego wyroku Prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumenta. Następnie ta część umowy jest umieszczana w Rejestrze Klauzul Niedozwolonych i z tą chwilą wyrok ma skutek wobec osób trzecich (wobec czego używanie analogicznych postanowień jest zakazane i zagrożone karą grzywny).

Polecamy serwis: Prawo konkurencji

Warto wiedzieć, że samo zaniechanie stosowania danego wzorca nie wyłączna odpowiedzialności. Do sześciu miesięcy po zaprzestaniu stosowania postanowienia osoby uprawnione mogą wystąpić do sądu z żądaniem uznania klauzuli za niedozwoloną.

Na bieg procesu nie wpływa także zaniechanie używania zaskarżonego postanowienia w kontaktach z klientami.

W sprawach o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone niedopuszczalne jest zawarcie ugody. Sąd zobowiązany jest wydać wyrok.

Właściwość sądu

Sprawy o uznanie postanowień wzorca umowy za niedozwolone należą do właściwości Sądu Okręgowego w Warszawie - sądu ochrony konkurencji i konsumentów.