Kategorie

Zarządca jako reprezentant wspólnoty mieszkaniowej w sądzie

Lidia Bucka
Adwokat, doktor nauk prawnych
Reprezentacja przed sądem, wspólnota mieszkaniowa, zarządca / fot. Fotolia
Wspólnoty mieszkaniowe w przeważającej większości przypadków korzystają z usług tzw. zarządców. Są nimi podmioty zewnętrzne, zwykle działające w formie spółek kapitałowych, dla których zarządzanie nieruchomościami jest podstawowym przedmiotem działalności. Na gruncie postępowań sądowych rodzi się w związku z tym pytanie o podstawę prawną reprezentacji wspólnot mieszkaniowych przez takich zarządców.

Przyczyny wątpliwości prawnych

Niewątpliwie przyczyn kontrowersji w omawianej kwestii należy upatrywać w regulacji ustawy o własności lokali. Z art. 18 wynika możliwość powierzenia przez właścicieli lokali zarządu osobie fizycznej lub prawnej na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego lub uchwały zaprotokołowanej przez notariusza. Przepisy nie wskazują jednak, jaka powinna być szczegółowa treść takiej umowy lub uchwały, zwłaszcza jeśli chodzi o zakres powierzanego zarządu. Sprawę dodatkowo komplikuje fakt, że wspólnoty mieszkaniowe często powierzają bieżące zarządzanie nieruchomością podmiotom trzecim, nie w trybie art. 18 ustawy, lecz na podstawie umów cywilnoprawnych w zwykłej formie.

Podstawa prawna reprezentacji przez zarządców „zwykłych”

Rozważmy wpierw sytuację zarządcy pełniącego swoje funkcje na rzecz wspólnoty w oparciu o umowę w zwykłej formie. Tu sprawa jest dość oczywista. Taki zarządca może reprezentować wspólnotę mieszkaniową w postępowaniu sądowym tylko i wyłącznie jako pełnomocnik,  o którym mowa w art. 87 § 1 kpc, tj. jako osoba sprawująca zarząd majątkiem lub interesami strony postępowania. Przy czym, stosownie do treści art. 89 § 1 kpc, musi przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy (ewentualnie wierzytelny odpis pełnomocnictwa).

Porozmawiaj o tym na naszym FORUM!

Powództwo o naprawienie szkody wyrządzonej spółce

Podstawa prawna reprezentacji przez zarządców ustanowionych w trybie art. 18 ustawy o własności lokali

Zdecydowanie bardziej kontrowersyjna jest sytuacja zarządcy, któremu powierzono zarząd w trybie przewidzianym w art. 18 ustawy o własności lokali.

Reklama

W postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 roku III CZP 62/05 skład orzekający zajął dość liberalne stanowisko w tej kwestii. Mianowicie uznał, że zarządca nieruchomości wspólnej, ustanowiony w trybie art. 18 ustawy, może występować w imieniu właścicieli lokali tworzących wspólnotę mieszkaniową przed sądem i to nawet przy brak stosownych upoważnień w tej kwestii w umowie bądź uchwale. W takim bowiem wypadku prawną podstawę reprezentacji procesowej należy wyprowadzić z treści art. 21 ust. 2 ustawy w zw. z art. 33 ustawy. Innymi słowy, sam fakt powierzenia zarządu w trybie art. 18, bez względu na sposób określenia jego zakresu, uprawnia zarządcę do reprezentowania wspólnoty przed sądem.

Stanowisko powyższe, na potrzeby postępowania sądowo - administracyjnego, podtrzymał (a w zasadzie jeszcze bardziej zliberalizował) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu. W wyroku z dnia 11 sierpnia 2009 roku II SA/Po 56/2009 stwierdził, iż powołanie zarządcy w oparciu o art. 18 ustawy o własności lokali powoduje, że jest on organem reprezentującym wspólnotę na zewnątrz. Uprawnienie powyższe obejmuje również możliwość reprezentowania wspólnoty w toczących się postępowaniach administracyjnych, których jest ona stroną, jak również udzielania dalszego pełnomocnictwa.

Reklama

Odmienne zapatrywanie w omawianej kwestii wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 21 stycznia 2009 roku III CZP 129/08, w której uznał, że zarządca w rozumieniu art. 18 ustawy o własności lokali jest tylko przedstawicielem wspólnoty (a nie jej organem) i dla umocowania do działania w jej imieniu potrzebuje pełnomocnictwa (art. 96 kc, art. 86 i 87 kpc). Zatem reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przed sądem przez zarządcę wymaga wyraźnego umocowania w umowie o określeniu sposobu zarządu nieruchomością wspólną bądź w uchwale o zmianie tej umowy (ewentualnie w odrębnym dokumencie pełnomocnictwa). Brak takiego upoważnienia wyklucza możliwość zastępstwa procesowego wspólnoty przez zarządcę. W szczególności niedopuszczalne jest poszukiwanie podstawy umocowania w art. 21 ust. 2 ustawy w zw. z art. 33 ustawy o własności lokali.

Słuszne, choć niewątpliwe bardziej rygorystyczne, jest drugie z przedstawionych stanowisk. Tylko bowiem taka interpretacja daje się pogodzić z ogólnymi przepisami zawartymi w kodeksie cywilnym oraz kodeksie postępowania cywilnego, a dotyczącymi w szczególności organów osób prawnych i tzw. ułomnych osób prawnych (art. 38 kc) oraz pełnomocnictwa procesowego (art. 87 kpc). Trudno znaleźć silne i przekonywujące argumenty jurydyczne przemawiające za przyjęciem, że ustawa o własności lokali stanowi wyjątek od ogólnych reguł.

Jakie są uprawnienia stron w toczącym się postępowaniu administracyjnym?

Skutki procesowe i materialno prawne niewłaściwego umocowania zarządców

Reasumując, w interesie wspólnot mieszkaniowych leży dołożenie należytej staranności w zakresie prawidłowego umocowania zarządców do reprezentowania ich w postępowaniach sądowych bądź poprzez precyzyjne upoważnienie w umowie lub uchwale, o których mowa w art. 18 ustawy o własności lokalu bądź poprzez sporządzenie odrębnego dokumentu pełnomocnictwa. Skutki zaniedbań w tym zakresie mogą bowiem prowadzić do bardzo negatywnych dla wspólnot konsekwencji, nie tylko procesowych (zwrot pozwu, nieważność postępowania), ale także materialnoprawnych (np. przedawnienie dochodzonych roszczeń majątkowych wskutek zwróconego pozwu).

Jak dochodzić roszczeń w postępowaniu grupowym?

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    13 maja 2021
    Zakres dat:

    Zawiadomienie o dokonaniu montażu instalacji gazowej

    Zawiadomienie o dokonaniu montażu instalacji gazowej: o czym pamiętać, ile kosztuje i jak właściwie wygląda? Dziś opowiemy właśnie o tym.

    Program "Czyste powietrze" z systemem gwarancji bankowych

    Program "Czyste powietrze" - powstanie system gwarancyjny, którego celem będzie poszerzenie współpracy z sektorem bankowym. Program "Czyste powietrze" umożliwia udzielenie pomocy finansowej osobom, które chcą wymienić nieefektywne źródła ciepła.

    Wyrejestrowanie pojazdu w przypadku wywozu z kraju

    Wyrejestrowanie w przypadku wywozu pojazdu z kraju: o czym pamiętać, ile kosztuje i jak właściwie wygląda? Dziś opowiemy właśnie o tym.

    Wyrejestrowanie pojazdu po kradzieży

    Wyrejestrowanie pojazdu po kradzieży: czy jest możliwe, ile kosztuje i jak właściwie wygląda? Dziś opowiemy właśnie o tym.

    Zarząd wspólnoty mieszkaniowej nie organizuje zebrania właścicieli lokali - co można zrobić?

    Zebranie ogółu właścicieli lokali. Zarząd (lub zarządca) wspólnoty mieszkaniowej ma obowiązek przynajmniej raz w roku (nie później niż w pierwszym kwartale każdego roku) zwoływać zebranie ogółu właścicieli lokali. Co prawda art. 90 ustawy z 31 marca 2020 roku o zmianie tzw. ustawy covidowej stanowi, że jeżeli ustawowy termin zwołania zebrania właścicieli lokali przypada w okresie obowiązywania stanu epidemii, ulega on przedłużeniu o 6 tygodni od dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii. Tym niemniej w różnych okresach ubiegłego roku możliwe było organizowanie takich wydarzeń, jednak wiele wspólnot tego nie zrobiło. Zdaniem niektórych ekspertów, bierność może wynikać ze złej woli lub niepewności stanu prawnego. Skutek jest taki, że od ponad 12 miesięcy w wielu wspólnotach nie odbyły się coroczne zebrania właścicieli. Co można z tym zrobić?

    Czy CPK ma szansę stać się portem lotniczym 3. generacji?

    Port lotniczy 3. generacji a CPK. Do 2030 roku Międzynarodowy Port Lotniczy Incheon, a od lutego 2021 r. także doradca strategiczny Centralnego Portu Komunikacyjnego zamierza zmienić paradygmat współczesnych lotnisk przekształcając się w port lotniczy 3. generacji. Czy koncepcja azjatyckiego partnera sprawdzi się także w przypadku CPK?

    Nieruchomości sąsiadujące z gruntami obszaru górniczego - wyrok TK

    Nieruchomości położone w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru górniczego. Brak statusu strony postępowania koncesyjnego właścicieli nieruchomości sąsiadujących z gruntami, na których ma odbywać się wydobycie kopalin ze złóż, jest niezgodny z konstytucją - orzekł Trybunał Konstytucyjny. Skargę w tej sprawie wniosła współwłaścicielka jednej z takich nieruchomości.

    Sprzedaż opon w Q1 2021. Wyraźnie widać wzrosty!

    Sprzedaż opon w Q1 2021 z dwucyfrowymi wzrostami. Polski Związek Przemysłu Oponiarskiego zaprezentował dane, które napawają optymizmem.

    Prognoza wzrostu PKB Polski w 2021 i 2022 r. 

    PKB Polski - prognoza 2021. Komisja Europejska podwyższyła w środę prognozę wzrostu PKB Polski w 2021 r. Przedstawiła również prognozę na 2022 rok.

    Dofinansowanie z Programu LIFE – nowe możliwości rozwoju eko-biznesu

    Ochrona środowiska może stać się punktem wyjścia do prowadzenia biznesu albo mieć pozytywny wpływ na jego rozwój. Projekty zrealizowane przy wsparciu finansowanym Programu LIFE są tego doskonałym przykładem. Trwa nabór do Inkubatora wniosków LIFE, który zwiększa szanse przedsiębiorców, by sięgnąć po to dofinasowanie.

    Bez podwyżki stóp procentowych nie zdusimy wysokiej inflacji [VIDEO]

    Inflacja w Polsce jest znacznie powyżej celu inflacyjnego NBP. Żyjemy w świecie zerowych stóp procentowych, ale to musi się skończyć, wtedy odczujemy jak duże są koszty spłacania kredytów i długu budżetu państwa.

    Hotele otwarte. Czy branża odrobi straty?

    Hotele vs COVID-19. Czy w ogóle, i w jakim tempie, branża hotelarska odrobi straty po kilkumiesięcznym zakazie działalności? Czy ponowne otwarcie sprawi, że unikniemy fali upadłości w tym sektorze gospodarki?

    Brexit. Jak mogą zyskać polskie firmy?

    Brexit. Szacuje się, że w 2020 roku Wielka Brytania straciła prawdopodobnie aż 11,3% swojego PKB. Z drugiej strony są kraje i firmy, które mogą skorzystać na Brexicie. Na tej liście jest też Polska.

    Od kiedy otwarte kina i siłownie? Jest wcześniejszy termin

    Jest nowy termin otwarcia instytucji kultury oraz siłowni, klubów fitness i basenów. Rząd podjął decyzję o przyśpieszeniu otwarcia o 8 dni.

    Czy to koniec home office? Na powrót do biur liczą nie tylko prezesi

    Czy home office zostanie z nami na dłużej? Badania KPMG sugerują, że największe firmy spodziewają się, że większość pracowników wróci do pracy stacjonarnej, gdy tylko rządy zduszą pandemię koronawirusa. Prognozy mówiące o tym jakoby praca biurowa miała odejść wraz z dawną normalnością, okazały się zbyt pochopne.

    Small Business Units - co to za inwestycje?

    Czym charakteryzują się inwestycje typu Small Business Units i do kogo najczęściej są skierowane? Co należy wiedzieć o inwestycjach typu SBU?

    RODO w praktyce - co się zmieniło przez 3 lata?

    RODO: 93% Polaków potwierdza, że ich pracodawca dba o kwestie ochrony danych osobowych. Czy według polskich pracowników, unijne rozporządzenie zwiększyło dbałość pracodawców o ochronę danych osobowych? Co jeszcze się zmieniło po wprowadzeniu nowych przepisów?

    Budynki plus energetyczne w programie „Nowa Energia”. Wnioski od 1 czerwca 2021 r.

    Program „Nowa Energia”. Z początkiem czerwca 2021 r. rusza nabór wniosków o dofinansowanie wdrożenia innowacji w obszarze plusenergetycznych budynków w ramach programu „Nowa Energia”. Na innowacyjne projekty w tej dziedzinie czeka 250 mln zł.

    Rusza nabór wniosków o dofinansowanie do programu „Nowa Energia”

    Nowa Energia to program wsparcia przedsiębiorców w zakresie wdrażania innowacji energetycznych budynków. Sprawdź, kto może starać się o wsparcie z programu i jakie warunki należy spełnić.

    Zdrowy dom, czyli jaki?

    Zdrowy dom. Polacy spędzają w domach i mieszkaniach nawet 90 proc. swojego czasu. Pandemia COVID-19, lockdowny oraz konieczność zdalnej pracy i nauki pokazały, jak ważne są odpowiednie warunki mieszkaniowe dla funkcjonowania rodziny, zdrowia i dobrego samopoczucia. Dla 75 proc. Polaków zdrowie i chęć poprawy komfortu życia okazały się głównym motywatorem do rozpoczęcia remontu. Z kolei dla 80 proc. spośród tych, którzy szukali ostatnio nowego lokum, najważniejsze okazały się takie cechy zdrowego domu jak jakość powietrza i ilość światła dziennego – wynika z VI edycji raportu „Barometr zdrowych domów”. Zmiana podejścia Polaków może być nie tylko drogowskazem dla nowych inwestycji deweloperskich, lecz także impulsem do przyspieszenia renowacji istniejących budynków. Tym bardziej że 40 proc. badanych planuje remont lub przeprowadzkę w ciągu następnych dwóch lat.

    Inwestorzy coraz większą grupą wśród kupujących mieszkania

    Wynajem mieszkań - inwestorzy stają się coraz większą grupą wśród kupujących mieszkania. Nie przejmują się spowolnieniem na rynku najmu, które wywołała pandemia koronawirusa.

    Ponad 500 mieszkań w ramach SIM SMS

    Społeczna inicjatywa mieszkaniowa (SIM). Ponad 500 mieszkań ma wybudować SIM SMS – społeczna inicjatywa mieszkaniowa powołana przez gminy z trzech województw – śląskiego, małopolskiego i świętokrzyskiego. Kolejna SIM powstała przy współpracy KZN i siedmiu gmin – Zawiercia, Klucz, Staszowa, Jędrzejowa, Końskich, Sędziszowa i Małogoszcza.

    Test: Opel Insignia kombi po liftingu. Królowa flot ciągle w formie?

    Opel Insignia po liftingu: Niemcy reanimowali staruszka czy jedynie usprawnili kilka drobiazgów w aucie, które jest nadal godne uwagi? Sprawdziliśmy to.

    Top 7: Jak podróżować z dziećmi?

    Jak podróżować z dziećmi? Jeżeli dziecko jest naprawdę małe, wyjazd może się stać wyzwaniem. Oto porady jak przygotować się do wyjazdu.

    Czy wzrosła szara strefa w rolnictwie?

    Dane KRUS wskazują na spadek liczby osób objętych ubezpieczeniem społecznym o 27 tys. Może to oznaczać potencjalny wzrost szarej strefy w sektorze rolniczym.