Kiedy zachodzi wyłączna właściwość miejscowa sądu?

Powództwo o własność lub inne prawa rzeczowe na nieruchomości

W przypadku tych spraw, jak i w przypadku wytoczenia powództwa o posiadanie nieruchomości, sprawę można wytoczyć wyłącznie przed sąd miejsca położenia nieruchomości. Gdy przedmiotem sporu jest służebność gruntowa, właściwość oznacza się według położenia nieruchomości obciążonej. Dotyczy to także roszczeń osobistych związanych z prawami rzeczowymi, które są dochodzone łącznie przeciwko temu samemu pozwanemu. Przepis o właściwości wyłącznej nie dotyczy roszczeń dochodzonych przez powoda wynikających z umów, które są dochodzone samodzielnie lub bez roszczeń rzeczowych.

Powództwo ze stosunku członkostwa

Powództwo ze stosunku członkostwa spółdzielni, spółki lub stowarzyszenia wytacza się wyłącznie według miejsca ich siedziby. Do spraw takich zaliczyć możemy sprawy o wyłączenie wspólnika, uchylenie, stwierdzenie nieważności, ustalenie istnienia bądź nieistnienia uchwał, powództw przeciwko członkom, czy też powództwo członków przeciwko spółce/spółdzielni/stowarzyszeniu.

Porównaj: Jak napisać zażalenie?

Dodatkowo właściwość wyłączna zachodzi w sprawach spadkowych - z tytułu dziedziczenia, zachowku, zapisu, polecenia i innych rozporządzeń testamentowych - gdzie właściwym jest sąd według ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, w sprawach ze stosunku małżeństwa – gdzie właściwym jest sąd według miejsca, gdzie małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w tym okręgu ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu oraz w sprawach ze stosunku między rodzicami a dziećmi (przysposabiającym i przysposobionym) - przed sąd zamieszkania powoda.

Co w przypadku gdy strony w umowie określiły właściwość sądu?

Stronom na mocy art. 46 Kodeksu postępowania cywilnego przysługuje uprawnienie, aby poddać sądowi pierwszej instancji, który według ustawy nie jest właściwy miejscowo, sporu (zarówno sporu już wynikłego jak i sporów mogących wyniknąć w przyszłości) z oznaczonego stosunku prawnego. Wówczas sądem wyłącznie właściwym będzie sąd wybrany przez strony, przy czym strony nie mogą zmienić właściwość wyłącznej.

Polecamy serwis: Prawo autorskie