Firmy wydają tysiące na szkolenia. Dlaczego efekty często znikają po kilku tygodniach?

REKLAMA
REKLAMA
Firmy inwestują w szkolenia menedżerskie i programy rozwojowe dla kadry zarządzającej. Uczestnicy wysoko oceniają zajęcia, zdobywają wiedzę i opuszczają salę z konkretnymi postanowieniami. Po kilku tygodniach okazuje się jednak, że nadal unikają trudnych rozmów, zbyt mało delegują albo wracają do dawnych sposobów zarządzania. Jak zaplanować rozwój kompetencji menedżerskich, aby przyniósł trwałe rezultaty?
- Dlaczego szkolenia menedżerskie nie zawsze zmieniają sposób zarządzania?
- Wysoka ocena szkolenia nie oznacza trwałego efektu
- Rozwój kompetencji menedżerskich powinien rozpocząć się od diagnozy
- Dlaczego wiedza ze szkolenia przegrywa z codziennością?
- Organizacja może wzmacniać albo blokować efekty szkolenia
- Kiedy wystarczy jednorazowe szkolenie menedżerskie?
- Czym są programy rozwojowe dla menedżerów?
- Program rozwojowy może skupiać się również na wybranych kompetencjach biznesowych
- Co powinno wydarzyć się po szkoleniu?
- Jak mierzyć efekty szkoleń menedżerskich?
- Szkolenie jest początkiem, a nie zakończeniem zmiany
Dlaczego szkolenia menedżerskie nie zawsze zmieniają sposób zarządzania?
Schemat często wygląda podobnie. Firma identyfikuje problem, wybiera temat i organizuje warsztaty. Oceny są wysokie, a organizacja uznaje działanie za zakończone. Po pewnym czasie okazuje się jednak, że menedżerowie nadal działają podobnie jak wcześniej. Nie musi to oznaczać, że szkolenie było źle przygotowane albo uczestnicy nie chcieli się rozwijać. Problemem może być założenie, że samo przekazanie wiedzy automatycznie doprowadzi do zmiany zachowań.
REKLAMA
REKLAMA
Pomiędzy poznaniem narzędzia a jego regularnym wykorzystywaniem znajduje się proces testowania, popełniania błędów i budowania nowych nawyków. Menedżer może znać zasady delegowania, lecz nadal wykonywać zadania za zespół. Wiedza jest potrzebna, ale sama nie zmienia jeszcze praktyki zarządzania.
Wysoka ocena szkolenia nie oznacza trwałego efektu
Warto odróżnić trzy poziomy rezultatów - zadowolenie uczestników, zdobycie lub uporządkowanie wiedzy oraz zmianę zachowania w codziennej pracy. Każdy z nich jest ważny, ale dopiero ostatni realnie wpływa na funkcjonowanie zespołu. Efekt pojawia się wtedy, gdy menedżer inaczej prowadzi spotkania, wyznacza cele, deleguje, przekazuje informację zwrotną albo reaguje na konflikty. Najważniejsze pytanie brzmi więc nie tylko: „Czy uczestnikom się podobało?”, ale także: „Co zaczęli robić inaczej?”.
Rozwój kompetencji menedżerskich powinien rozpocząć się od diagnozy
Jednym z częstych błędów jest zbyt szybkie określenie tematu. W firmie pojawiają się konflikty, więc zamawiane jest szkolenie z komunikacji. Menedżerowie nie przekazują odpowiedzialności, dlatego organizacja wybiera warsztat z delegowania.
REKLAMA
Podobne objawy mogą mieć różne przyczyny. Problem z delegowaniem może wynikać z braku umiejętności, ale też z niejasnej odpowiedzialności, niskiego zaufania lub nadmiernej kontroli wyższej kadry. Źródłem konfliktów bywają natomiast sprzeczne cele działów, nieprecyzyjny podział kompetencji lub system premiowy zachęcający do rywalizacji.
Jeżeli przyczyna zostanie błędnie rozpoznana, szkolenie odpowie na objaw, a nie na rzeczywisty problem. Dlatego jego planowanie powinno rozpocząć się od rozmów z uczestnikami i przełożonymi, analizy konkretnych sytuacji, wyników badań zaangażowania albo krótkiego warsztatu diagnostycznego. Niekiedy wystarczy kilka trafnych pytań.
Dlaczego wiedza ze szkolenia przegrywa z codziennością?
Podczas szkolenia menedżer może poznać wartościowy model i przećwiczyć trudną rozmowę. Po powrocie czekają jednak pilne spotkania, problemy operacyjne i presja wyników. W takich warunkach naturalnie wraca do znanych zachowań.
Nowa umiejętność wymaga koncentracji, a dotychczasowe działanie stało się automatyczne. Aby wiedza zmieniła praktykę, uczestnik powinien wykorzystywać ją w rzeczywistych sytuacjach, analizować efekty i korygować błędy.
Dlatego skuteczne szkolenia dla menedżerów powinny wykorzystywać realne przypadki organizacji – m. in. trudne rozmowy, konflikty, błędy w delegowaniu czy brak egzekwowania ustaleń. Sprawdzone modele mogą stanowić fundament, ale ćwiczenia trzeba dopasować do firmy i doświadczenia uczestników.
Organizacja może wzmacniać albo blokować efekty szkolenia
Na zachowania menedżera wpływają cele, procesy, zakres decyzyjności, system ocen, kultura firmy i postępowanie przełożonych. Firma może uczyć delegowania, a jednocześnie rozliczać kierowników z każdego szczegółu. Może też promować współpracę, ale wynagradzać wyłącznie wyniki poszczególnych działów.
Uczestnik otrzymuje wtedy dwa komunikaty. Podczas szkolenia dowiaduje się, jak powinien zarządzać, natomiast codzienna praktyka pokazuje mu, jakie zachowania są rzeczywiście akceptowane i premiowane. Zwykle wygrywa ten drugi komunikat. Duże znaczenie ma bezpośredni przełożony. Pytania: „Co chcesz robić inaczej?”, „Kiedy wykorzystasz tę umiejętność?” i „Jakiego wsparcia potrzebujesz?” zamieniają ogólną deklarację rozwoju w konkretne działanie.
Kiedy wystarczy jednorazowe szkolenie menedżerskie?
Jednorazowe szkolenie może wystarczyć, gdy potrzeba jest jasno określona, temat dotyczy konkretnej umiejętności, uczestnicy są zmotywowani, a organizacja umożliwia wykorzystanie wiedzy.
Problem pojawia się wtedy, gdy od jednego wydarzenia oczekuje się rozwiązania złożonych trudności. Jeżeli menedżerowie przez lata funkcjonowali w kulturze silnej kontroli, pojedynczy warsztat z delegowania raczej nie zmieni trwale ich zachowań. Im bardziej złożony problem i im silniej jest zakorzeniony w sposobie funkcjonowania firmy, tym większa potrzeba rozłożenia rozwoju w czasie.
Czym są programy rozwojowe dla menedżerów?
Program rozwojowy składa się z powiązanych modułów realizowanych w odpowiednich odstępach czasu. Pomiędzy spotkaniami uczestnicy wykorzystują narzędzia i identyfikują bariery, a podczas kolejnego modułu analizują doświadczenia, otrzymują informację zwrotną i rozwijają następne kompetencje.
Programy modułowe mogą wspierać kompleksowy rozwój kompetencji menedżerskich albo koncentrować się na wybranym obszarze działalności firmy. Mogą obejmować:
- przywództwo i dopasowanie stylu zarządzania do pracownika
- komunikację, delegowanie i egzekwowanie ustaleń
- udzielanie informacji zwrotnej i prowadzenie trudnych rozmów
- motywowanie pracowników i rozwiązywanie konfliktów
- zarządzanie zmianą
- zarządzanie sprzedażą i zespołem handlowym
- organizację procesów sprzedażowych
- tworzenie i wdrażanie strategii marketingowej
- współpracę pomiędzy sprzedażą i marketingiem
Zakres musi wynikać z celów organizacji i rzeczywistych wyzwań uczestników. Nadmiernie rozbudowany cykl może odciągać uwagę od najważniejszych zachowań.
Program rozwojowy nie jest po prostu serią szkoleń. Jest spójnym procesem, w którym kolejne moduły, praktyka między spotkaniami i analiza doświadczeń prowadzą do stopniowej zmiany sposobu działania.
Program rozwojowy może skupiać się również na wybranych kompetencjach biznesowych
Rozwój menedżerów nie musi ograniczać się do ogólnych kompetencji przywódczych. Może być związany z daną dziedziną biznesu, jak np. sprzedaż, marketing, czy finanse. Biorąc jako przykład menedżera sprzedaży, musimy zrozumieć, że odpowiada on za ludzi, procesy i wyniki. Powinien wyznaczać cele, zarządzać lejkiem, rozwijać handlowców, egzekwować ustalenia i współpracować z marketingiem.
Doświadczenie handlowe nie zawsze przygotowuje do tej roli. Program z zarządzania sprzedażą może łączyć rozwój przywództwa z pracą nad strategią, procesami, segmentacją klientów, prognozowaniem i kompetencjami wzmacniającymi skuteczność zespołu, takimi jak organizacja spotkań, negocjacje, czy rozmowy handlowe.
Program z zarządzania marketingiem z kolei może pomagać przejść od pojedynczych działań promocyjnych do uporządkowanego zarządzania rynkiem, marką i komunikacją. Może obejmować analizę rynku, segmentację klientów, propozycję wartości, pozycjonowanie marki, wybór kanałów i mierników.
Ważna jest również współpraca sprzedaży i marketingu. Oba działy realizują wspólny cel, ale często inaczej definiują wartościowy kontakt z klientem. Program powinien przekładać strategię na wspólne priorytety, procesy i odpowiedzialności.
Co powinno wydarzyć się po szkoleniu?
Najważniejszy etap zaczyna się po opuszczeniu sali. Cel „będę lepiej komunikował się z zespołem” jest zbyt ogólny. Bardziej użyteczne będzie postanowienie: „Podczas najbliższej rozmowy przekażę pracownikowi konkretną informację zwrotną, wykorzystując poznaną strukturę”.
Efekty mogą utrwalać zadania wdrożeniowe, sesje przypominające, analiza przypadków, rozmowy z przełożonymi, coaching, mentoring oraz doradztwo i wdrożenie zmian w procesach lub standardach zarządzania. Dobór narzędzi powinien wynikać z problemu i możliwości organizacji. Kluczowa jest ciągłość. Jeżeli temat pojawia się tylko podczas szkolenia, łatwo przegrywa z bieżącymi obowiązkami. Jeżeli organizacja regularnie do niego wraca, nowe zachowanie stopniowo staje się częścią codziennej pracy.
Jak mierzyć efekty szkoleń menedżerskich?
Pomiar nie powinien kończyć się na ankiecie satysfakcji. Przed szkoleniem warto określić zachowania, które mają się zmienić. Przy delegowaniu można sprawdzić, czy menedżerowie przekazują również odpowiedzialność i decyzyjność. Przy informacji zwrotnej – czy rozmowy są częstsze, konkretniejsze i prowadzą do ustaleń. W zarządzaniu sprzedażą można obserwować spotkania z handlowcami, lejek, trafność prognoz i współpracę z marketingiem.
Nie każdy rezultat da się od razu przeliczyć na wynik finansowy. Można jednak analizować zachowania, jakość rozmów, samodzielność zespołu, realizację ustaleń, współpracę między działami i wybrane wskaźniki biznesowe.
Szkolenie jest początkiem, a nie zakończeniem zmiany
Za rezultat odpowiadają wspólnie prowadzący, uczestnik, jego przełożony i organizacja. Uczestnik musi zastosować nowe umiejętności, przełożony wzmacniać oczekiwane zachowania, a firma usuwać bariery.
Dobre szkolenie menedżerskie może stworzyć silny impuls do zmiany. Program rozwojowy zwiększa szansę na jej utrwalenie, ponieważ rozkłada naukę w czasie i łączy kolejne moduły z praktyką. Sama liczba spotkań nie daje jednak gwarancji powodzenia. O rezultacie decydują trafna diagnoza, dopasowanie programu, zaangażowanie uczestników i przełożonych oraz konsekwentne wykorzystywanie nowych kompetencji.
Najważniejsze pytanie nie brzmi więc: „Czy uczestnikom podobało się szkolenie?”, lecz: „Co po tym szkoleniu zaczęli robić inaczej?”. Odpowiedź pokazuje, czy organizacja zrealizowała interesujące wydarzenie edukacyjne, czy rzeczywiście rozpoczęła proces zmiany sposobu pracy i zarządzania.
REKLAMA
© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.
REKLAMA



