Jak zrekompensować pracownikowi pracę w godzinach nadliczbowych

RADA

Pracownik ten powinien otrzymać za maj wynagrodzenie w wysokości 2078,96 zł. Prawidłowe będzie udzielenie na wniosek pracownika czasu wolnego po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

UZASADNIENIE

Praca wykonywana przez pracownika w godzinach nadliczbowych może być zrekompensowana przez pracodawcę w dwojaki sposób - bądź przez udzielenie w zamian czasu wolnego, bądź przez wypłatę dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych.

Czas wolny w zamian za pracę w nadgodzinach udzielany jest na wniosek pracownika w tym samym wymiarze co liczba przepracowanych godzin nadliczbowych. Udzielenie czasu wolnego w zamian za czas przepracowany w godzinach nadliczbowych może nastąpić również bez wniosku pracownika. Wówczas jednak udzielenie czasu wolnego powinno nastąpić do końca okresu rozliczeniowego w wymiarze o połowę wyższym niż liczba przepracowanych godzin nadliczbowych.

Państwa pracownik chce odebrać czas wolny w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych po okresie rozliczeniowym. Nie ma przeszkód, by zgodzić się na taki wniosek pracownika. Jeśli pracownik w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych otrzyma w sierpniu czas wolny, nie przysługuje mu dodatek z tytułu pracy w godzinach nadliczbowych. Natomiast za każdą przepracowaną godzinę powinien otrzymać w terminie majowej wypłaty normalne wynagrodzenie. Gdyby czas wolny był udzielany pracownikowi z Państwa inicjatywy, to w miesiącu udzielenia tego czasu wolnego wynagrodzenie pracownika nie może być niższe niż należne mu za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

Korzyści

Wynagrodzenie pracownika w miesiącu, w którym odbiera, na swój wniosek, czas wolny w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych, może być niższe niż wynagrodzenie należne mu za pełny miesięczny wymiar czasu pracy.

Zgodnie z art. 80 Kodeksu pracy wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną, a za czas niewykonywania pracy tylko wtedy, gdy przepisy prawa tak stanowią. Mając powyższe na uwadze, za czas wolny udzielony w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia, gdyż nie wykonuje wtedy pacy, a żaden przepis nie gwarantuje zachowania prawa do wynagrodzenia w tym przypadku.

W związku z powyższym w miesiącu, w którym pracownik świadczył pracę ponad normę, powinien on otrzymać wyższe wynagrodzenie za pracę. Natomiast w miesiącu, w którym odebrał czas wolny na swój wniosek - odpowiednio niższe. Zasada ta ma zastosowanie zarówno w przypadku stałego miesięcznego wynagrodzenia, jak również w przypadku wynagradzania stawką godzinową.

Sposób ustalania wymiaru czasu pracy w danym miesiącu określa art. 130 § 1 Kodeksu pracy, zgodnie z którym wymiar czasu pracy w danym okresie rozliczeniowym oblicza się mnożąc 40 godzin przez liczbę tygodni przypadających w okresie rozliczeniowym, a następnie dodając do otrzymanej liczby godzin iloczyn 8 godzin i liczby dni pozostałych do końca okresu rozliczeniowego, przypadających od poniedziałku do piątku. Każde święto występujące w okresie rozliczeniowym i przypadające w innym dniu niż niedziela obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin.

Jeżeli pracownik otrzymuje stałe wynagrodzenie w wysokości 2000 zł, a w maju ma do przepracowania 152 godziny, to za jedną godzinę pracy otrzymuje 13,16 zł. Łącznie za 152 godziny i 6 godzin pracy nadliczbowej pracownik powinien otrzymać 2078,96 zł. Natomiast w sierpniu br. pensja pracownika powinna zostać pomniejszona o wynagrodzenie za 6 godzin czasu wolnego, za które pracownik nie ma prawa do wynagrodzenia. W sierpniu pracownik będzie miał obowiązek przepracować 160 godzin, ale z uwagi na udzielenie 6 godzin czasu wolnego pracownik powinien otrzymać 2000 zł pomniejszone o 75 zł (2000 zł : 160 godzin = 12,5 zł za 1 godzinę; 12,5 zł × 6 godzin = 75 zł); wynagrodzenie wyniesie 1925 zł.

• art. 80, art. 130, art. 151² Kodeksu pracy.

Piotr Matwiejczyk

specjalista w zakresie prawa pracy