Kategorie

Nie można stosować kary porządkowej za każde naganne zachowanie pracownika

Rafał Krawczyk
inforCMS
Kodeks pracy szczegółowo określa, za jakie przewinienia można ukarać pracownika karą porządkową. Wskazuje również termin, po upływie którego nie jest to możliwe.

W razie naruszenia przez pracownika obowiązków pracowniczych pracodawca ma prawo zastosować wobec niego jedną z kar określonych w kodeksie pracy. Zastosowanie kary porządkowej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem pracodawcy.

Wybór kary

Pracodawca wymierza karę porządkową osobiście lub przez upoważnioną osobę. Przy podejmowaniu decyzji o ukaraniu lub odstąpieniu od ukarania konieczne jest uwzględnienie rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, stopnia winy pracownika i jego dotychczasowego stosunku do pracy. Nie każde naganne zachowanie pracownika uzasadnia bowiem zastosowanie kary porządkowej. Pracodawca może wymierzyć wyłącznie kary przewidziane w kodeksie pracy i tylko za przewinienia, które zostały w nim określone. Odpowiedzialność porządkową można zastosować, jeżeli pracownik nie będzie przestrzegał:

• ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,

• przepisów bhp i przeciwpożarowych,

• przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy,

• przyjętego sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Za tego typu przewinienia pracodawca może wymierzyć pracownikowi upomnienie lub naganę.

Najsurowszą karą porządkową jest kara pieniężna, która może być zastosowana za nieprzestrzeganie przepisów bhp i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia i stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy. W dwóch ostatnich przypadkach zamiast kary pieniężnej pracodawca może również wymierzyć pracownikowi karę nagany lub upomnienia (za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji porządku w procesie pracy). Wysokość kary pieniężnej określa pracodawca, jednak za jedno przekroczenie oraz za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie może ona przekraczać jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia.

Termin zastosowania kary

Reklama

Zastosowanie kary porządkowej nie jest dopuszczalne po upływie dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu przez pracownika obowiązków pracowniczych i po upływie trzech miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Zastosowanie kary porządkowej po upływie tych terminów spodowuje, że będzie ona bezprawna, niezależnie od wagi naruszonych obowiązków.

Termin dwutygodniowy liczy się od następnego dnia od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązków przez uprawniony organ pracodawcy (gdy jest to jednostka organizacyjna lub osoba prawna), samego pracodawcę (będącego osobą fizyczną) lub inną osobę upoważnioną przez pracodawcę do wymierzania kar porządkowych. Termin trzymiesięczny biegnie natomiast niezależnie od tego, czy pracodawca wie o zdarzeniu uzasadniającym zastosowanie kary.

Przed zastosowaniem kary porządkowej pracodawca powinien wysłuchać pracownika. W zastępstwie pracodawcy zrobić może to również inna osoba (wyrok SN z 9 kwietnia 1998 r., I PKN 45/98, OSNP 1999/8/273). Obowiązek wysłuchania pracownika zostanie również spełniony wówczas, gdy złoży on wyjaśnienia na piśmie. Wysłuchanie pracownika umożliwia mu przedstawienie własnej wersji zdarzenia, co niekiedy może skłonić pracodawcę do odstąpienia od wymierzenia kary porządkowej. Gdy pracownik odmawia złożenia wyjaśnień, pracodawca zostaje zwolniony z obowiązku jego wysłuchania (por. wyrok SN 16 czerwca 1999 r., I PKN 114/99, OSNP 2000/17/644).

Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy.

Kodeks pracy nie określa formy, w jakiej powinno nastąpić wymierzenie kary porządkowej. Dopuszczalne jest zatem wymierzenie jej w formie ustnej, szczególnie wówczas, gdy jest to kara upomnienia lub nagany. Przepisy kodeksu pracy nakładają natomiast na pracodawcę obowiązek zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowaniu kary. Należy w nim wskazać rodzaj naruszonych obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia. Ponadto pismo powinno zawierać pouczenie o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Jeżeli pismo nie będzie zawierało pouczenia o wniesieniu sprzeciwu, a także gdy pracodawca nie zawiadomi pracownika na piśmie o zastosowanej karze porządkowej, wówczas bieg siedmiodniowego sprzeciwu nie rozpoczyna się.

Odrzucenie sprzeciwu

Reklama

Pracownik wnosi sprzeciw do pracodawcy. O jego uwzględnieniu lub odrzuceniu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Jeżeli pracownika nie reprezentuje żadna organizacja związkowa, wówczas sprzeciw rozpoznaje sam pracodawca.

Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z jego uwzględnieniem. Dopiero gdy pracodawca nie uwzględni sprzeciwu, pracownik może zaskarżyć do sądu wymierzoną mu karę porządkową. Według Sądu Najwyższego zawiadomienie o odrzuceniu sprzeciwu pracownika nie musi zawierać pouczenia o prawie wniesienia powództwa do sądu pracy (por. wyrok SN 9 maja 2000 r., I PKN 626/99, OSNP 2001/20/ 615).

Od zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu pracownik ma 14 dni na wniesienie pozwu. Termin ten jest zawitym terminem prawa materialnego, co oznacza, iż w przypadku jego przekroczenia roszczenie pracownika wygaśnie. Jeżeli pracownik przegra proces o uchylenie kary porządkowej, wówczas będzie mógł wnieść apelację. Kasacja w tego typu sprawach nie przysługuje.

Po wymierzeniu kary porządkowej pracodawca składa odpis zawiadomienia o ukaraniu do akt osobowych pracownika. Zawiadomienie powinno zostać usunięte, jeżeli kara zostanie uchylona. Jeśli pracodawca nie uwzględnił sprzeciwu, lub pracownik przegrał proces o uchylenie kary porządkowej, a także wówczas, gdy pracownik w ogóle nie kwestionował jej zastosowania, zawiadomienie usuwa się z akt osobowych po roku nienagannej pracy. W razie nieusunięcia zawiadomienia z akt osobowych pracownika może on wystąpić z takim żądaniem do sądu rejonowego.

PRZYKŁAD

MOŻLIWOŚĆ UCHYLENIA KARY PORZĄDKOWEJ

1 marca 2008 r. magazynier wbrew zakazowi pracodawcy palił papierosy na terenie hali zamiast w palarni. Pracownicy ochrony tego samego dnia poinformowali pracodawcę o tym zdarzeniu. Początkowo nie zareagował on na naruszenie przez pracownika przepisów przeciwpożarowych, jednak podczas wypłaty wynagrodzenia potrącił mu wynagrodzenie za jeden dzień pracy. Pracownik dowiedział się o tym dopiero otrzymując niższą wypłatę i złożył wówczas do pracodawcy sprzeciw, który nie został jednak uwzględniony.

W takiej sytuacji magazynier może skutecznie domagać się przed sądem uchylenia kary porządkowej, ponieważ pracodawca nie tylko przekroczył termin do jej wymierzenia, jak również nie wysłuchał pracownika przed jej zastosowaniem.

RAFAŁ KRAWCZYK

sędzia Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie

gp@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

Art. 108-113 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 461 par. 11 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma

    Sąd Najwyższy wydał decyzję ws. kredytów frankowych

    Kredyty frankowe. Sąd Najwyższy uznał, że roszczenia banku i konsumenta są niezależne, nie ulegają automatycznie wzajemnej kompensacji. W opinii sądu bank może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna, co wyznacza bieg przedawnienia.

    Jaka jest stopa zwrotu z wynajmu mieszkań?

    Wynajem mieszkania. W ostatnich latach popyt na rynku mieszkaniowym istotnie napędzały osoby, które chciały zainwestować w wynajem. Stopy zwrotu z takiego zakupu były znacznie wyższe niż oprocentowanie lokat, a rosnące dynamicznie ceny mieszkań zachęcały do inwestycji.

    Złoto nadal jednym z najbardziej popularnych celów inwestycyjnych

    Zainteresowanie złotem na światowych rynkach jest obecnie ogromne. Samoloty ze złotymi sztabkami latają rzadziej, ale konwoje z cennym ładunkiem mkną autostradami – tak złoto jest transportowane m.in. do Polski. Kruszec stał się popularną alternatywą do inwestowania, także nad Wisłą.

    Od 15 maja bez maseczek na ulicy

    Rząd od 15 maja znosi obowiązek noszenia maseczek na otwartym powietrzu, pod warunkiem że utrzymamy dystans 1,5 metra od innej osoby. Co jeszcze się zmieni w tym zakresie?

    Ponownie otwarte kluby fitness, siłownie i baseny

    Od 29 maja do 5 czerwca przywrócona ma być działalność klubów fitness i siłowni, a także basenów - wynika z opublikowanego rozporządzenia Rady Ministrów.

    Resort sprawiedliwości planuje nowelizację art. 388 k.c. Co to oznacza dla sprzedawców?

    Będą zmiany w przepisach. Prawnicy przerażeni proponowanymi zmianami do art. 388 k.c. Zmiana ma zwiększyć ochronę obywateli przed nieuczciwymi i nieetycznymi praktykami sprzedawców.

    Czy fintech to przyszłość bankowości?

    Mówi się, że spółki fintechowe to przyszłość tradycyjnej bankowości, a niektórzy analitycy ryzykują stwierdzenie, iż biznesy łączące świat finansów z nowymi technologiami to przyszłość, która już nadeszła. Taki wariant potwierdzają nastroje na rynkach światowych, a także w strukturach największych funduszy inwestycyjnych globu. Beneficjentem tego typu zmian będzie przede wszystkim sam klient.

    Drewniane konstrukcje szkieletowe coraz popularniejsze

    Drewniane konstrukcje szkieletowe to coraz popularniejsze rozwiązanie wśród polskich inwestorów. Eksperci nie mają wątpliwości, że drewno na dobre wróciło do łask.

    Wyrok SN ws. kredytów frankowych a sektor bankowy

    Umowy kredytu frankowego. Zdaniem Związku Banków Polskich niekorzystne dla banków rozstrzygnięcia SN ws. kredytów frankowych oznaczałyby upadek części sektora bankowego. Banki nie byłyby w stanie finansować bieżących potrzeb gospodarki.

    Jak ustawić bezpieczne hasło na komputerze firmowym?

    Bezpieczne hasło i ochrona danych to podstawa każdej firmy. Tymczasem oszuści wykorzystują zaawansowane narzędzia IT do masowego łamania haseł dostępów do usług internetowych i w ten sposób pozyskują ogromne wolumeny danych do dokonywania przestępstw.

    MRiRW: blisko 2,2 mld euro z KPO na sektor rolno-spożywczy

    Sektor rolno-spożywczy ma w Krajowym Planie Odbudowy wyodrębnioną pulę na rozwój i wzmocnienie odporności na kryzysy. Jakie inwestycje będą jeszcze wspierane z KPO?

    Codzienie tracimy około 600 milionów zł z polskiego PKB

    Trzecia fala pandemii łagodniejsza dla gospodarki, ale niektóre sektory wciąż dużo tracą. Kto traci, a kto zyskuje na pandemii?

    Pakiet akcyzowy - zmiany dla firm

    Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym weszła w życie. Szereg zmian już obowiązuje m.in. uzyskiwanie lub cofanie zezwoleń akcyzowych. Co jeszcze się zmieniło?

    Jak powinna wyglądać umowa na dostawy produktów rolniczych?

    Umowa dla rolnika: jak powinny być uregulowane kwestie ceny, terminów płatności, siły wyższej, kontroli jakości czy wypowiedzenia kontraktu?

    Dziedziczenie jednoosobowej działalności gospodarczej – co dalej po śmierci przedsiębiorcy

    Prawnik wyjaśnia, co dzieje się po śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG

    Hotele znów otwarte. Te miejskie na razie są omijane są przez gości

    Od 8 maja hotele znów mogą przyjmować gości. Jednak w przeciwieństwie do hoteli resortowych w tych miejskich nie widać bardzo dużego zainteresowania.

    Ceny mieszkań wzrosły od 7 do 13 proc.

    Ceny mieszkań. W ciągu roku ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym wzrosły od 7 do 13 proc., najwyższe wzrosty odnotowano w Gdańsku, Łodzi i Wrocławiu, najniższe w Warszawie - wynika z Barometru Metrohouse i Gold Finance. W dalszym ciągu duży jest udział zakupów w celach inwestycyjnych.

    Instalacja fotowoltaiczna - co warto wiedzieć?

    Fotowoltaika. Jak dobrać moc instalacji fotowoltaicznej? Gdzie montować panele? Jak sprawdza się instalacja w zależności od pogody? Jakie formalności trzeba spełnić, z jakimi kosztami się liczyć?

    Jak uzyskać wyrok w sprawach budowlanych w mniej niż dwa miesiące?

    Brak płatności nawet jednej faktury może zagrozić wypłacalności wykonawcy. W poszukiwaniu wyjścia z tej pułapki, coraz więcej firm budowlanych zwraca się w kierunku e-arbitrażu.

    Ponad 20% przedsiębiorców z branży beauty zapowiada zwolnienia

    Firmy z branży beauty zamierzają zwolnić część swoich pracowników. Planowane redukcje najczęściej mają obejmować ponad 60% kadr. Branża przeżywa stagnację i zapowiada falę upadłości.

    Pieniądze z KPO na termomodernizację budynków na wsi

    Termomodernizacja budynków na wsi. Z budżetu Krajowego Planu Odbudowy (KPO) będą wspierane inwestycje mieszkańców wsi m.in. w zakresie termomodernizacji budynków mieszkalnych, modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, termomodernizację budynków szkół, bibliotek i domów kultury.

    Jak założyć wyząbkowane opony? Czy się da?

    Jak założyć wyząbkowane opony? To o tyle zasadnicze pytanie, że ząbkowanie oznacza uszkodzenie bieżnika w ogumieniu.

    Dotacje dla firm w maju - lista konkursów

    Dotacje z Funduszy Europejskich czekają na przedsiębiorców. Przedstawiamy listę majowych konkursów i dotacji.

    Tarcza branżowa - zasady wsparcia, nowe kody PKD

    Tarcza branżowa to wsparcie dla firm poszkodowanych przez pandemię COVID-19. Od kiedy i na jakie wsparcie mogą liczyć przedsiębiorcy po zmianach?

    Jak rozwód Gatesów wpłynie na rynek start-upów?

    Rozwód Gatesów. Rozwody najbogatszych obywateli USA to nierzadko wyjątkowo bolesny cios wymierzony m.in. w majątek osobisty oraz portfele inwestycyjne. Czy jest się czego obawiać?