REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Nie można stosować kary porządkowej za każde naganne zachowanie pracownika

Rafał Krawczyk
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Kodeks pracy szczegółowo określa, za jakie przewinienia można ukarać pracownika karą porządkową. Wskazuje również termin, po upływie którego nie jest to możliwe.

W razie naruszenia przez pracownika obowiązków pracowniczych pracodawca ma prawo zastosować wobec niego jedną z kar określonych w kodeksie pracy. Zastosowanie kary porządkowej jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem pracodawcy.

REKLAMA

Wybór kary

Pracodawca wymierza karę porządkową osobiście lub przez upoważnioną osobę. Przy podejmowaniu decyzji o ukaraniu lub odstąpieniu od ukarania konieczne jest uwzględnienie rodzaju naruszenia obowiązków pracowniczych, stopnia winy pracownika i jego dotychczasowego stosunku do pracy. Nie każde naganne zachowanie pracownika uzasadnia bowiem zastosowanie kary porządkowej. Pracodawca może wymierzyć wyłącznie kary przewidziane w kodeksie pracy i tylko za przewinienia, które zostały w nim określone. Odpowiedzialność porządkową można zastosować, jeżeli pracownik nie będzie przestrzegał:

• ustalonej organizacji i porządku w procesie pracy,

• przepisów bhp i przeciwpożarowych,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• przyjętego sposobu potwierdzania przybycia i obecności w pracy,

• przyjętego sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Za tego typu przewinienia pracodawca może wymierzyć pracownikowi upomnienie lub naganę.

Najsurowszą karą porządkową jest kara pieniężna, która może być zastosowana za nieprzestrzeganie przepisów bhp i przeciwpożarowych, opuszczenie pracy bez usprawiedliwienia i stawienie się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywanie alkoholu w czasie pracy. W dwóch ostatnich przypadkach zamiast kary pieniężnej pracodawca może również wymierzyć pracownikowi karę nagany lub upomnienia (za nieprzestrzeganie ustalonej organizacji porządku w procesie pracy). Wysokość kary pieniężnej określa pracodawca, jednak za jedno przekroczenie oraz za każdy dzień nieusprawiedliwionej nieobecności nie może ona przekraczać jednodniowego wynagrodzenia pracownika. Łącznie kary pieniężne nie mogą przewyższać dziesiątej części wynagrodzenia.

Termin zastosowania kary

REKLAMA

Zastosowanie kary porządkowej nie jest dopuszczalne po upływie dwóch tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu przez pracownika obowiązków pracowniczych i po upływie trzech miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Zastosowanie kary porządkowej po upływie tych terminów spodowuje, że będzie ona bezprawna, niezależnie od wagi naruszonych obowiązków.

Termin dwutygodniowy liczy się od następnego dnia od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązków przez uprawniony organ pracodawcy (gdy jest to jednostka organizacyjna lub osoba prawna), samego pracodawcę (będącego osobą fizyczną) lub inną osobę upoważnioną przez pracodawcę do wymierzania kar porządkowych. Termin trzymiesięczny biegnie natomiast niezależnie od tego, czy pracodawca wie o zdarzeniu uzasadniającym zastosowanie kary.

Przed zastosowaniem kary porządkowej pracodawca powinien wysłuchać pracownika. W zastępstwie pracodawcy zrobić może to również inna osoba (wyrok SN z 9 kwietnia 1998 r., I PKN 45/98, OSNP 1999/8/273). Obowiązek wysłuchania pracownika zostanie również spełniony wówczas, gdy złoży on wyjaśnienia na piśmie. Wysłuchanie pracownika umożliwia mu przedstawienie własnej wersji zdarzenia, co niekiedy może skłonić pracodawcę do odstąpienia od wymierzenia kary porządkowej. Gdy pracownik odmawia złożenia wyjaśnień, pracodawca zostaje zwolniony z obowiązku jego wysłuchania (por. wyrok SN 16 czerwca 1999 r., I PKN 114/99, OSNP 2000/17/644).

Jeżeli z powodu nieobecności w zakładzie pracy pracownik nie może być wysłuchany, bieg dwutygodniowego terminu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia stawienia się pracownika w pracy.

Kodeks pracy nie określa formy, w jakiej powinno nastąpić wymierzenie kary porządkowej. Dopuszczalne jest zatem wymierzenie jej w formie ustnej, szczególnie wówczas, gdy jest to kara upomnienia lub nagany. Przepisy kodeksu pracy nakładają natomiast na pracodawcę obowiązek zawiadomienia pracownika na piśmie o zastosowaniu kary. Należy w nim wskazać rodzaj naruszonych obowiązków pracowniczych i datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia. Ponadto pismo powinno zawierać pouczenie o prawie zgłoszenia sprzeciwu i terminie jego wniesienia. Jeżeli pismo nie będzie zawierało pouczenia o wniesieniu sprzeciwu, a także gdy pracodawca nie zawiadomi pracownika na piśmie o zastosowanej karze porządkowej, wówczas bieg siedmiodniowego sprzeciwu nie rozpoczyna się.

Odrzucenie sprzeciwu

REKLAMA

Pracownik wnosi sprzeciw do pracodawcy. O jego uwzględnieniu lub odrzuceniu decyduje pracodawca po rozpatrzeniu stanowiska reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej. Jeżeli pracownika nie reprezentuje żadna organizacja związkowa, wówczas sprzeciw rozpoznaje sam pracodawca.

Nieodrzucenie sprzeciwu w ciągu 14 dni od dnia jego wniesienia jest równoznaczne z jego uwzględnieniem. Dopiero gdy pracodawca nie uwzględni sprzeciwu, pracownik może zaskarżyć do sądu wymierzoną mu karę porządkową. Według Sądu Najwyższego zawiadomienie o odrzuceniu sprzeciwu pracownika nie musi zawierać pouczenia o prawie wniesienia powództwa do sądu pracy (por. wyrok SN 9 maja 2000 r., I PKN 626/99, OSNP 2001/20/ 615).

Od zawiadomienia o odrzuceniu sprzeciwu pracownik ma 14 dni na wniesienie pozwu. Termin ten jest zawitym terminem prawa materialnego, co oznacza, iż w przypadku jego przekroczenia roszczenie pracownika wygaśnie. Jeżeli pracownik przegra proces o uchylenie kary porządkowej, wówczas będzie mógł wnieść apelację. Kasacja w tego typu sprawach nie przysługuje.

Po wymierzeniu kary porządkowej pracodawca składa odpis zawiadomienia o ukaraniu do akt osobowych pracownika. Zawiadomienie powinno zostać usunięte, jeżeli kara zostanie uchylona. Jeśli pracodawca nie uwzględnił sprzeciwu, lub pracownik przegrał proces o uchylenie kary porządkowej, a także wówczas, gdy pracownik w ogóle nie kwestionował jej zastosowania, zawiadomienie usuwa się z akt osobowych po roku nienagannej pracy. W razie nieusunięcia zawiadomienia z akt osobowych pracownika może on wystąpić z takim żądaniem do sądu rejonowego.

PRZYKŁAD

MOŻLIWOŚĆ UCHYLENIA KARY PORZĄDKOWEJ

1 marca 2008 r. magazynier wbrew zakazowi pracodawcy palił papierosy na terenie hali zamiast w palarni. Pracownicy ochrony tego samego dnia poinformowali pracodawcę o tym zdarzeniu. Początkowo nie zareagował on na naruszenie przez pracownika przepisów przeciwpożarowych, jednak podczas wypłaty wynagrodzenia potrącił mu wynagrodzenie za jeden dzień pracy. Pracownik dowiedział się o tym dopiero otrzymując niższą wypłatę i złożył wówczas do pracodawcy sprzeciw, który nie został jednak uwzględniony.

W takiej sytuacji magazynier może skutecznie domagać się przed sądem uchylenia kary porządkowej, ponieważ pracodawca nie tylko przekroczył termin do jej wymierzenia, jak również nie wysłuchał pracownika przed jej zastosowaniem.

RAFAŁ KRAWCZYK

sędzia Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie

gp@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

Art. 108-113 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.).

Art. 461 par. 11 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 z późn. zm.).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Stare pytania, nowe odpowiedzi. Zmiana podejścia do pożądanych kompetencji menedżerskich

Obecnie organizacje nie są zainteresowane rozwojem konkretnych umiejętności liderskich ani pozyskiwaniem wiedzy, którą łatwo dziś zdobyć. Żyjemy w czasach, w których ciężko jest zaplanować długofalową strategię, dlatego wzrasta znaczenie umiejętności płynnego poruszania się w zmieniających się okolicznościach, tzw. strategizing.

Wyróżniaj się bo zginiesz: o sukcesie sklepu internetowego decydują nie tylko atrakcyjne towary w dobrej cenie

W sklepie internetowym, zupełnie inaczej niż w tradycyjnym sklepie, wiarygodność osiąga się lub nie już poprzez sam wygląd aplikacji zakupowej. Bez niej nie wyróżniający się z tysięcy inny e-sklep nie odniesie sukcesu nawet oferując bardzo konkurencyjne produkty.

Restauracje ustępują miejsca barom szybkiej obsługi i sklepowej gastronomii, bo takie są wybory „zetek”

Na naszych oczach dzieje się prawdziwa rewolucja w gastronomii. Restauracje, ledwie się odbudowały po pandemii, przegrywają z barami szybciej obsługi i cateringiem, a teraz jeszcze poważnym graczem na rynku staje się gastronomia sklepowa. Wszystko to za sprawą najmłodszych klientów, którzy chcą żyć po amerykańsku.

Paragon fiskalny przy sprzedaży on-line: kiedy i jak powinien wystawić sprzedawca oraz dostarczyć klientowi [wszystkie przypadki]

Dla klientów kupowanie w e-sklepach jest wygodniejsze niż w placówkach stacjonarnych. Dla samych sprzedawców jednak procedura ta jest dużo bardziej skomplikowana od strony fiskalnej. Dotyczy to zwłaszcza wystawiania paragonów i obowiązków w podatku VAT.

REKLAMA

Pomoc dla sadowników do 31 stycznia 2025 roku

Pomoc dla polskich sadowników (sady i winorośle) do 31 stycznia 2025 roku - Komisja Europejska zdecydowała. To wsparcie dla sadowników, którzy ucierpieli w trakcie kwietniowych przymrozków i gradobicia.

Wyższa opłata środowiskowa za użytkowanie samochodów spalinowych od 2026 roku - dla kogo?

Wyższa opłata środowiskowa za użytkowanie samochodów spalinowych od 2026 roku nie dla wszystkich. Kto zapłaci więcej? Co więcej, sposób naliczania opłaty oraz stawki dla części dotyczącej transportu zmienią się od 2026 r.

Tachografy do wymiany, ważna zmiana prawa. Kto musi, w jakim terminie, jaka kara

Nadchodzi rewolucja w branży transportowej. Od styczna 2025 roku zaczną obowiązywać nowe przepisy dotyczące tachografów wynikające z Pakietu Mobilności. Pierwszy etap obowiązkowej wymiany urządzeń na inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2) kończy się już w grudniu 2024 roku.

Udostępnianie i wymiana informacji gospodarczych - zmiana przepisów jeszcze w 2024 roku. Rząd przyjął projekt nowelizacji

W dniu 9 lipca 2024 r. Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji gospodarczych i wymianie danych gospodarczych, przedłożony przez Ministra Rozwoju i Technologii. Rząd chce uprościć przepisy, które dotyczą udostępniania oraz wymiany informacji i danych gospodarczych. Proponowane zmiany obejmują też pracę biur informacji gospodarczej. Co się zmieni i od kiedy?

REKLAMA

Branża IT pracuje na rzecz zrównoważonego rozwoju [WYWIAD]

Sektor data center i chmury - jak pogodzić cyfrową transformację z drogą do zrównoważonego rozwoju? Czym w praktyce jest unijny pakiet ustaw Fit for 55 i co będą musiały zrobić przedsiębiorstwa, żeby się dostosować do zmian? Rozmawiamy z Wojciechem Stramskim, Prezesem Zarządu Beyond.pl, dostawcy usług data center, chmury i Managed Services i pierwszego w Polsce operatora zasilającego swoje obiekty w 100% energią odnawialną. 

Cyfryzacja dwóch prędkości. Jak się digitalizują polskie firmy?

Analizy rynkowe wskazują na istnienie wśród polskich przedsiębiorstw zjawiska „cyfryzacji dwóch prędkości”. Implementacja elementarnych cyfrowych narzędzi, jak podpis elektroniczny czy cyfrowa pieczęć, może stać się pierwszym krokiem w kierunku zniwelowania różnic względem liderów.

REKLAMA