Wypowiedzenie e-mailem - już możliwe

Wielu pracodawców zastanawia się, czy właśnie w dobie takiego postępu technicznego można skutecznie wypowiedzieć pracownikowi umowę o pracę za pomocą e-maila. Kwestia ta trafiła również do Sądu Najwyższego, który w wyroku z 18 stycznia 2007 r. (II PK 178/06, niepubl.) potwierdził możliwość dokonania wypowiedzenia pracownikowi umowy o pracę za pomocą e-maila. Przyjmuje się, że oświadczenie woli w tej formie jest złożone innej osobie z chwilą, gdy wprowadzono je do środka komunikacji elektronicznej w taki sposób, aby adresat mógł zapoznać się z jego treścią (art. 61 § 2 k.c. w związku z art. 300 k.p.).

Zwykły e-mail to za mało

Wysłanie do pracownika e-maila zawierającego oświadczenie o wypowiedzeniu umowy o pracę będzie wprawdzie skuteczne, ale wadliwe. Dla rozwiązania stosunku pracy zastrzeżono formę pisemną (art. 30 § 3 k.p.). W celu jej zachowania niezbędne jest złożenie na dokumencie zawierającym treść oświadczenia woli własnoręcznego podpisu (art. 78 k.c. w związku z art. 300 k.p.).

WAŻNE!

Jedynie e-mail opatrzony bezpiecznym podpisem elektronicznym czyni zadość wymogowi zachowania formy pisemnej, a w konsekwencji jest równie ważny jak oświadczenie pisemne (art. 78 § 2 k.c.).

Jest to jedyny sposób na potwierdzenie autentyczności dokumentu oraz tożsamości jego nadawcy. W przypadku wypowiedzeń ma to szczególnie doniosłe znaczenie, gdyż jedynie upoważniona osoba może złożyć skuteczne oświadczenie woli w tej kwestii.

Niestety ta forma sygnowania korespondencji elektronicznej nie jest w praktyce popularna. Wymaga ona posiadania specjalnych urządzeń, służących do składania samego podpisu elektronicznego oraz jego weryfikacji. Niewiele zaś instytucji lub firm takie posiada.

Jeżeli zatem pracownik otrzyma wypowiedzenie umowy zwykłym e-mailem, to będzie ono skuteczne, aczkolwiek niezgodne z przepisami, gdyż nie spełnia ono wymogu pisemności. Podobnie rzecz się ma z oświadczeniem woli o rozwiązaniu stosunku pracy, doręczonym za pomocą faksu. Również i ono będzie wadliwe, gdyż nie spełnia wymogu zachowania formy pisemnej. Mimo to wywoła skutek prawny w postaci rozpoczęcia biegu okresu wypowiedzenia i terminu na wniesienie przez pracownika odwołania do sądu pracy (uchwała SN z 2 października 2002 r., III PZP 17/02, OSNP 2003/20/481, w której sąd uznał, że doręczenie pracownikowi za pomocą faksu pisma pracodawcy wypowiadającego umowę o pracę jest skuteczne i powoduje rozpoczęcie biegu terminu przewidzianego w art. 264 § 1 k.p., ale stanowi naruszenie art. 30 § 3 k.p.).

Oznacza to, że w takich wypadkach pracownik może wystąpić do sądu pracy z roszczeniem o przywrócenie do pracy lub odszkodowanie.

E-mail i pismo tradycyjne

Pracodawca może uniknąć takiej sytuacji, wysyłając do pracownika wypowiedzenie o tej samej treści jednocześnie dwiema drogami: e-mailem i przesyłką pocztową. Oczywiste jest, że jako pierwsza dotrze do adresata wiadomość w formie elektronicznej, a dopiero później w tradycyjnej. Jednak dzięki temu zabiegowi bieg okresu wypowiedzenia rozpoczyna się już z chwilą odbioru przez pracownika wiadomości elektronicznej.

Przykład

Pracodawca przygotował dla Moniki W. wypowiedzenie stosunku pracy z zachowaniem 1-miesięcznego okresu wypowiedzenia. Pismo to zostało wysłane do pracownicy 28 września 2007 r. w 2 jednobrzmiących egzemplarzach, tzn. e-mailem oraz pocztą tradycyjną, za potwierdzeniem odbioru. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że Monika W. odebrała list dopiero 3 października 2007 r. Mimo to należy uznać, że wypowiedzenie zostało skutecznie doręczone już 28 września, tj. w dniu wysłania e-maila. Od tego zatem dnia rozpoczął się bieg okresu wypowiedzenia, który upłynie 31 października 2007 r.

Jednocześnie pracodawca nie naraża się na zarzut niezachowania formy pisemnej, gdyż - jak uznał Sąd Najwyższy w przywołanym wyżej wyroku z 18 stycznia 2007 r. - w takim przypadku mamy do czynienia z „podwójnym doręczeniem tego samego oświadczenia woli o rozwiązaniu umowy o pracę”. Nie zachodzi tu więc przypadek złożenia dwóch różnych wypowiedzeń stosunku pracy, z których jedno (elektroniczne) nie spełniałoby wymogu pisemności, a drugie byłoby nieuprawione - gdyż pracownik nie wyraził zgody na wycofanie poprzedniego (e-mailowego). W uzasadnieniu wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że byłoby nadmiernym i niezrozumiałym formalizmem uznanie za niezgodne z przepisami identycznego oświadczenia woli pracodawcy sporządzonego na piśmie tylko z tego powodu, że zostało ono doręczone zarówno w postaci elektronicznej, jak i tradycyjną przesyłką pocztową.

Wyrok SN z 18 stycznia 2007 r. (II PK 178/06)

Pracodawca, który sporządził na piśmie i wysłał identycznej treści oświadczenie woli o wypowiedzeniu umowy o pracę, jakie dotarło do pracownika zarówno w postaci elektronicznej, jak i tradycyjną przesyłką pocztową, nie narusza wymagania dokonania wypowiedzenia na piśmie (art. 30 § 3 k.p.).

Agata Lankamer-Prasołek

prawnik, specjalista z zakresu prawa pracy