Kategorie

Wypalenie zawodowe w pracy

KnowBox Szkolenia
Portal dla szkoleniowców
Wypalenie zawodowe. /Fot. Fotolia
Wypalenie zawodowe. /Fot. Fotolia
Fotolia
W długotrwałym procesie, jakim jest syndrom wypalenia, bardzo często występuje niedostateczne wynagradzanie pracowników za wykonywaną prace. Czym on jest i co do niego prowadzi? Jak zapobiegać wypaleniu?
Reklama

Edward Evan Evans-Pritchard, znany antropolog Uniwersytetu Oksfordzkiego, twierdził, że „ciężka praca i brak rozrywek sprawia, że będziesz cholernym nudziarzem, a twoja żona bogatą wdową”. Dzisiejsza medycyna zdaje się to potwierdzać w stu procentach. Pod koniec ubiegłego stulecia zwrócono uwagę na tak zwany syndrom wypalenia.

W latach 80. ubiegłego stulecia nastąpił szczytowy rozwój korporacji. Specjaliści od HR zauważyli, że po wyczerpujących projektach menedżerowie często zaczynają osiągać o wiele gorsze wyniki, a nawet, jak opowiadają, nie mogą „ruszyć się z miejsca”, aby cokolwiek zrobić. Syndrom wypalenia dotyka każdego – niezależnie, czy jest menedżerem, pracownikiem fizycznym czy studentem. To proces bardzo złożony, który w erze korporacji i wielkich przedsiębiorstw stał się znaczącym problemem w polityce kształtowania praktycznie każdej firmy. Aby go w porę dostrzec, należy być wyczulonym na zjawisko przesuwania granic naszej niezależności w pracy, obowiązków czy odnoszenia się do siebie.

Czym jest syndrom wypalenia?

Ayala Malach-Pines definiuje go jako „negatywny stan wyczerpania fizycznego, emocjonalnego i psychicznego. Jest on końcowym rezultatem procesu utraty złudzeń (rozczarowania) oraz wzmożonego wysiłku psychicznego i fizycznego. Zwykle występuje u osób o wysokim poziomie motywacji, które przez długi czas pracują w sytuacji obciążenia emocjonalnego”. Syndrom wypalenia jest powodowany przez nagromadzanie się niekorzystnych sytuacji; najczęściej wymienia się życie w permanentnym stresie, tak w pracy, jak i w domu, i powtarzalność tych nerwowych momentów. Powoduje to odczuwanie frustracji oraz prowadzi do niekorzystnych zmian na poziomie emocjonalnym i somatycznym.

Zobacz: Jaka jest praca marzeń?

Reklama

Menedżerowie często podkreślają też, że byli oni przeciążeni i karmiono ich wizją sukcesu jakiegoś projektu zawodowego. Owocowało to zaniedbywaniem rodziny i przyjaciół oraz angażowaniem się tylko w pracę, aby spełnić oczekiwania tak naprawdę niemożliwe do wypełnienia. Do tych projektów często włączano zbyt małą liczbę osób i w ten sposób menedżer był uwikłany w szczegóły, które starał się sam rozwiązać, ale nie przynosiło to widocznych rezultatów. Syndromowi wypalenia często towarzyszy też zjawisko wystawienia menedżerów na ataki tak ze strony kierownictwa, jak i z zewnątrz, na które on nie może odpowiedzieć i przed którymi się bronić. Powoduje to uczucie niższości i winy za to, że się jest przysłowiowym chłopcem do bicia. Syndrom wypalenia wywołuje skrajne emocje, takie jak smutek, lęk, rozpacz, współczucie, bezsilność i litość. Ludzie w takiej sytuacji często ukrywają swoje odczucia i frustracje – zaprzeczają im, co sprzyja nagromadzeniu problemów.

W długotrwałym procesie, jakim jest syndrom wypalenia, bardzo często występuje niedostateczne wynagradzanie pracowników za wykonywaną prace. Poza tym menedżerowie uskarżają się, że nikt nie docenia ich poświęcenia i zaangażowania. Na końcowym etapie ludzie zaczynają sobie zadawać pytania: „Po co to wszystko?” „Jaki jest cel mojej pracy?”, „Po co żyć?”. Zła atmosfera spowodowana rosnącą konkurencją między zatrudnionymi powoduje, że w firmie nie tworzą się przyjaźnie. Obecnie coraz więcej osób decyduje się rozpocząć własną karierę zawodową, która niekiedy bywa bardziej stresująca i trwa dłużej (np. z powodu nienormowanego czasu pracy) niż zajęcie jej życiowego partnera. Piętrzące się problemy w firmie i w domu powodują frustrację. Wszystko to sprowadza się do tego, że pracownicy, którzy są w grupie ryzyka, nie otrzymują wsparcia ani ze strony przyjaciół, ani rodziny. Nagromadzenie tych czynników powoduje pojawienie się syndromu wypalenia.

Zobacz: Jak odnaleźć szczęście w pracy

Symptomy wypalenia

Objawy wypalenia są oczywiście sprawą bardzo osobistą i indywidualną, uzależnioną od osobowości menedżera. Różni ludzie w odmienny sposób reagują na sytuacje stresowe. Jednakże można wyodrębnić pewne symptomy fizjologiczne takie jak: częste bóle głowy, ciągłe przeziębienia, łatwe wpadanie w gniew, podejrzliwość w stosunku do podwładnych, chroniczne zmęczenie, złość na ludzi, którzy stawiają jakieś żądania, samokrytycyzm, cynizm, negatywne nastawienie i drażliwość, poczucie bycia osaczonym i gwałtowne reakcje emocjonalne. Nagromadzenie tych symptomów może zaowocować wieloma różnorodnymi reakcjami organizmu. Jest to uzależnione od długości trwania sytuacji i jej dotkliwości. Wachlarz reakcji na wypalenie bywa ogromny – może to być np. potrzeba długiego urlopu, zwolnienia się pracy i zmiany otoczenia. Niekiedy dochodzi nawet do pojawienia się objawów chorób psychicznych. Najlepszym sposobem wyjścia z tej kryzysowej sytuacji jest wzmożona aktywność fizyczna i brak umysłowej.

Jak zapobiegać?

Jak mówi stare przysłowie, lepiej zapobiegać niż leczyć, a więc przede wszystkim należy uświadomić pracowników w firmie o możliwości wystąpienia syndromu wypalenia. Warto zwrócić uwagę zwłaszcza na te osoby, które mają nienormowany czas pracy i zakazać im wykonywania obowiązków przez 16 godzin na dobę, nawet jeśli chodzi o „projekt życia” dla firmy. Należy również uwzględnić rotacje pracowników na etatowych stanowiskach, którzy wykonują bardzo stresujące zadania. Trzeba też pamiętać, że kluczowi menedżerowie odpowiedzialni za rozwiązywanie kryzysowych sytuacji są najbardziej podatni na wypalenie. Wiadomo także, że w ważnych, stresujących, wymagających projektach kierownictwo lubi stawiać na sprawdzonych pracowników. Jednak należy zapobiec temu zjawisku, gdyż nadmierne obciążanie danej jednostki może spowodować jej wypalenie. Bardzo ważne jest też realne ocenianie możliwości pracownika i nieprzeciążanie go obowiązkami. Wyznaczanie niewykonalnych zadań to pierwszy krok do wypalenia.

Zobacz serwis: Personel

Ważne jest również, aby nie rozbijać przyjaźni, jakie się tworzą w pracy, np. przez przenoszenie pracowników z jednego dobrze działającego zespołu do innych, aby wspomogli oni grupy o gorszych wynikach. Jego członkowie wspierają się nawzajem i wypracowują własne metody pracy. Większe firmy często organizują spotkania integrujące dla pracowników, podczas których mogą oni swobodnie poznać się z innej strony i porozmawiać na tematy niezwiązane z firmą. Przez to tworzą się przyjaźnie, co polepsza wyniki dzięki budowaniu lepszej atmosfery w pracy. Niektórzy fundują pracownikom wyjazdy zagraniczne, których nie można zamienić na ekwiwalent pieniężny. Na takich wycieczkach zatrudnieni otrzymują konieczne wsparcie psychologiczne i po prostu odpoczywają od codzienności. Najlepszym i zarazem tanim sposobem walki z wypaleniem jest aktywność fizyczna. Dobrym patentem może więc być np. ufundowanie przez firmę karnetu na basen. Psychologowie podkreślają również, że w pracy zawodowej (szczególnie na początku i po skończonych projektach) bardzo ważne są drobne elementy, jak np. mail z podziękowaniami czy słowa uznania od kierownictwa i uściśnięcie dłoni. Takie drobnostki sprawiają, że ludzie czują się docenieni i mają poczucie, że ktoś podchodzi do ich pracy z szacunkiem.

Specjaliści od HR podkreślają, że najgorsze w syndromie wypalenia jest to, że rozlewa się po przedsiębiorstwie jak dżuma. Po eliminacji zbyt obciążonego menedżera jego obowiązki przejmuje inny, który ma również swoje zadania i w ten sposób on też jest narażony na przeciążenie. Cierpi cała organizacja, bo wykruszają się kolejni kluczowi pracownicy. W historii marketingu i zarządzania jest wiele przykładów firm, które bez najważniejszych menedżerów uległy rozsypce lub wpadły w kryzys. Dlatego ważne jest utrzymanie właściwych relacji w zespole oraz nieprzeciążanie pracowników, by mogli oni zachować równowagę między życiem osobistym a pracą. Jak mówi stare przysłowie, na wszystko w życiu powinien być czas: i na pracę, i na rozrywkę, i na rodzinę.

Autor: Gabriela Przystupa

Poszerzaj swoją wiedzę, czytaj Personel i Zarządzanie
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    5 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niebieska kontrolka temperatury. Co oznacza?

    Niebieska kontrolka temperatury pojawia się na tablicy zegarów części samochodów. Jaką informację przekazuje kierowcy?

    7 mitów na temat kredytu hipotecznego

    Kredyt hipoteczny. Ekspercie wskazali siedem najczęściej spotykanych mitów na temat kredytu hipotecznego. Jakie to mity?

    Wartość zadłużenia w hipotekach przekroczyła 500 mld zł

    Kredyty mieszkaniowe. Padła historyczna wartość zadłużenia w hipotekach – przekroczyła 500 mld zł. Akcja kredytowa kwitnie - stymuluje ją finansowanie na wysokie kwoty. Z danych BIK po pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wynika, że ponad 25% wartości sprzedaży kredytów mieszkaniowych stanowią kredyty udzielone na kwoty powyżej 500 tys. zł, a prawie 45% kredytów gotówkowych – na ponad 50 tys. zł. BIK dokonuje analizy, co jest motorem napędzającym Polaków do finansowania swoich potrzeb konsumenckich. Prezes Zarządu BIK, dr Mariusz Cholewa zwraca uwagę na czynniki determinujące optymistyczne prognozy na rynku kredytowym w drugim półroczu 2021 roku.

    Migająca kontrolka płynu chłodniczego. Co oznacza?

    Migająca kontrolka płynu chłodniczego nie stanowi najlepszego sygnału. Może bowiem oznaczać, że silnik w aucie przegrzewa się.

    Rynek mieszkaniowy rozgrzany do czerwoności. Czy będzie ochłodzenie?

    Rynek mieszkaniowy od dłuższego czasu notuje hossę. Popyt znacznie przekracza podaż, mieszkania wyprzedają się na pniu, a ich ceny rosną w zatrważającym tempie. Niskie stopy procentowe i szeroka dostępność kredytów sprawiają, że kupujących przybywa. Czy ten stan rzeczy się utrzyma?

    Do 6 sierpnia najemcy sklepów mogą wycofać się z przedłużonych umów najmu

    Najem. Najemcy sklepów w centrach handlowych, którzy w zamian za brak opłat czynszowych w okresie lockdownów decydowali się na przedłużanie umów najmu o pół roku, mogą się z tych zobowiązań wycofać. Tę możliwość wprowadziła ustawa covidowa, która weszła w życie 23 lipca br. i która dała najemcom dwa tygodnie na skorzystanie z tego rozwiązania. Zdaniem prawników dla większości najemców jest to zapis korzystny, bo wygasza dotychczasowe roszczenia wynajmujących. Jednocześnie zastrzegają oni, że uchylenie anuluje wszystkie zapisy aneksów covidowych, a z prawnego punktu widzenia jest to kontrowersyjna zmiana, bo zostawia „na lodzie” zarządców centrów handlowych.

    Pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich - nowe zasady

    Pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich - nowe zasady. Wysokość pomocy dla kół gospodyń wiejskich będzie zależała od liczby należących do nich osób i wyniesie od 5 do 7 tys. zł. Dotacja będzie przyznawana raz w roku - zakłada projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zamieszczony na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

    Rynek motoryzacyjny w Polsce. 5 razy więcej aut przez 30 lat

    Rynek motoryzacyjny w Polsce rozwija się. Ostatnie 30 lat minęło pod znakiem 5-krotnego wzrostu ilości samochodów i wzrostu długości dróg.

    Letnie rekordy wypadków drogowych. Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Wypadki. Połowa wakacji za nami. W ubiegłym roku to właśnie sierpień był miesiącem z niechlubnym rekordem największej liczby wypadków. W tym roku w pierwszej połowie letniego sezonu urlopowego liczba zgłoszonych w ramach assistance spraw była wyższa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Czy w 2021 r. idziemy na kolejny rekord? Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Check engine: LPG winne pojawienia się kontrolki?

    Check engine: LPG może powodować świecenie się błędu? W niektórych przypadkach tak. To jednak nie wina instalacji, a na ogół gazownika lub usterki.

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej. Urząd Regulacji Energetyki informuje, że z ofert wolnorynkowych (nie podlegających zatwierdzeniu przez Prezesa URE) korzysta już ponad 37 proc. klientów w gospodarstwach domowych (ponad 5,8 mln). Tylko w czerwcu 2021 sprzedawcę prądu zmieniło 2,3 tys. odbiorców. Od początku 2021 r. takiej zmiany dokonało 22 tys. odbiorców: ponad 17 tys. klientów indywidualnych i prawie 5 tys. biznesowych. Od 2007 roku sprzedawcę prądu w naszym kraju zmieniło łącznie prawie 929 tys. odbiorców.

    Cennik Lexusa NX startuje od 200 tys. zł

    Cennik Lexusa NX został przygotowany dla polskiego rynku. Za bazową wersję hybrydową trzeba zapłacić co najmniej 200 tys. zł.

    Sprzedaż działki a VAT i PIT – sprzedaż prywatna czy działalność gospodarcza?

    Sprzedaż działki a VAT i PIT. Sprzedaż kilku działek, które należą do majątku prywatnego może zostać uznana przez organy skarbowe za działalność gospodarczą. W takim przypadku sprzedający będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT oraz podatku dochodowego, nawet wtedy, gdy od nabycia nieruchomości upłynęło więcej niż 5 lat.

    Budowa domów jednorodzinnych do 90 m2 bez pozwolenia na budowę

    Dom bez pozwolenia na budowę. W dniu 4 sierpnia 2021 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt ten zakłada wprowadzenie możliwości budowy domów jednorodzinnych (o łącznej powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 90 m2) bez pozwolenia na budowę, bez dziennika budowy oraz bez konieczności ustanowienia kierownika budowy, w procedurze tzw. zgłoszenia z projektem budowlanym. Projekt aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym.

    Polski Ład: Kredyty hipoteczne bez wkładu własnego do 2030 roku

    Kredyty hipoteczne objęte gwarancją do 100 tys. zł. zastępującą wkład własny wg propozycji z Polskiego Ładu będą udzielane do końca 2030 r. - podano w wykazie prac legislacyjnych rządu. Minimalny okres spłaty takiego kredytu to15 lat, a maksymalny limit ceny finansowanej nieruchomości w przeliczeniu na 1 m. kw. będzie uzależniony od szeregu czynników.

    Pre-pack – korzyść dla dłużnika, ale czy dla wierzycieli?

    Pre-pack, czyli przygotowana likwidacja polega na ogłoszeniu upadłości dłużnika z równoległym wskazaniem przez sąd nabywcy, ceny i innych warunków sprzedaży majątku dłużnika.

    Jakość rozliczeń MŚP [BADANIE]

    Z cyklicznego badania wśród MŚP realizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż jakość rozliczeń B2B utrzymała się na podobnym poziomie jak w drugim kwartale.

    Ile m2 mają nasze mieszkania?

    Ile m2 mają nasze mieszkania? Trochę ponad 29 metrów kwadratowych – taka powierzchnia przypada w Polsce na statystycznego obywatela. W Europie standard jest wyższy, czasami nawet ponad dwa razy wyższy – sugerują dane Eurostatu.

    Polski Ład. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości

    Opodatkowanie wynajmu nieruchomości. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości zawarte w programie Polski Ład doprowadzą do wzrostu czynszu za wynajmowane mieszkania. Uderzą również w przedsiębiorców, którzy rejestrują swoje biura czy gabinety w lokalach mieszkalnych.

    Coraz mniej gruntów do zagospodarowania

    Zasoby gruntów państwowych. Tylko ok. 165 tys. hektarów państwowej ziemi nie zostało dotychczas zagospodarowane. Część tych gruntów może być jeszcze sprzedana lub wydzierżawiona na cele rolne, ale większość z nich cechuje niska przydatność rolnicza oraz znaczne rozdrobnienie - informuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.