Kompetencje osobiste a praca w zespole

Wszystko to wpakowano do worka pod tytułem świadomość emocjonalna. Już o tym pisałam w artykule Kto mebluje mój dom, czyli rzecz krótka o integracji emocjonalnej. Z resztą nie tylko ja… Równie wysoko w „rankingu" oceniana jest poprawna samoocena, czyli rozpoznawanie własnych możliwości, silnych stron, słabości, ograniczeń w celu panowania nad emocjami w taki sposób, aby były one nam pomocne, a nie stanowiły przeszkody w działaniu.

W przypadku emocjonalnych kłopotów poprawna samoocena może pomóc w szybkim dochodzeniu do siebie, refleksji, wyciąganiu wniosków z własnych doświadczeń. Umiejętność ta pozwala na zabezpieczenie się przed blisko powiązanymi z nią wadami, jak: nadmierna ambicja, stawianie sobie bardzo wysokich, wręcz nierealnych celów, pracoholizm, przesadna drobiazgowość, głód władzy i znaczenia, potrzeba adoracji, nieumiejętność przyznania się do własnych błędów.
Wiara w siebie to poczucie własnej wartości i świadomości osobistych możliwości i umiejętności.

Posiadanie tej kompetencji umożliwia wyrażanie niepopularnych poglądów i ich obronę, co często skutkuje podjęciem twórczej i dobrej decyzji, mimo nacisków innych osób i okoliczności. Warunkiem takiego właśnie, a nie innego postępowania jest także przekonanie o tym, że zasady i procedury nie są stałe i niezmienne, zaś ich łamanie wymaga jedynie działania zgodnego z przekonaniem o dobrze pojętej wierze w siebie. (Zalecana jest odrobinka ostrożności zwłaszcza w łamaniu…).

Samoregulacja

Kolejna kompetencja osobista to samoregulacja, która obejmuje m.in. samokontrolę, polegającą na pilnowaniu szkodliwych emocji i impulsów. Silny krótkotrwały stres upośledza nasze zdolności umysłowe na pewien czas.

Stres przewlekły grozi trwałym i negatywnym wpływem na intelekt. (I nie tylko, niestety…) Nieumiejętność kontrolowania emocji pociąga za sobą uległość wobec impulsów, na czym cierpi nasza zdolność do myślenia. Samokontroli emocjonalnej nie należy jednak mylić z przesadnym panowaniem nad sobą wyrażanym przez reakcje tłumienia wszystkich uczuć i spontaniczności. Samokontrola ma umożliwić dokonanie wyboru wyrażania naszych uczuć przez skuteczne radzenie sobie z gwałtownymi emocjami i impulsami. 

Polecamy: Atmosfera w pracy - działanie we wspólnym celu

Dzięki zdolności koncentracji i jasnego myślenia, nawet w najtrudniejszych chwilach zachowujemy pozytywne nastawienie, bo dobre rozpoznanie negatywnych emocji pomaga w szybszym pozbyciu się złego samopoczucia. Sztuka panowania nad sobą polega na takim pokierowaniu swoimi emocjami, aby związki charakterystyczne dla złego stresu nie zdominowały nas.

Z tej kompetencji bierze się spolegliwość i sumienność, która sprowadza się do uczciwego postępowania i przyjmowania odpowiedzialności za swoje czyny. Posiadając takie kompetencje, potrafimy postępować w myśl zasad etycznych, budzimy zaufanie także przez umiejętność przyznania się do popełnionych błędów.

Jednakże spolegliwość nie może oznaczać dostosowywania się do oczekiwań innych, gdyż taka postawa hamuje twórcze myślenie, które wymaga spontaniczności i otwartości na nieoczekiwane rozwiązania przy zachowaniu wymogów sumienności jako gwarancji przekształcenia wyobrażeń w działanie.

Do tej samej grupy zalicza się innowacyjność i umiejętność adaptacji, które określają otwartą postawę, elastyczność wobec różnorodnych wymogów i szybkich zmian. Dzięki tej kompetencji, potrafimy dostosowywać postępowanie do okoliczności. Pomaga tu wieloaspektowa percepcja rzeczywistości. Twórczy umysł jest niepokorny i właśnie to stwarza nieoczekiwane wytwory oraz sytuacje odbiegające od zastanych stereotypów. Twórczy umysł cechują również silnie rozwinięte kompetencje inicjatywy i optymizmu.

Umiejętności wykorzystania każdej szansy na postawienie sobie wyższych celów. Osoby o tej kompetencji mobilizują zarówno siebie samych jak i współpracowników, otoczenie. Z góry zakładają sukces, a niepowodzenia traktują jako okoliczności subiektywne, które, wzięte pod uwagę, przy następnym podejściu zostaną usunięte.
Ważna w kompetencjach osobistych jest motywacja czyli dążenie do spełnienia kryteriów doskonałości w drodze osiągania coraz bardziej złożonych celów.

Osoby odznaczające się tą kompetencją potrafią wyznaczać cele i podjąć ryzyko ich osiągnięcia. Potrafią również poszukiwać informacji i selekcjonować je oraz wyciągać wnioski, co w rezultacie prowadzi do procesu samoedukacji.

Kompetencja zaangażowania

Gdy zachodzi identyfikacja osobistych celów z celami grupowymi możemy mówić o kompetencji zaangażowania. Osoby posiadające ją potrafią przełożyć cel zbiorowy nad osobisty, pod warunkiem identyfikowania się z określonymi wartościami społecznymi.

I tak miękko przechodzimy do zagadnień kompetencji społecznych, które ukazują nasz stopień radzenia sobie z innymi ludźmi. Do tych kompetencji niewątpliwie należy empatia, której z czynnikiem jest rozumienie innych, wrażliwość na inne osoby. Wiąże się to z dużą umiejętnością słuchania, wyczuleniem na obce nam problemy, przyjmowaniem odmiennego punktu widzenia.

Jednostki o tej kompetencji służą pomocą w ramach zrozumienia potrzeb innych bez naruszania ich uczuć. Następnym czynnikiem jest kształtowanie innych, oparte na wyczuwaniu potrzeb (w tym rozwojowych) i rozwijaniu zdolności u innych. Osoby posiadające tę kompetencję potrafią wzmocnić pozytywnie innych za pomocą nagród, opinii i rad, które odkrywają innym potrzebę dalszego rozwoju. 

Polecamy: O odpowiedzialności w zespole

Osoby z powyższymi kompetencjami wzbudzają zaufanie. Są tolerancyjne, domagają się poszanowania innych ludzi, zrozumienia odrębnych światopoglądów i filozofii życiowych. Kompetencja tolerancji polega na otwartej wrażliwości wobec różnic między jednostkami ludzkimi. Różnorodność jest postrzegana jako potencjał szans.

Intuicja polityczna to talent polegający na rozumieniu sił, kształtujących stosunki społeczne, wpływających na zachowania i poglądy innych, tworzących sieci powiązań grupowych i towarzyskich. Kompetencja ta to także swoista umiejętność rozpoznawania znaczących ludzi, zwłaszcza gdy jeszcze nie są osobami kluczowymi.