Zdaniem ZUS należy opłacać składki od wynagrodzenia wspólnika sp. z o.o. za czynności wykonywane na rzecz spółki

• Czego dotyczyła sprawa?
• Stanowisko ZUS

Czego dotyczyła sprawa?

Sprawa przedstawiona przez sp. z o.o. we wniosku o wydanie przez ZUS interpretacji indywidualnej dotyczyła wykonywania przez wspólników tej spółki czynności na rzecz spółki – były to tzw.  świadczenia niepieniężne określone w umowie spółki. Czynności wspólników dotyczyły m.in. onboardingu nowych pracowników (polegającego na przeszkoleniu nowego pracownika w zakresie procedur obowiązujących w spółce, wdrożeniu w prowadzone projekty, przedstawieniu zakresu obowiązków, zapoznaniu ze specyfiką organizacji, itp.). Z tego tytułu wspólnikom było wypłacane wynagrodzenie. 

Zdaniem spółki – wnioskodawcy, ww. czynności wykonywane przez wspólników na rzecz spółki są powtarzającymi się świadczeniami niepieniężnymi (z art. 176 Kodeksu spółek handlowych, dalej K.s.h.), do których są zobowiązani na podstawie umowy spółki. W tym zakresie ze wspólnikami nie jest zawierana żadna dodatkowa umowa zlecenia, czy o świadczenie usług. Wspólników łączy ze spółką jedynie stosunek korporacyjny wynikający z umowy spółki. Zatem czynności te nie stanowią tytułu do ubezpieczeń społecznych, ponieważ nie są wymienione w katalogu tych tytułów określonym w art. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Stanowisko ZUS

ZUS m.in. w interpretacji indywidualnej z 30 stycznia 2024 r. (DI/200000/43/48/2024) uznał, że wspomniane czynności wspólników są charakterystyczne dla umowy cywilnoprawnej – umowy o świadczenie usług uregulowanej w art. 734 i następnych Kodeksu cywilnego.  Mają bowiem charakter usługowy i są wykonywane na rzecz spółki, na co, w ocenie ZUS, wskazuje rozmiar tych czynności. ZUS stoi na stanowisku, że powyższe „zmierza do posłużenia się regulacją art. 176 K.s.h. do stworzenia mechanizmu wynagradzania wspólników w sposób niezgodny z ratio legis tej instytucji prawnej. Wspólnicy de facto (mając na uwadze charakter i zakres wykonywanych czynności), świadczą na rzecz spółki usługi charakterystyczne dla cywilnoprawnych stosunków zobowiązaniowych”.

ZUS stwierdził więc, że relacje pomiędzy wspólnikami a spółką nie mają charakteru powtarzających się świadczeń niepieniężnych wymienionych w art. 176 K.s.h., lecz spełniają przesłanki do objęcia wspólników ubezpieczeniami społecznymi jako zleceniobiorców, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. 

Analogiczne stanowisko zajął ZUS w innych interpretacjach dotyczących wykonywania przez wspólników spółki czynności m.in. w zakresie: 

• przygotowania raportu z badania potrzeb i oczekiwań klientów wobec produktów spółki (interpretacja z 30 stycznia 2024 r., DI/200000/43/44/2024); 
• przygotowywania stanowiska wystawowego spółki podczas targów (interpretacja z 30 stycznia 2024 r., DI/200000/43/41/2024);
• ustalenia i aktualizacji polityki cenowej w zakresie produktów spółki (interpretacja z 30 stycznia 2024 r., DI/200000/43/42/2024);
• sporządzenia raportu zawierającego wnioski co do możliwości usprawnień w zakresie obiegu dokumentacji w spółce (interpretacja z 29 stycznia 2024 r., DI/200000/43/40/2024);
• sporządzania raportów z realizacji określonych usług w kontekście jej planów sprzedażowych interpretacja z 29 stycznia 2024 r., DI/200000/43/33/2024);
• przeprowadzenia szkoleń na rzecz klientów spółki i cyklicznych imprez organizowanych dla pracowników (interpretacja z 29 stycznia 2024 r., DI/200000/43/36/2024).

Oprac. Małgorzata Kozłowska 
radca prawny, specjalista i praktyk, od wielu lat zajmuje się prawem ubezpieczeń społecznych