Dominujący wspólnik sp. z o.o. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako jedyny wspólnik spółki – uchwała Sądu Najwyższego

• Wspólnik zatrudniony w spółce z o.o. na podstawie umowy o pracę
• Uchwała SN

Wspólnik zatrudniony w spółce z o.o. na podstawie umowy o pracę

Sprawa dotyczyła ustalenia obowiązku ubezpieczeń społecznych wspólnika spółki z o.o., który był zatrudniony w tej spółce na podstawie umowy o pracę. ZUS uznał, że osoba ta nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako pracownik, ponieważ posiadała w spółce 99% udziałów. ZUS wydał więc decyzję o niepodleganiu ubezpieczeniom ww. ubezpieczonego z tytułu umowy o pracę. Zdaniem ZUS osoba  ta powinna być objęta ubezpieczeniami jako jedyny wspólnik sp. z o.o. – osoba prowadząca pozarolniczą działalność (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej). Sąd I instancji oddalił odwołanie od decyzji ZUS.

Należy wskazać, że na podstawie art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Sąd II instancji powziął wątpliwość – bowiem powołany przepis (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej) nie wskazuje kryteriów pozwalających uznać spółkę z o.o. za jednoosobową. Wobec tego skierował pytanie do SN, czy wspólnik dwuosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością posiadający 99% udziałów zapewniających mu możliwość swobodnego kształtowania treści uchwał na zgromadzeniu wspólników i podejmowania decyzji dotyczących działalności spółki podlega ubezpieczeniom społecznym na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 5 w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem SN, „wspólnik posiadający 99 ze 100 udziałów spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy o pracę zawartej ze spółką, lecz z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako jej jedyny wspólnik (art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie uznaje się za zatrudnienie pracownicze zatrudnienia dominującego wspólnika wtedy, gdy udział innych wspólników w kapitale zakładowym spółki jest tak mały, że pozostaje w istocie iluzoryczny, np. nie przekracza kilku procent. Z perspektywy prawa ubezpieczeń społecznych tego rodzaju spółkę należy traktować jak spółkę jednoosobową (…) – m.in. postanowienie SN z 6 września 2023 r. (I USK 251/22).

Uchwała SN

W uchwale z 21 lutego 2023 r. SN zajął jednak odmienne stanowisko uznając, że dominujący wspólnik sp. z o.o. (który posiada 99% udziałów) nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność (za którą jest uznawany jedyny wspólnik sp. z o.o.).

Przegląd prasy i portali na INFOR.PL Subskrybuj nas na YOUTUBE!

Oprac. Małgorzata Kozłowska
radca prawny, specjalista i praktyk, od wielu lat zajmuje się prawem ubezpieczeń społecznych