Czy można odliczać VAT w przypadku samochodów "z kratką"?

Tak, to prawda ostatnio pojawiła się możliwość odzyskania nieodliczonego VAT, ale nie dotyczy to wszystkich podatników VAT, którzy posiadają samochody w swoich firmach. Ale po kolei.

Korzystny wyrok ETS

Wspomniał Pan o wydanym wyroku, jak sądzę chodzi tutaj o wyrok ETS (sygn. C-414/07) z dnia 22 grudnia 2008 r. w sprawie Magoora Sp. z o.o. przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Krakowie

ETS w tym wyroku stwierdził, że polskie przepisy ograniczające prawo do odliczenia VAT naliczonego przy nabyciu samochodów oraz paliwa są niezgodne z prawem wspólnotowym.

Jednak, że już wcześniej polskie sądy wykazywały takie stanowisko jak ETS w powyższym wyroku np. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 4 kwietnia 2007 r. (I SA/Wr 1852/06) oraz z 11 kwietnia 2008 r. (I SA/Wr 1892/07) czy też wyrok z 22 sierpnia 2008 r. (I SA/Wr 111/08).

Trzeba jednak pamiętać, że do 30 kwietnia 2004 r. obowiązywał przepis zgodnie z którym, żeby móc odliczać VAT, należało mieć samochód z homologacją producenta lub importera wymaganą dla samochodów innych niż osobowe.

Nie wystarczyło więc samo zamontowanie kratki i zmiana wpisu w dowodzie rejestracyjnym, tak wynika z § 10 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów z 22 marca 2002 r., Dz. U. nr 27, poz. 268 ze zm. Taki wymóg został wprowadzony trzy lata wcześniej, tj. 1 stycznia 2001 r.

Tak więc tylko ci podatnicy, którzy użytkują samochody nabyte przed 1 stycznia 2001 r., mogli – i dziś znowu mogą – mieć prawo do uznawania ich za ciężarowe tylko na podstawie wpisu w dowodzie rejestracyjnym. Chciałbym przypomnieć, że wydziały komunikacji dokonywały takiego wpisu po przedstawieniu zaświadczenia ze stacji kontroli pojazdów o przeróbce auta na ciężarowy, czyli o zamontowaniu kratki.

Zobacz serwis: Samochód i majątek

Pozostali podatnicy, którzy chcieliby dziś odliczać VAT zawarty w cenie auta i paliwa, muszą mieć świadectwo homologacji, z którego będzie wynikać, że auto nie jest osobowe

Potwierdza to również komunikat Ministerstwa Finansów z dnia 22 grudnia 2008 r. wydany po orzeczeniu wyroku ETS. Z pisma Ministerstwa Finansów można wnioskować, że będzie ono próbowało eliminować skutki błędnego podciągnięcia przepisów poprzez stawianie podatnikom dodatkowych wymogów formalno-technicznych. W związku z tym, przed podjęciem kroków w celu odliczenia wcześniej nieodliczonego VAT, przedsiębiorca powinien upewnić się czy zakupy paliwa są odpowiednio udokumentowane. Trzeba przede wszystkim pamiętać, że faktury dokumentujące nabycie paliwa do samochodu muszą obok tradycyjnych wymagań formalnych, tj. NIP, nazwa sprzedawcy i nabywcy, data wystawienia faktury itp., powinny również zawierać jego numer rejestracyjny.

Korekta VAT

Wydaje się, że wyrok ETS jest jednoznaczny, wbrew jednak temu, co w swoim oświadczeniu stwierdza minister finansów, aby przedsiębiorca mógł odzyskać VAT, powinien sporządzić stosowne korekty.

Aby odzyskać nieodliczony VAT, przepisy nie przewidują tutaj szczególnego trybu. Przedsiębiorca może więc realizować swoje prawa na zasadach ogólnych. Zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia VAT należnego o naliczony w odpowiednim terminie, to może sporządzić korektę deklaracji, nie później niż w ciągu pięciu lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.

Skoro przedsiębiorca nabył pojazdy w 2005 r., to prawo do obniżenia nieodliczonego podatku z 2005 r., będzie mu przysługiwało do końca bieżącego roku, czyli 2009 r. Znaczy to, iż w celu odzyskania nieodliczonego podatku należy złożyć deklaracje korygujące i wystąpić z nioskami o stwierdzenie nadpłaty.

Jeżeli przedsiębiorca zaliczył do kosztów nieodliczony wcześniej VAT, musi mieć na uwadze treść art. 23 ust. 1 pkt 43 lit. a, ustawy o PIT, zgodnie, z którym kosztem uzyskania przychodów jest podatek naliczony w tej części, w której zgodnie z przepisami o VAT nie przysługuje prawo do odliczenia. Ponadto zgodnie z treścią art. 14 ust. 2 pkt. 7d ustawy o PIT, przychodem w przypadku obniżenia lub zwrotu VAT jest podatek naliczony w tej części, w której uprzednio został zaliczony do kosztów.

Przedsiębiorca powinien również pamiętać, że zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy o PIT, nie zalicza się do przychodów zwróconych, umorzonych lub zaniechanych podatków i opłat stanowiących dochody budżetu państwa niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Z powyższych przepisów wynika, że w momencie otrzymania zwrotu nadpłaconego VAT przedsiębiorca powinien rozpoznać przychód w odpowiedniej wysokości

Taką argumentację potwierdzają również organy podatkowe w podobnych przypadkach np. Interpretacja Izby skarbowej w Warszawie z dnia czerwca 2006 r., sygn. 1401/PD-4230-Z-58/06/KK, Interpretacja Drugiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 29 lipca 2005 r., sygn. 1472/ROP1/423-200-185/05/AJ oraz Interpretacja Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu z 22 sierpnia 2007 r., sygn. 1473/966/KDO/423/72/07/BC.

Zobacz: Czy przedsiębiorca może odprowadzać składki od podatku dochodowego kwartalnie?

Czy korekta będzie opłacalna?

Przedsiębiorca przed dokonaniem korekty powinien zwrócić uwagę na jej faktyczny efekt finansowy. Jeżeli przedsiębiorca nie odliczył VAT naliczonego w kwocie np. 200 zł, to jego zobowiązanie w VAT było większe o 200 zł. Jednocześnie poprzez zaliczenie VAT do kosztów jego zobowiązanie w podatku dochodowym zmniejszyło się o 28 zł, zakładając, że podatnik nie stosował skali progresywnej i nie znalazł się w wyższym progu.

Korekta wtedy, spowoduje zmniejszenie zobowiązania w VAT o 200 zł oraz zwiększenie zobowiązania w podatku dochodowym o 28 zł, zakładając, że przedsiębiorca nie stosuje skali progresywnej oraz nie uwzględniając ewentualnych odsetek od zaległości.

Biorąc powyższe pod uwagę oraz nie uwzględniając nakładu pracy niezbędnej do wykonania korekt oraz kwestii związanych z kosztem pieniądza w czasie, sporządzenie korekty oznacza dla przedsiębiorcy zmniejszenie obciążeń podatkowych o kilkadziesiąt % nieodliczonego podatku.

Dlatego, jeżeli przedsiębiorca nie odliczył podatku od samochodów oraz paliwa do tych samochodów i będzie nadal zdecydowany na jego odzyskanie powinien krok po kroku przeprowadzić następujące czynności.

1. Ustalić, czy wykorzystuje w działalności gospodarczej samochody, od których w efekcie zmian przepisów, utracił prawo do odliczenia VAT naliczonego.

2. Skompletować faktury, które dokumentują zakup paliwa do tych samochodów.

3. Ustalić kwoty VAT, którego nie odliczył (przedsiębiorca może skorzystać z pewnego ułatwienia w swoich wyliczeniach, a mianowicie chodzi tutaj o wzór deklaracji VAT-7, która obowiązywała do sierpnia 2005 r., znajduje się w niej rubryka – kwota podatku naliczonego od paliw, która nie podlega odliczeniu).

4. Dokonać stosownych korekt deklaracji VAT-7.

5. Wystąpić do urzędu skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty za poszczególne okresy.

Zobacz: Jak wysokie są podatki dla firm w Polsce?

Waldemar Żuchowski

Ekspert podatkowy